آخرین اخبار

چطور انسان‌های اخلاق‌مدار اقدام غیراخلاقی می‌کنند؟

پاسخ آلبرت بندورا استاد دانشگاه استنفورد چنین است؛ انسان‌های اخلاق‌مدار معمولا دست به اعمال ناپسند نمی‌زنند. مگر آنکه جنبه‌های غیراخلاقی آن اعمال را برای خودشان توجیه کرده باشند. او این حالت را غیرفعال کردن کنترل درونی نامید.

این اتفاق چگونه روی می‌دهد؟ آلبرت بندورا چند مکانیسم شناختی-رفتاری را که می‌توانند باعث غیرفعال شدن کنترل درونی انسان‌های اخلاق‌مدار شوند را توضیح داد.

۱⃣ توجیه اخلاقی: با تاکید بر اهداف متعالی رفتار غیراخلاقی طوری توجیه می‌شود که قابل دفاع یا حتی ستایش‌آمیز به نظر برسد. شستشوی مغزی هم مثالی از این روش است. ترویست‌های انتحاری با همین روش اقناع می‌شوند، پاک کردن زمین از ظلم، رفتن به بهشت موعود و…

۲⃣ تلطیف لُغوی یا حسن تعبیر: نامگذاری یک فعل غیراخلاقی با کلمات متفاوت که چهره‌ آن را می‌پوشاند. فرماندهان در ابوغریب از لفظ نرم کردن به جای شکنجه کردن استفاده می‌کردند و رهبران نازی کشتار یهودیان را پاکسازی اروپا می‌نامیدند. نمونه‌های دم‌دستی‌تر این روش استفاده از اختلاس به جای دزدی و شیطنت به جای خیانت‌های جنسی در ازدواج است.

روشهای توجیه انسان‌های اخلاق‌مدار

۳⃣ مقایسه با دیگران: در این روش انسان‌های اخلاق‌مدار با مقایسه رفتار خود با نمونه‌هایی بدتر از سوی دیگران از عذاب وجدان خود کم می‌کند. آنقدر تو این کشور دزدی می‌شه که از زیر کار در رفتن ما جلوش هیچی نیست.

۴⃣ جابجایی یا تقسیم مسئولیت: فرد در این حالت مسئولیت را به گردن یک منبع خارجی می‌اندازد یا آن را میان جماعت بزرگی تقسیم می‌کند. در قتل عام می لای یک گروه از سربازان آمریکایی پانصد غیر نظامی ویتنامی را شکنجه کردند، مورد تجاوز قرار دادند، کشتند و بدن بعضی‌ها را مثله کردند. وقتی ۱۴ نفر از افسران بابت این ماجرا محاکمه شدند مسئولیت را به گردن مافوق انداختند و البته رفع اتهام هم شدند!

۵⃣ انسانیت‌زدایی از قربانی: منطق کلی این روش مادون انسان در نظر گرفتن سایرین است. هرچه کیفیت انسانی قربانی بیشتر خدشه‌دار شود، آسیب رساندن به او سهل‌تر می‌شود. کاکاسیا خواندن برده‌ها، کم عقل دانستن زنان و… در واقع پیش درآمدی برای همین رفتارهاست.

۶⃣ مقصر دانستن قربانی: در این روش خود قربانی مسبب اصلی شرارت قلمداد می‌شود. کارگرانی که بدرفتاری کارفرما را دلیل دزدی خود می‌دانند. متجاوزی که می‌گوید سر و وضع قربانی تحریک‌آمیز بوده نمونه‌هایی ازاین مکانیسم هستند.

modir

Recent Posts

صندوق‌های درآمد ثابت باید به بازار سهام بازگردند

تحلیل‌گر بازار سرمایه، با انتقاد از انفعال برخی مدیران صندوق‌های درآمد ثابت گفت: «بازار سرمایه…

1 ساعت ago

ثپردیس و رکود پروژه‌ها

شرکت سرمایه‌گذاری مسکن پردیس، از زیرمجموعه‌های بانک مسکن، با رکود در پروژه‌های عمرانی و انتصاب…

3 ساعت ago

ایران‌یاسا در پیچ مدیریتی

شرکت ایران‌یاسا تایر و رابر، از زیرمجموعه‌های صندوق بازنشستگی کشوری، در سال‌های اخیر با تغییرات…

12 ساعت ago

کروز زیر سایه بدهی و پرونده قضایی

شرکت صنایع تولیدی کروز، یکی از بزرگ‌ترین قطعه‌سازان کشور، با بیش از ۹۷۹ میلیارد تومان…

16 ساعت ago

بلاتکلیفی برج‌های کریم‌خان زیر سایه اقتصاد نوین

شرکت سرمایه‌گذاری اقتصاد نوین از سال ۱۳۸۷ درگیر پرونده‌ای پیچیده با شرکت برج‌های کیش است.…

19 ساعت ago

پست بانک زیر بار معوقات

پست بانک ایران با حجم بالای تسهیلات پرداخت‌شده و انباشت بدهی‌های غیرجاری، در معرض ریسک…

19 ساعت ago