رامتین لطیفی: سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، در حال بررسی جزئیات تصمیم ایالات متحده برای خارج کردن حدود ۵ هزار نیروی نظامی از آلمان است؛ تصمیمی که در میانه تنشهای فزاینده میان واشنگتن و متحدان اروپاییاش برسر جنگ علیه ایران اتخاذ شده و میتواند پیامدهایی عمیق برای معماری امنیتی غرب داشته باشد.
براساس اعلام پنتاگون، این کاهش نیرو قرار است طی بازهای ۶ تا ۱۲ ماهه اجرا شود؛ روندی که نهتنها یک جابهجایی نظامی ساده، بلکه نشانهای از تغییر رویکرد راهبردی آمریکا در قبال اروپا تلقی میشود. آلیسون هارت، سخنگوی ناتو، تأکید کرده که این ائتلاف در حال گفتوگو با واشنگتن برای درک دقیق ابعاد این تصمیم است؛ تصمیمی که بهوضوح در بستر اختلافات سیاسی اخیر معنا پیدا میکند.
در مرکز این تنشها، شخص دونالد ترامپ قرار دارد که بارها متحدان اروپایی، بهویژه آلمان را به دلیل عدم مشارکت کافی در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران مورد انتقاد قرار داده است. او حتی پا را فراتر گذاشته و ناتو را «ببری کاغذی» و «بیفایده» توصیف کرده؛ عباراتی که نشاندهنده عمق نارضایتی واشنگتن از ساختار فعلی اتحاد فراآتلانتیک است.
در مقابل، فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، با لحنی تند اعلام کرده بود که آمریکا در این جنگ «تحقیر» شده است؛ اظهارنظری که واکنش تند ترامپ را بهدنبال داشت. رئیسجمهور آمریکا از مرتس خواست بهجای «دخالت» در موضوع ایران، به «رفع مشکلات کشور خودش» بپردازد. این جدال لفظی، تنها یک اختلاف دیپلماتیک نیست، بلکه بازتابی از شکاف عمیقتر در درک تهدیدها و اولویتهای امنیتی دو سوی آتلانتیک است.
همزمان، گزارشها حاکی از آن است که این تصمیم بخشی از مجموعهای از اقدامات فشارآور علیه آلمان است؛ از جمله تهدید به اعمال تعرفه بر خودروهای اروپایی که میتواند میلیاردها دلار به اقتصاد آلمان آسیب بزند. تحلیلگران این اقدامات را در چارچوب یک استراتژی کلی برای وادار کردن اروپا به پذیرش سهم بیشتر در هزینههای امنیتی تفسیر میکنند.
کارشناسان معتقدند این عقبنشینی نظامی تنها واکنشی به تنشهای سیاسی نیست، بلکه نشانهای از تغییر در اولویتهای کلان واشنگتن است. برخی تحلیلها حاکی از آن است که آمریکا ممکن است نیروهای خود را به مناطق دیگری، بهویژه حوزه هند-اقیانوس آرام، منتقل کند؛ جایی که رقابت با چین بهعنوان تهدید اصلی آینده تعریف شده است.
این تغییر جهت میتواند به دگرگونی دائمی در ساختار امنیتی اروپا منجر شود؛ ساختاری که دههها بر حضور گسترده نیروهای آمریکایی استوار بوده است. در چنین سناریویی، اروپا ناچار خواهد بود بیش از گذشته برتوان دفاعی خود تکیه کند؛ مسیری که از پیش نیز در پی حمله روسیه به اوکراین آغاز شده اما اکنون با فشار بیشتری دنبال میشود.
