تحلیل جامع از بورس ؛ کامودیتیها و بازی دوپاره ترامپ
به گزارش سرمایه فردا، رفتار دونالد ترامپ در قبال ایران، الگویی آشنا و تکراری را نشان میدهد؛ الگویی که در آن، جنگ و دیپلماسی در هم تنیده شدهاند. ترامپ که در طول یک سال و نیم گذشته بارها این رفتار را به نمایش گذاشته، شبی حرف از مذاکره میزند و همان شب حمله میکند؛ گاهی از جنگ سخن میگوید و فردا آتشبس را اعلام میکند. این رویکرد دوپاره، اگرچه حریف را گیج میکند، اما برای بازارهای مالی، ابهام و نااطمینانی مضاعفی به همراه دارد. در تازهترین تحول، ترامپ روز شنبه اعلام کرد که حملات تازه علیه ایران را به دلیل درخواست تهران و چندین کشور خاورمیانه، متوقف کرده است، اما در عین حال تأکید کرده که نیروهایش همچنان «مسلح و آماده» هستند. او از «گفتوگوهای بسیار خوب» با ایران در طول روز سهشنبه سخن گفته و امیدواری خود را برای پایان سریع درگیری پنجماهه ابراز کرده است. این نوسان مداوم بین جنگ و صلح، یکی از مهمترین عوامل بیثباتی در بازارهای جهانی و داخلی به شمار میرود
بازار سهام در اوج؛ سقف یا سکوی پرتاب؟
بازار سرمایه در دو سه ماه اخیر، رشد قابلتوجهی را تجربه کرده است. تارگتهای شاخص کل در محدوده ۵۷۳۰ واحد قرار دارند. با این حال، نباید تصور کرد که هر سهمی در هر قیمتی قابل خرید است. در روزهای سبز بازار، بازیگران اصلی به دنبال خالی کردن سهام بیکیفیت خود هستند. نمونه اخیر این رفتار، معاملات سهام تکنو بود که سه نفر با دریافت دلار، اقدام به خرید سهام کردند و معاملات روز دوشنبه این سهم ابطال شد. این هشدار را جدی بگیرید: نباید هر سهمی را خرید. سهامهای بنیادی، سودساز و با تکنیکال خوب، انتخاب هوشمندانهای هستند؛ سهمی که اگر بازار ریخت، کمریزش یا درجا زننده باشد و اگر بازار رشد کرد، همراه با آن صعود کند. پول خود را از سر راه نیاوردهاید که هر سهم بیارزشی را بخرید.
آپشن؛ ابزاری برای حرفهایها، نه قماربازان
معاملات آپشن در بازار سرمایه، یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات روز است. آپشن در اصل برای پوشش ریسک طراحی شده است؛ استراتژیهایی که به معاملهگر اجازه میدهد با ریسکی محدود، بازدهی مشخصی کسب کند. اما برخی معاملهگران، بهویژه تازهواردها، از آپشن برای افزایش ریسک استفاده میکنند؛ یعنی وارد معاملات «نیکد» (یکطرفه و بدون استراتژی) میشوند. مثلاً فقط «خرید اختیار خرید» (Call) میزنند و امیدوارند سهم ۱۰ درصد رشد کند تا سود ۷۰ درصدی بگیرند.
این رویکرد، هم پرریسک است و هم پرپتانسیل؛ میتواند سرمایه را صفر کند یا دو برابر کند. اما نکته کلیدی اینجاست: معاملات نیکد، مال کف بازار است، نه سقف. در شرایطی که بسیاری از سهام در یک ماه اخیر ۱۵ تا ۲۰ درصد رشد کردهاند و بازار در حال سقفزنی است، ورود به معاملات نیکد، تصمیمی بسیار پرخطر است. توصیه کارشناسی این است که اگر در معاملات آپشن حرفهای نیستید، فعلاً از آن دوری کنید. بازار آپشن را به کسانی بسپارید که با ریسک آشنا هستند و آن را مدیریت میکنند.
