بازار مسکن ۱۴۰۳ به کدام سمت می‌رود ؟

فضای بازار مسکن بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری به گونه‌ای شده که «فروشنده‌ها حاضرند قیمت مدنظرشان را کاهش دهند» و در سمت مقابل، خریداران بدون اینکه هیجان داشته باشند، دنبال «شکار» آپارتمان‌های قیمت‌رسیده هستند.

در مناطقی از تهران آپارتمان‌هایی که نیمه بهار امسال فایل شده بودند به جای آنکه مطابق روال گذشته توسط مالکان از بازار خارج شوند، با «کاهش قیمت اولیه» فروخته شدند.

نبود «انتظارات تورمی» در بازار مسکن، سمت تقاضا را از جایگاه ضعف بلند کرده است.

فروشنده‌ها اما با کاهش قیمت ضرر نمی‌کنند؛ آنها خریدار ملک دیگری هستند که آن هم با تعدیل کاهشی روبرو شده است.

شاخص میانگین «قیمت پیشنهادی» نسبت به ابتدای تیر ریزنوسان ۱.۶ درصدی داشته است که در مقایسه با ماه قبل از آن، سرعت رشد این قیمت افت کرده است.

سناریوی محتمل پساانتخاباتی درباره بازار مسکن در حال تقویت شدن است.

واسطه‌های ملکی می‌گویند، اگر دلار رشد دوباره نکند، گذار از آثار رکودی جهش‌های مکرر قیمت مسکن حداقل یکسال به طول می‌انجامد.

بازار مسکن تحت تاثیر ناکارآمدی بانک مسکن

نتایج حسابرسی مستقل صورت‌های مالی بانک تخصصی بخش مسکن و ساختمان که سال گذشته انجام شد، نشان می‌دهد: بانک مسکن با «زیان قابل‌ملاحظه‌ای» بخاطر پرداخت تسهیلات «مسکن‌مهر» روبرو شده است.

پشت‌صحنه این زیان به تصمیمات وقت «شورای عالی مسکن» برای «تک‌رقمی کردن نرخ سود وام مسکن‌‌مهر» بدون توجه به «چارچوب قانونی و خطوط قرمز بانک‌مرکزی برای کاهش نرخ سود تسهیلات و همچنین بدون طی مسیر قانونی توسط مجمع بانک مربوطه» برمی‌گردد.

سال ۹۱، دولت وقت، نرخ سود وام مسکن‌مهر را از ۱۲ درصد به ۴درصد، ۷ درصد و ۹ درصد کاهش داد بطوریکه نرخ‌های تک رقمی از کمترین به بیشترین،‌ به ترتیب برای پروژه‌های مسکن‌مهر سایر مناطق شهری، مراکز استان‌ها و تهران اعمال شد.

در همان ابتدای دهه ۹۰ مقرر شد «یارانه سود وام مسکن‌مهر یعنی مابه‌التفاوت نرخ ۱۲ درصد تا ۴ و ۷ و ۹ درصد، توسط دولت تامین و به بانک پرداخت شود».

یارانه سود وام مسکن‌‌مهر تا سال ۹۵، برای بانک مسکن لحاظ شد و به این بانک پرداخت شد.

اما در پی تغییر دولت‌ها، بخاطر آنچه «تصمیم مغایر قوانین بانکی در دولت وقت برای سود وام مسکن‌مهر» اعلام شد، عملاً بانک تخصصی بخش مسکن از «یارانه نرخ سود وام مسکن‌مهر محروم ماند».

این بانک بیش از ۵۵ هزار میلیارد تومان، تسهیلات مسکن‌مهر پرداخت کرده است و امروز، یارانه نرخ سود این تسهیلات، چیزی در حدود ۱۵۰ همت برآورد می‌شود که به نوعی، بدهی دولت محسوب می‌شود اما «قابل وصول» نیست.

با این حال کارشناسان بانکی می‌گویند، این بانک دچار «عدم‌النفع» از تسهیلات مسکن‌مهر شده است و در عین حال، گزارش حسابرسی مستقل، از «زیان قابل‌توجه» حکایت دارد.

وقتی بانک‌های تخصصی به قول یکی از وزرای سابق بخش مسکن، بخاطر سیاست‌های دستوری، به «شعبه بانکی دولت‌ها» برای پرداخت «تسهیلات تکلیفی» تبدیل می‌شوند، نتیجه‌اش این می‌شود که ابتکار عمل و ایده‌ پردازی برای تهیه «محصولات جدید تامین مالی بخش مربوطه» از آنها سلب می‌شود و مطالبات‌شان از دولت و طرح‌های مصوب، بیشتر می‌شود.

وام خرید مسکن در حال حاضر از کار افتاده است و فقط حدود ۹ مترمربع از بهای خرید یک آپارتمان را پوشش می‌دهد.

بازار مسکن بعد از انتخابات ریاست‌جمهوری وارد رکود بیشتر شد. به همین دلیل فروش با تخفیف ممکن شده‌است. بانک مسکن نیز در پرداخت تسهیلات ناکارآمد است./دنیای اقتصاد