نکته قابل توجه در این میان، واکنش منفی برخی چهرههای برجسته حزب جمهوریخواه به تصمیم دولت است. راجر ویکر و مایک راحرز، رؤسای کمیتههای نیروهای مسلح در سنا و مجلس نمایندگان، در بیانیهای مشترک نسبت به این تصمیم ابراز نگرانی کردند. آنها هشدار دادند که کاهش زودهنگام حضور نظامی آمریکا در اروپا میتواند بازدارندگی در برابر ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه و ارتش قدرتمند این کشور را تضعیف و پیام اشتباهی به مسکو ارسال کند؛ بهویژه در شرایطی که جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد.
این دو قانونگذار تأکید کردند که متحدان اروپایی تعهدات خود برای افزایش هزینههای دفاعی را تقویت کردهاند اما تبدیل این تعهدات به توان عملیاتی زمانبر است. از نگاه آنها، بهجای خروج نیروها، بهتر است این نیروها به شرق اروپا منتقل شوند تا نقش بازدارنده آمریکا حفظ شود. همچنین تأکید کردند هرگونه تغییر عمده در آرایش نیروهای آمریکا باید با هماهنگی نزدیک با کنگره و متحدان انجام شود؛ موضوعی که بهگفته آنها در این تصمیم بهدرستی رعایت نشده است.
در واکنش به این تحولات، بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان، اعلام کرده چنین تصمیمی قابل پیشبینی بوده و اروپا باید مسئولیت بیشتری برای امنیت خود برعهده بگیرد. او با اشاره به افزایش بودجه دفاعی و توسعه زیرساختهای نظامی آلمان، تأکید کرد که کشورش در مسیر تقویت توان دفاعی قرار دارد.
ناتو نیز در موضعی محتاطانه، ضمن ابراز اطمینان از توانایی خود برای حفظ بازدارندگی، بر ضرورت افزایش سهم اروپا در تأمین امنیت مشترک تأکید کرده است. این رویکرد با تصمیم سال گذشته اعضای ناتو برای افزایش هزینههای دفاعی تا سقف ۵ درصد از بودجه ملی همراستا است؛ تصمیمی که نشان میدهد اروپا بهتدریج در حال آماده شدن برای سناریویی است که در آن نقش آمریکا کمرنگتر خواهد بود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که جنگ علیه ایران که اکنون وارد ماه سوم خود شده، در داخل آمریکا نیز با مخالفتهای گستردهای مواجه است. نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت آمریکاییها این جنگ را اشتباه میدانند، هرچند در میان جمهوریخواهان، بهویژه جریانهای نزدیک به ترامپ، همچنان حمایت قابل توجهی وجود دارد.
در چنین فضایی، تصمیم برای کاهش نیروها در اروپا، نهتنها یک اقدام نظامی، بلکه حرکتی سیاسی است که هم در داخل آمریکا و هم در روابط فراآتلانتیک، پیامدهای گستردهای بهدنبال خواهد داشت. در نهایت، خروج تدریجی نیروهای آمریکایی از آلمان را باید بیش از یک جابهجایی نظامی دانست؛ این تصمیم میتواند آغاز فصلی تازه در روابط آمریکا و اروپا باشد، فصلی که در آن، اتحاد سنتی غرب با پرسشهای جدی درباره آینده، کارآمدی و توازن قدرت روبهرو خواهد شد.
مروری بر زندگی، جسارت و میراث حرفهای ارشا اقدسی؛ بدلکاری که با مهارت، شجاعت و…
طرح نسیهخری با استفاده از یارانه نقدی امکان خرید کالاهای اساسی را فراهم میکند اما…
پویش امیدهای فردای ایران با کتابخوانی، تلاش میکند اضطراب کودکان پساجنگ را کاهش دهد، اما…
فیلم بیش از آنکه نگاهی پلیسی/جنایی به معضل زن کشی داشته باشد، به عنوان آسیبی…
دانشمندان آدامس هوشمندی ساختند که باکتریهای مرتبط با سرطان را از بین میبرد
ایران با داشتن مرزهای گسترده زمینی و دریایی، مسیرهای متعددی برای واردات کالاهای اساسی و…