چهارشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۵
تونس با وجود محدودیتهای مالی و ساختاری، توانسته است با تکیه بر «تولید استعداد» و «حفظ هویت ملی»، جایگاه خود را در فوتبال جهان حفظ کند. حضور در جام جهانی ۲۰۲۶، میتواند نقطه عطفی برای این کشور باشد تا فوتبال را نه فقط به عنوان یک ورزش، بلکه به عنوان یک «موتور توسعه اقتصادی» جدیتر بگیرد.
به گزارش سرمایه فردا، تونس، کشور کوچک شمال آفریقا با جمعیتی حدود ۱۲ میلیون نفر، این روزها نه فقط به خاطر تیم ملی فوتبالش، که به عنوان یک «مدل توسعه اقتصادی مبتنی بر استعداد» در محافل ورزشی و اقتصادی جهان مطرح است. در مسیر جام جهانی ۲۰۲۶، تونس نشان داده که فوتبال در این کشور فراتر از یک ورزش، به ابزاری برای هویت ملی، دیپلماسی عمومی و حتی ایجاد ارزش اقتصادی تبدیل شده است. با وجود چالشهایی مثل رشد اقتصادی محدود، بیکاری جوانان و فشارهای مالی، فوتبال تونس توانسته با تکیه بر «تولید استعداد» و «صادرات بازیکن» به لیگهای اروپایی، جایگاه خود را به عنوان یک برند منطقای تثبیت کند. این گزارش، نگاهی به ساختار اقتصادی فوتبال تونس، نقش باشگاهها، ظرفیتهای گردشگری ورزشی و تأثیر جام جهانی ۲۰۲۶ بر آینده این کشور دارد.
تونس با تولید ناخالص داخلی حدود ۵۰ میلیارد دلار، یکی از اقتصادهای متوسط شمال آفریقا محسوب میشود. این کشور به طور سنتی به بخشهایی مثل گردشگری، کشاورزی، صنایع تبدیلی و صادرات محصولات کشاورزی وابسته است. با این حال، سهم مستقیم ورزش در اقتصاد این کشور محدود است. اما فوتبال به خاطر «محبوبیت گسترده و ارتباط عمیق با جامعه»، نقش مهمی در «ایجاد سرمایه اجتماعی، جذب مخاطب و تقویت برند ملی» ایفا میکند. در واقع، فوتبال تونس مانند بسیاری از کشورهای در حال توسعه، به یک «مسیر ایجاد ارزش اقتصادی از طریق نیروی انسانی» تبدیل شده است.
با این حال، اقتصاد تونس در مقایسه با برخی از کشورهای منطقه شمال آفریقا از تنوع بیشتری برخوردار است. اما در مقابل، «محدودیت منابع مالی» باعث شده که ورزش حرفهای این کشور با فاصله قابل توجهی نسبت به بازارهای بزرگ جهان فعالیت کند. مدل اقتصادی باشگاههای تونسی عمدتاً بر «حمایت هواداران، اسپانسرهای داخلی، کمکهای محدود دولتی و درآمدهای ناشی از فروش بازیکنان» استوار است. برخلاف لیگهای اروپایی که باشگاهها از حق پخش، درآمدهای تجاری و بازار سرمایه بهره میبرند، فوتبال تونس هنوز با چالشهای «حرفهایسازی کامل» و «توسعه زیرساختهای درآمدی» مواجه است.
بهترین لقبی که میتوان برای فوتبال تونس انتخاب کرد، «صنعت تولید استعداد و صادرات بازیکن» است. فوتبال تونس یکی از نمونههای موفق آفریقا در تولید بازیکنانی است که توانستهاند وارد بازارهای اروپایی شوند. اگرچه این کشور از نظر تعداد بازیکنان صادراتی با کشورهایی مثل مراکش، سنگال یا نیجریه قابل مقایسه نیست، اما «سیستم آموزشی فوتبال» آن در منطقه شمال آفریقا جایگاه ویژهای دارد. بازیکنان معروف و نسلهای موفق تیم ملی تونس نشان دادهاند که فوتبال این کشور ظرفیت تولید استعداد برای لیگهای خارجی را دارد.
