پایگاه خبری سرمایه فردا

برخی جریان‌های سیاسی با طرح عادی‌سازی روابط ایران و آمریکا، انتظاراتی فراتر از توافق موجود ایجاد می‌کنند.

بر خلاف گذشته، غرب قصد دارد با افزایش تولید نفت در مناطق امن خود (دریای شمال اروپا و میادین نفتی آمریکا) این کمبود را جبران کند و سهم بازار از دست رفته را بازپس گیرد.

«عملیات خشم اقتصادی» آمریکا علیه ایران، ابعاد تازه‌ای به خود گرفته است. هدف قرار دادن بانکداری سایه، ارزهای دیجیتال، ناوگان نفتکش‌ها و حتی پالایشگاه‌های چینی، نشان می‌دهد که واشنگتن مصمم است تا حلقه‌های نفوذ اقتصاد ایران را یکی پس از دیگری ببندد.

ایران تنگه هرمز را بسته نگه داشته تا اقتصاد جهان را تحت فشار بگذارد. آمریکا محاصره دریایی را تشدید کرده تا اقتصاد ایران را به زانو درآورد. هرکدام امیدوار است که طرف مقابل زودتر از خودش کم بیاورد.

جریان پادشاهی‌خواه به رهبری شاهزاده رضا پهلوی، در سال‌های اخیر توانسته است خود را به عنوان منسجم‌ترین بدنه مخالفت با جمهوری اسلامی نشان دهد. اما بقا و رشد این جریان اکنون با یک پارادوکس بزرگ روبروست: دونالد ترامپ. رئیس‌جمهوری که گاه از «بازگرداندن عظمت به ایران» سخن می‌گوید اما در واقعیت تهدید به نابودی زیرساخت‌های حیاتی کشور می‌کند.

کلی گریکو، متخصص سیاست دفاعی و نیروی هوایی آمریکایی، در تحلیلی که توجه بسیاری از ناظران نظامی را جلب کرده، تأکید کرده است که ایران در حال اجرای یک کارزار نامتقارن برای تضعیف توان هوایی آمریکاست.

سناریوی اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران، اگرچه هنوز تأیید نشده، اما زنگ خطری جدی برای آینده جنگ است. هر یک از اهداف اعلام‌شده برای این عملیات - از باز کردن تنگه هرمز تا تصرف ذخایر اورانیوم و تأسیسات نفتی - به تنهایی می‌تواند معادلات جنگ را تغییر دهد. اما ریسک‌های این عملیات نیز به همان اندازه بزرگ است.

ایران در سال ۱۴۰۴ در میانه بحرانی چندلایه قرار گرفته است؛ بحرانی که تنها به سیاست داخلی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند سرنوشت اسلام سیاسی، توازن قدرت در خاورمیانه و حتی آرایش ژئوپلیتیک جهان را دگرگون کند. از یک‌سو بن‌بست‌های اقتصادی و فشارهای بین‌المللی مشروعیت حکومت ایدئولوژیک را فرسوده کرده و از سوی دیگر، مذاکرات ژنو زیر سایه تهدید نظامی آمریکا به بن‌بست رسیده است. در همین حال، شرق نیز تنها تا جایی همراهی می‌کند که منافعش ایجاب کند. مجموعه این تحولات، ایران را در موقعیتی قرار داده که هر تصمیم آن می‌تواند پایان یک عصر و آغاز نظمی تازه را رقم بزند.

در سال‌های اخیر، مجموعه‌ای از تحولات هم‌زمان در کارائیب، خاورمیانه و واشینگتن، نقشه ژئوپلیتیک جهان را در حال بازترسیم کرده است. از فشارهای فزاینده بر کوبا گرفته تا روایت‌های الهیاتی درباره نقش سیاسی رهبران غربی و تغییرات اقتصادی پس از سقوط دولت‌ها، همه نشان می‌دهد جهان در آستانه دوره‌ای تازه قرار گرفته؛ دوره‌ای که در آن قدرت، سیاست و ایدئولوژی با سرعتی بی‌سابقه در حال جابه‌جایی‌اند.