پایگاه خبری سرمایه فردا

توافق فرضی بین ایران و آمریکا لزوما نباید به خاموش شدن آتش سلاح ها در جبهه های غزه و لبنان که طیفی پیچیده و متنوع از مسائل در آنها وجود دارد گره بخورد و با مشتعل شدن آنها دوباره ایران را درگیر سازد.

در این گزارش، به تحلیل چهار سناریوی پیش روی ترامپ، ریشه‌های اشتباه راهبردی آمریکا در حمله به ایران، و چرایی شباهت این جنگ به «جنگ ویتنام» می‌پردازیم.

تفاهمنامه پیشنهادی،براساس گزارش اکسیسوس یک «توافق نامتوازن» و به شدت به نفع آمریکا است. ایران امتیازات کلانی در حوزه‌های هسته‌ای (مذاکره درباره تعلیق غنی‌سازی و حذف اورانیوم ۶۰ درصد)، نظامی (پاکسازی مین توسط ایران در تنگه هرمز)  می‌دهد، اما در مقابل، تنها «معافیت‌های تحریمی موقتی»، «آزادسازی بخش کوچکی از دارایی‌ها» و «آتش‌بس ۶۰ روزه» دریافت می‌کند.

ایران به دنبال یک توافق «فازبندی شده» و «قابل راستی‌آزمایی» است، در حالی که آمریکا خواهان یک «بسته همه یا هیچ» است. حتی اگر این اختلافات حل شود (که بعید به نظر می‌رسد)، دو مانع بزرگ دیگر یعنی «عدم تعهد دائمی آمریکا» و «تهدیدات اسرائیل» باقی می‌ماند.

پاسخی که  از طریق میانجی پاکستانی به واشنگتن ارسال شده و بر خلاف برخی اظهارات اولیه درباره «تغییر رفتار هسته‌ای»، تمرکز اصلی آن بر مطالبات سیاسی و اقتصادی مشخصی متمرکز است که مستقیماً به پایان جنگ و ثبات منطقه گره خورده است.

رسانه‌های آمریکایی از نزدیک شدن تهران و واشنگتن به یک توافق خبر می‌دهند. آکسیوس در گزارشی تازه، جزئیات یک طرح جامع را فاش کرده است که در صورت نهایی شدن، می‌تواند به بحران ۴۰ روزه جنگ خاورمیانه پایان دهد. بازگشایی تدریجی تنگه هرمز، تعلیق غنی‌سازی به مدت ۱۲ سال، آزادسازی اموال بلوکه‌شده ایران، و تعهد تهران به عدم دستیابی به سلاح هسته‌ای، از جمله بندهای اصلی این توافق پیشنهادی است. در این گزارش، نگاهی می‌اندازیم به جزئیات این طرح و چالش‌های پیش روی آن.

یدالله کریمی‌پور، تحلیلگر مسائل راهبردی، در یادداشتی تکان‌دهنده به واکاوی این معادله پرداخته و هشدار می‌دهد که توافق یک «فرصت» است، نه یک «نتیجه». و اگر از این فرصت به درستی استفاده نشود، کاسبان تحریم و غول‌های فساد، دوباره برنده میدان خواهند بود.

در حالی که پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه در آماده‌باش کامل به سر می‌برند و ناوهای هواپیمابر در فاصله چند روزه از سواحل ایران حرکت می‌کنند، یک سوال اساسی در محافل دیپلماتیک واشنگتن بی‌پاسخ مانده است: چرا مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، که مسئول اصلی پرونده ایران است، در هیچ یک از دورهای مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در اسلام‌آباد و ژنو حاضر نشده است؟ فایننشال تایمز در تحلیلی تازه، پرده از یک معمای دیپلماتیک برداشته است. 

یدالله کریمی‌پور، استاد جغرافیای سیاسی و تحلیلگر مسائل استراتژیک، در جدیدترین یادداشت خود با استناد به آخرین گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی و تحلیل‌های گلدمن ساکس و جی.پی.مورگان، هشدار داده که جهان حداکثر تا هفته اول اردیبهشت فرصت دارد تا از یک فاجعه انسانی و اقتصادی جلوگیری کند.