یک نکته حیاتی دیگر: هر لحظه احتمال جنگ وجود دارد. در صورت بروز درگیری و بسته شدن بازار (همانند تجربه تلخ چند سال پیش که بازار دو تا سه ماه تعطیل بود)، سرمایه شما در معاملات آپشن میتواند به شدت آسیب ببیند. تا زمانی که حرفهای نیستید، دور آپشن را خط بکشید.
طلا، نقره و نفت؛ در انتظار کاهش نرخ بهره
برای تحلیل قیمت طلا، نقره و نفت، باید به مهمترین عامل بنیادی توجه کرد: نرخ بهره اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا. پس از بحران کرونا، تورم در آمریکا و جهان افزایش یافت و فدرال رزرو برای کنترل آن، نرخ بهره را افزایش داد. مدتی این نرخها در سطح بالا ثابت ماند. ترامپ که بارها بر کاهش نرخ بهره تأکید داشت، نتوانست فدرال رزرو مستقل را به این کار وادار کند. اکنون اما شرایط تغییر کرده است. بحران نفت در خلیج فارس، تورم را بالا برده و نرخ بازده اوراق ۱۰ ساله را به ۴.۷ درصد رسانده است. در عین حال، تورم کوتاهمدت مصرفکننده در آمریکا نیز صعودی بوده و این موضوع ترامپ را ناچار به پذیرش آتشبس کرده است. انتخابات میاندورهای آمریکا در آبان ماه نیز فشاری مضاعف بر او وارد میکند.
رابطه نرخ بهره و طلا: اگر نرخ بهره ۱۰ ساله از ۴.۷ درصد کاهش یابد، قیمت طلا و نقره جهانی رشد خواهد کرد. در حال حاضر، طلای جهانی در محدوده ۴,۰۶۹ تا ۴,۱۷۹ دلار در هر اونس در نوسان است. برخی تحلیلها تارگت ۴,۶۰۰ دلاری را برای طلا متصور هستند. برای قیمت طلای داخلی، دو عامل تعیینکننده است: قیمت طلای جهانی و نرخ دلار آزاد. سناریوها به این شکل هستند:
· اگر طلای جهانی ۱۵ درصد رشد کند (به ۴,۶۰۰ دلار برسد) و دلار ۱۵ درصد کاهش یابد (از ۱۹۰ به ۱۶۲ هزار تومان)، این دو اثر یکدیگر را خنثی کرده و قیمت طلای داخلی ثابت میماند.
· اگر کاهش دلار کمتر از ۱۵ درصد باشد، طلای داخلی رشد میکند.
· اگر کاهش دلار بیش از ۱۵ درصد باشد، طلای داخلی ریزش خواهد داشت.
نفت نیز با خبر مذاکره و توافق احتمالی، میتواند ریزش قیمتی را تجربه کند، اما نکته مهم این است که از دیروز با انتشار خبر مذاکره، نرخ بازده اوراق ۱۰ ساله کاهش یافته و به ۴.۵۵ تا ۴.۶۷ درصد رسیده است. هرچه این نرخ کاهش یابد، آرامش خاطر برای ترامپ بیشتر میشود؛ چراکه حتی در صورت حمله و افزایش نرخ بهره، باز هم از سقف قبلی فاصله خواهد داشت.
نبض کامودیتیها؛ بازار از جنگ فاصله گرفت، اما هنوز به صلح نرسید
بازارهای جهانی صبح امروز را با یک تغییر محسوس در فضای معاملات آغاز کردند؛ تغییری که بیش از آنکه از بهبود بنیادهای اقتصادی ناشی شده باشد، محصول کاهش موقت نگرانیهای ژئوپلیتیکی است. نفت برنت با افتی نزدیک به ۵ درصد تا محدوده ۸۴ دلار عقبنشینی کرد. تعویق حمله آمریکا به ایران و افزایش امیدها به ادامه مذاکرات، بخشی از پرمیوم جنگ را از قیمت نفت خارج کرد. در کنار آن، تصمیم اوپکپلاس برای افزایش ۱۸۸ هزار بشکهای تولید از ماه سپتامبر، فشار بیشتری بر بازار وارد ساخت. با این حال، تجربه نشان میدهد که فاصله زیادی میان «افزایش سهمیه تولید» و «افزایش واقعی صادرات» وجود دارد. تا زمانی که وضعیت تنگه هرمز، بیمه نفتکشها و امنیت مسیرهای دریایی بهطور عملی عادی نشود، نمیتوان افت اخیر نفت را آغاز یک روند نزولی پایدار دانست.
