دیدگان نظریه پردازها درباره تورم بالا و ناپایدار

اخیرا برخی  اقتصادخوانده‌ها با نفوذ به فضای سیاستگذاری کشور توصیه به ملایمت با تورم دارند. اخیرا جمله‌ای را دیدم از یکی از همین افراد در پاسخ به یکی از اقتصاددانان کلان کشور «نوشته اند “پرداخت هر بهایی برای کاهش تورم توجیه دارد” این حرف برخلاف اکثریت عظیم ادبیات اقتصادی خرد و کلان چند قرن گذشته است. اگر این استاد اقتصاد بهترین دانشگاه ایران توان نشان دادن این ادعا را داشته باشد تبدیل به ستارهای در دنیای آکادمیک اقتصاد کلان خواهد شد. البته که حرف مفت و ادعا مفت کردن در ایران مجانی ست. حتی توسط چنین کسانی!»

از هوش مصنوعی گوگل نظر خواستم که در ادامه می‌آید: در میان برندگان جایزه نوبل اقتصاد کدام‌ها تورم بالا و ناپایدار را مفید برای اقتصاد می‌دانستند و کدام‌ها مضر؟

در میان برندگان جایزه نوبل اقتصاد، هیچ‌کس تورم بالا و ناپایدار را مفید برای اقتصاد نمی‌داند. اجماع کلی بر این است که تورم بالا و ناپایدار، به دلایل مختلف، برای اقتصاد مضر است. با این حال، در مورد تورم پایین و ملایم، اختلاف نظر وجود دارد.

میلتون فریدمن  به شدت مخالف تورم بود و معتقد بود که تورم همیشه و همه‌جا یک پدیده پولی است. او تأکید داشت که کنترل حجم پول، کلید اصلی مهار تورم است. او تورم بالا و ناپایدار را برای اقتصاد بسیار مضر می‌دانست.

رابرت لوکاس  با معرفی مفهوم “انتظارات عقلایی”، تأثیر عمیقی بر فهم ما از تورم گذاشت. او معتقد بود که انتظارات تورمی می‌توانند به خودی خود باعث افزایش تورم شوند. او نیز تورم بالا و ناپایدار را مضر می‌دانست.

جوزف استیگلیتز از جمله کسانی است که معتقد است تورم تاثیرات متفاوتی بر گروه‌های مختلف جامعه می‌گذارد و باعث افزایش نابرابری می‌شود. او نیز تورم بالا و ناپایدار را برای اقتصاد مضر می دانست.

پل کروگمن از جمله کسانی است که معتقد است بین تورم و بیکاری رابطه معکوس وجود دارد و سیاست گذاران باید تعادلی بین این دو برقرار کنند. او نیز مانند سایر نوبلیست ها تورم بالا و ناپایدار را برای اقتصاد مضر می‌دانست.

کریستوفر سیمز سیاست‌های پولی، ابزار اصلی کنترل تورم هستند. بانک‌های مرکزی باید با استقلال عمل کنند تا تورم را مهار کنند.

اوگِن فاما: بازارهای کارا، اطلاعات مربوط به تورم را به سرعت منعکس می‌کنند. تورم‌های بالا، باعث ایجاد نوسانات شدید در بازارهای مالی می‌شوند.

توماس سارجنت: یادگیری، نقش مهمی در شکل‌گیری انتظارات تورمی دارد. بانک‌های مرکزی باید با ارائه اطلاعات شفاف، انتظارات تورمی را مدیریت کنند.

به طور خلاصه، می‌توان گفت که هیچ‌یک از برندگان جایزه نوبل اقتصاد، تورم بالا و ناپایدار را مفید نمی‌دانند.

اقتصاددانان برجسته، به طور کلی، تورم بالا و ناپایدار را مضر می‌دانند. در مورد تورم پایین و ملایم، اختلاف نظر وجود دارد.

دلایل مضر بودن تورم بالا و ناپایدار می توان به ایجاد عدم اطمینان، کاهش سرمایه‌گذاری، کاهش قدرت خرید، افزایش نابرابری اشاره کرد

نتیجه آنکه در ایران اسلامی هر ادعایی هر چند ضد دانشی را می توانید با چند ادعا جا بیاندازی. خطر ابرتورم شدیدا کشور را تهدید می‌کند و هر سیاستی که علم اقتصاد تجویز کند برای مهار تورم باید انجام داد.

دکتر على سعدوندى، مدرس و تحلیلگر