رویکرد انقلاب ها با نگاه ایدئولوژیک

محمدامین مروتی: زمینه انقلاب جایی فراهم می شود که حکومت قدرت سرکوب نداشته باشد و مردم هم نتواند حکومت را تحمل کنند. به عبارتی اداره کشور از دست حکومت در رفته باشد. انقلاب روسیه، علیه دموکراتیک ترین حکومتی بود که در تاریخ روسیه وجود یافته بود.
برخی انقلاب ها پشتوانه ایدئولوژیک دارند، با تمامیت گذشته و من جمله سنت ها و ادبیات گذشته مخالفند. این انقلاب ها می خواهند با انقلاب فرهنگی همه چیز را از نو شروع کنند و طرحی نو و بی سابقه در اندازند که برای اولین بار به همه مصیبت های بشر پایان دهد. انقلاب فرهنگی به معنی برساختن هنر انقلابی و فرمایشی و دستوری در خدمت قدرت است. چیزی که با ذات هنر و هنرمند در تضاد است. (چین / کامبوج و…)
انقلاب ها با پشتوانه ایدئولوژیک از اعتماد و خوش بینی زایدالوصفی برخوردارند که آن ها در مقابل انتقادات مخالفان، مصون می کند. اصلاحات وعده های کوچک می دهد و انقلابات وعده های بزرگ. انقلاب سنگ بزرگی را بر می دارد که نمی تواند نگه دارد. لذا مکانیسمی فرافکنانه مبتنی بر تهمت و توهم توطئه، فانتزی ها و تخیلات و خطاهای انقلابیون را پوشش می دهد و توجیه می کند.

وعده انقلاب ها چیست

انقلاب ها با نگاه ایدئولوژیک وعده “حکومتی موعود” و آخرالزمانی می دهد که در یک رستاخیز، یکبار برای همیشه انسان را از ظلم و ستم نجات می دهد. اصلاحات وعده “حکومتی مطلوب” می دهد که اشکالات را یکی یکی رفع می کند. وعده گزاف نمی دهد. در حال و در چارچوب اینجا و اکنون، عمل می کند. مبتنی بر تفکر روشنگری( نجات توسط عقلانیت و فناوری) است.
انقلابیون پس از پیروزی مدعی تداوم انقلابند ولی عملاً و در مقام حفظ قدرت، ضد انقلاب می شوند و هر حرکت انقلاب جدیدی را سرکوب می کنند. ویژگی دیگر انقلابیون این است که به کار “کارشناسی” جهت مدیریت جامعه وقعی نمی نهند. اولویت آنان سپردن کار به افراد دارای تفکر همگون با خودشان است. در مورد اداره جامعه اعتماد به نفس بالایی دارند و شعارشان “ما می توانیم” است.
همچنین انقلاب ها با قانون و قانونمندی و ثبات سر سازگاری ندارند. همیشه خود را در شرایط انقلابی و حساس نگه می دارند تا به قانون ثابتی تن ندهند. آنان می کوشند عمر نهادهای شرایط انقلابی و نپایدار مثل دادگاه های انقلاب را طولانی کنند.
از طرف دیگر انقلاب ها مانند تفکرات اسطوره ای و آخر الزمانی مبتنی بر دوگانه نور و ظلمت و خدا و شیطان شکل می گیرند. انقلاب خونین نوعی غسل تعمید خونین برای پاک کردن گناهان گذشته است.

منبع:
بیماری زیبای انقلاب” نوشته لشک کولاکوفسکی ترجمه رضا خجسته رحیمی