اصلاحات لازم برای استقرار نظام تأمین اجتماعی چندلایه

جمعی از کارشناسان اقتصادی نامه‌ای را خطاب به نمایندگان مجلس در خصوص وضعیت صندوق‌های بازنشستگی و لوزم بهبود عملکرد این صندوق‌ها نوشتند که متن این نامه به شرح زیر است:

نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی

با سلام و احترام

همانطور که مستحضرید صندوق‌های بازنشستگی به عنوان نهادهایی بین نسلی که وظیفه تأمین امنیت آحاد بیمه شدگان در دوران کهن‌سالی و از کارافتادگی را دارند، با مشکلات متعددی روبرو هستند که عدم چاره اندیشی مناسب برای آنها، این نهادها را از انجام وظایف ذاتی و قانونی خود باز می‌دارد که نتیجه‌ی آن متضرر شدن جامعه، بالاخص طبقات محروم خواهد بود.

شرایط نامناسب اقتصاد کلان و محیط کسب و کار، تحمیل قوانین غیرکارشناسی و مغایر با اصول بیمه‌ای، عدم بازنگری در سنجه‌های عملکردی این صندوق‌ها متناسب با تغییرات جمعیتی، عدم پرداخت بدهی‌های دولت به صندوق‌های بازنشستگی و مدیریت ناصحیح دارایی‌ها و بنگاه‌های تابعه از عواملی بوده‌اند که هر یک به سهم خود در به وجود آمدن وضعیت فعلی مؤثر بوده اند.

این مساله باعث شده تا اکثریت صندوق‌های بازنشستگی کشور با استفاده از منابع داخلی خود قادر به پرداخت مستمری بازنشستگان خود نباشند و کمک‌های مستقیم یا غیرمستقیم دولت این مساله را رفع کرده است. بر مبنای قانون بودجه سال ۱۴۰۲، حدود ۱۵ درصد از بودجه معادل ۳۳۱ هزار میلیارد تومان صرف تأمین اعتبار برای صندوق‌های بازنشستگی ناپایدار شده است و در صورت عدم تغییر وضعیت فعلی و انجام اصلاحات در این حوزه، به دلیل تشدید سرعت پیری جمعیت‌، در آینده‌ای نه چندان دور، بخش اعظمی از منابع بودجه‌ی عمومی کشور صرف تأمین کسری صندوق‌های بازنشستگی خواهد شد که لزوم اصلاحات عاجل را یادآور می‌شود.

بررسی‌های کارشناسی حاکی از آن است که به دلیل ترک فعل‌های صورت گرفته و تأخیر در اقدام، هیچ یک از اصلاحات مرسوم در حوزه صندوق‌های بازنشستگی اعم از اصلاحات مدیریتی و پارامتریک به تنهایی قادر به حل مساله نبوده و مجموعه‌ای از اصلاحات باید در دستور کار قرار گیرد؛ با این حال اقدام نمایندگان مجلس شورای اسلامی درخصوص تصویب اصلاحاتی در برنامه هفتم در خصوص سن و سابقه‌ی بازنشستگی و همچنین سایر اصلاحات در حوزه مدیریت بنگاه‌های تابعه و سرمایه گذاری صندوق‌های بازنشستگی اقدامی کارشناسی و در جهت حفظ منافع بلند مدت عامه بوده و از این جهت قابل تقدیر است.

به‌رغم این اقدام ارزشمند مجلس شورای اسلامی، اصلاحات نباید به این موضوع محدود شود و انتظار می‌رود که اقدامات و اصلاحات لازم برای استقرار نظام تأمین اجتماعی چندلایه مطابق با سیاست‌های کلی تأمین اجتماعی صورت گرفته و به‌طور مؤثری در طول یک دهه‌ی آتی پیگیری و اجرا شود.

اسامی نویسندگان این نامه به شرح زیر است:

دکتر علی سرزعیم، دکتر حسین درودیان، دکتر مصطفی زمانیان، دکتر سید امید سیاح، دکتر مرتضی زمانیان، دکتر علی ملکی، دکتر موسی شهبازی، دکتر سیدعباس پرهیزکاری، دکتر سید مهدی بنی طبا، دکتر میثم پیله فروش، دکتر محمد موسوی خطاط، دکتر سید رضا حسینی، دکتر مجید کریمی، دکتر سیدسجاد پادام، دکتر سید روح الله وحید کیانی، دکتر یاسین طاهری، دکتر سید مازیار علوی، دکتر محمدرضا شکوهی، دکتر حامد صاحب هنر، دکتر حاجی جعفری، دکتر روح الله ابوجعفری، دکتر محسن رضایی صدرآبادی، دکتر سیدمحمد حسینی، دکتر هادی طالبیان مقدم، دکتر وحید برسیاه./مهر