در بازار فلزات گرانبها، طلا بار دیگر بالای محدوده ۴ هزار دلار قرار گرفت. کاهش قیمت نفت، نگرانیهای تورمی را اندکی تعدیل کرد و افت شاخص دلار نیز از طلا و نقره حمایت به عمل آورد. با این حال، مسیر اصلی طلا همچنان از بازار اوراق خزانه آمریکا عبور میکند؛ تا زمانی که بازده واقعی اوراق بالا بماند، هر صعود طلا با مقاومت روبهرو خواهد شد. مس نیز با وجود کاهش شتاب فعالیت کارخانههای چین، تحت حمایت ضعف دلار و تنگنای موجودیها قرار گرفت. این رفتار نشان میدهد بازار فعلاً محدودیت عرضه را جدیتر از ضعف تقاضای چین ارزیابی میکند؛ اما اگر پکن محرک اقتصادی تازهای ارائه نکند، قیمتهای بالا ممکن است در ادامه با فشار مصرفکنندگان صنعتی مواجه شوند. در بازار ارز نیز تقویت ین و عقبنشینی دلار، فضای مساعدتری برای کامودیتیهای دلاری ایجاد کرده است. دلار ضعیفتر معمولاً به سود طلا، مس و سایر مواد خام تمام میشود؛ هرچند افزایش دوباره بازده اوراق میتواند این اثر را بهسرعت خنثی کند.
در مجموع، نفت بخشی از پرمیوم جنگ را پس داده، طلا از کاهش فشار تورمی و ضعف دلار حمایت گرفته و مس همچنان بر کمبود عرضه تکیه دارد. اما بازار هنوز به مرحله آرامش نرسیده است؛ تنها از معامله «بحران فوری» به معامله «احتمال توافق» تغییر مسیر داده است.
چشمانداز هفته آینده؛ مثبت، به شرط آرامش سیاسی
نکته کلیدی برای هفته آینده، شرایط سیاسی و تنشهای ژئوپلیتیک است. اگر در روزهای تعطیل، خبری از تشدید جنگ و تنش در منطقه نرسد، بازار با همان روند صعودی شنبه را آغاز خواهد کرد. اما اگر تحولات سیاسی و نظامی جدیدی رخ دهد، بازار ممکن است با نوسانات و واکنشهای غیرمنتظرهای مواجه شود. همچنین، حجم معاملات و تخلیههای احتمالی در روز یکشنبه، نشانههای مهمی برای ادامه روند یا تغییر آن خواهند بود. تا آن زمان، سرمایهگذاران باید با هوشمندی و نگاهی به ریسکهای سیاسی، موقعیت خود را مدیریت کنند.
بازار سرمایه در وضعیت مناسبی قرار دارد؛ شاخص کل در مسیر صعودی، نقدشوندگی خوب و فروشنده قابلتوجهی در بازار دیده نمیشود. با این حال، سه نکته را باید مد نظر داشت:
۱. انتخاب هوشمندانه سهام: در این شرایط، هر سهمی قابل خرید نیست. سهام بنیادی، سودساز و با نقدشوندگی مناسب را انتخاب کنید.
۲. دوری از آپشن برای غیرحرفهایها: معاملات آپشن در شرایط سقف بازار، بسیار پرریسک است. اگر حرفهای نیستید، وارد نشوید.
۳. نظارت بر نرخ اوراق ۱۰ ساله و تحولات سیاسی: کاهش نرخ بهره میتواند محرک رشد طلا و آرامشبخش بازار باشد، اما هرگونه تشدید تنش نظامی میتواند معادلات را به هم بریزد. یک گوشه ذهن را به احتمال حمله اختصاص دهید و ریسکهای ژئوپلیتیک را مدیریت کنید.