دلایل بدن گرم و دست‌های سرد ؛ معمایی که رگ‌ها روایت می‌کنند

به گزارش سرمایه فردا، بدن انسان مانند شهری است با خیابان‌های پرپیچ‌وخم. قلب، مرکز این شهر، خون گرم را به تمام نقاط می‌فرستد. اما دست‌ها و پاها، دورترین محله‌های این شهر هستند. گاهی خون گرم آن‌طور که باید به این محله‌ها نمی‌رسد. رگ‌ها باریک می‌شوند، جریان خون کاهش می‌یابد، و دست‌ها سرد می‌مانند، در حالی که مرکز شهر همچنان گرم است.

این شایع‌ترین دلیل سردی دست‌ها و پاهاست؛ مشکل در گردش خون. کم‌تحرکی، نشستن طولانی، یا مشکلات عروقی، همه می‌توانند این وضعیت را ایجاد کنند. خون به اندازه کافی به اندام‌ها نمی‌رسد و گرما در مرکز بدن محبوس می‌ماند.

وقتی استرس رگ‌ها را می‌بندد

در شرایط استرس، بدن وارد حالت آماده‌باش می‌شود. هورمون آدرنالین ترشح می‌کند و رگ‌های خونی دست‌ها و پاها را منقبض می‌سازد. این یک مکانیسم باستانی است برای حفظ خون در اندام‌های حیاتی؛ قلب، مغز و ریه‌ها. نتیجه‌اش اما سردی دست‌ها و پاهاست، در حالی که بدن گرم و آماده مقابله با خطر است.

این پدیده را شاید در جلسات مهم، پیش از امتحانات، یا در لحظات اضطراب تجربه کرده باشید. دست‌های سرد، در حالی که از درون گرم و پرتنش هستید.

تیروئید؛ تنظیم‌کننده‌ای که از کار می‌افتد

غده تیروئید، ترموستات بدن است. دمای بدن را تنظیم می‌کند و متابولیسم را کنترل می‌کند. وقتی این غده کم‌کار شود، ترموستات به هم می‌ریزد. بدن دیگر نمی‌تواند گرما را به درستی توزیع کند. دست‌ها و پاها سرد می‌مانند، در حالی که احساس گرمای داخلی همچنان وجود دارد.

کم‌کاری تیروئید، به‌ویژه در زنان، یکی از دلایل شایع این وضعیت است. خستگی مفرط، افزایش وزن و ریزش مو، از دیگر نشانه‌های آن هستند.

کم‌خونی؛ وقتی خون به اندازه نیست

کم‌خونی یا فقر آهن، یعنی گلبول‌های قرمز کافی برای حمل اکسیژن به اندام‌ها وجود ندارد. دست‌ها و پاها اولین جاهایی هستند که این کمبود را حس می‌کنند. سرد می‌شوند و گاهی بی‌حس. در همین حال، بدن برای جبران، ممکن است در نواحی مرکزی گرمای بیشتری تولید کند.

این وضعیت در زنان در سنین باروری به دلیل خونریزی ماهانه بسیار شایع است. اگر سردی دست‌ها و پاها با رنگ‌پریدگی، سرگیجه و خستگی همراه باشد، احتمال کم‌خونی بالاست.

تغییرات هورمونی؛ مهمان ناخوانده ماهانه

بدن زنان در طول ماه دستخوش نوسانات هورمونی متعددی می‌شود. این نوسانات می‌توانند سیستم تنظیم دمای بدن را مختل کنند. بسیاری از زنان در دوران قاعدگی یا پیش از آن، هم گرگرفتگی (احساس گرمای ناگهانی) را تجربه می‌کنند و هم سردی دست‌ها و پاها.

این پدیده کاملاً طبیعی است و با اتمام دوران قاعدگی معمولاً برطرف می‌شود.

سندرم رینود؛ وقتی رگ‌ها بیش از حد منقبض می‌شوند

در سندرم رینود، رگ‌های خونی کوچک دست‌ها و پاها در واکنش به سرما یا استرس، بیش از حد منقبض می‌شوند. انگشتان سفید یا آبی می‌شوند، بی‌حس و سرد. در همین حال، بقیه بدن دمای طبیعی خود را حفظ می‌کند.

این بیماری اگرچه ناخوشایند است، اما معمولاً خطرناک نیست. با گرم نگه داشتن دست‌ها و پاها و مدیریت استرس، می‌توان علائم آن را کنترل کرد.

تب؛ جنگ داخلی بدن

اگر بدن در حال مبارزه با عفونت باشد، دمای مرکزی بالا می‌رود. تب ایجاد می‌شود. اما در شروع تب، رگ‌های خونی دست‌ها و پاها منقبض می‌شوند تا گرما در مرکز بدن حفظ شود. نتیجه؟ بدن گرم، دست‌ها و پاها سرد.

این وضعیت به ویژه در کودکان شایع است و نشانه شروع تب است. چند ساعت بعد، وقتی تب کامل شود، دست‌ها و پاها نیز گرم می‌شوند.

گوش دادن به ندای بدن

سردی دست‌ها و پاها همراه با گرمای بدن، معمولاً مشکل جدی نیست. اصلاح سبک زندگی، تحرک کافی، مدیریت استرس و تغذیه مناسب می‌تواند این وضعیت را بهبود بخشد.

اما اگر این علامت مداوم باشد، با تغییر رنگ پوست (سفید، آبی یا بنفش) همراه شود، یا با علائمی مانند خستگی مفرط، سرگیجه و درد در اندام‌ها همراه باشد، باید جدی گرفته شود. شاید بدن دارد به ما می‌گوید که چیزی درست نیست. شاید دارد می‌گوید که رگ‌ها باریک شده‌اند، یا خون به اندازه کافی نیست، یا ترموستات داخلی از کار افتاده است.

گوش دادن به این زمزمه‌ها، پیش از آنکه به فریاد تبدیل شوند، وظیفه ما در برابر بدنمان است.