مدل اقتصادی فوتبال تونس تا حدود زیادی بر «توسعه بازیکنان جوان و انتقال آنها به لیگهای برتر» (به ویژه در فرانسه، بلژیک، ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس) استوار است. این روند باعث شده که فوتبال به یکی از «مسیرهای صادرات سرمایه انسانی ورزشی» در این کشور تبدیل شود. باشگاههایی مثل «اسپرانس تونس»، «آفریقایی» و «نجم ساحلی» به عنوان قطبهای اصلی تولید استعداد، نقش کلیدی در این فرآیند دارند.
در میان باشگاههای تونسی، «اسپرانس تونس» یکی از مهمترین برندهای ورزشی شمال آفریقا محسوب میشود. این باشگاه علاوه بر موفقیتهای داخلی، در رقابتهای آفریقایی نیز حضور پررنگی داشته و توانسته جایگاه خود را به عنوان یک برند منطقهای تثبیت کند. باشگاه «آفریقایی» و «نجم ساحلی» نیز از دیگر قطبهای فوتبالی تونس هستند که دارای پایگاه هواداری گستردهای هستند.
با این حال، «اقتصاد هواداری» در تونس هنوز بیشتر مبتنی بر «علاقه و هویت اجتماعی» است تا مدلهای تجاری مدرن مثل فروش گسترده محصولات، عضویت دیجیتال یا درآمدهای مبتنی بر داده. این در حالی است که سرمایه اجتماعی بالای هواداران، به ویژه با توسعه پلتفرمهای دیجیتال و مدلهای جدید درآمدزایی، میتواند در آینده به یک منبع اقتصادی مهم برای باشگاههای ورزشی این کشور تبدیل شود.
تیم ملی تونس و جام جهانی ۲۰۲۶؛ فرصتی برای برند ملی و گردشگری
تیم ملی تونس یکی از باسابقهترین تیمهای آفریقایی در جام جهانی به شمار میآید. تونسیها نخستین تیم آفریقایی بودند که در تاریخ جام جهانی (سال ۱۹۷۸) به پیروزی رسیدند. این تیم همواره نمادی از «ثبات فوتبال شمال آفریقا» بوده است. حضور تونس در جام جهانی ۲۰۲۶ میتواند علاوه بر منافع مستقیم فیفا، آثار اقتصادی غیرمستقیمی مثل «افزایش ارزش برند ملی، رشد توجه رسانهای، توسعه گردشگری ورزشی و افزایش جذابیت بازیکنان تونسی در بازار نقل و انتقالات» ایجاد کند.
برای کشوری مثل تونس، جام جهانی صرفاً یک رویداد ورزشی نیست، بلکه فرصتی برای «نمایش ظرفیتهای اقتصادی، فرهنگی و گردشگری در سطح جهانی» است. تونس یکی از مقاصد مهم گردشگری شمال آفریقاست و فوتبال میتواند به توسعه «گردشگری ورزشی» این کشور کمک کند. ترکیب جذابیتهای تاریخی، ساحلی و فرهنگی با رویدادهای فوتبالی، ظرفیت ایجاد جریان جدیدی از گردشگران را دارد.
مهمترین چالش فوتبال تونس، «فاصله بین محبوبیت اجتماعی فوتبال و مدلهای درآمدزایی حرفهای» است. توسعه زیرساختها، افزایش درآمدهای تجاری، حرفهایسازی باشگاهها و استفاده از فناوریهای جدید میتواند مسیر رشد این صنعت را تغییر دهد. همچنین، نوسانات اقتصادی و محدودیتهای مالی، یکی از موانع اصلی توسعه پایدار فوتبال تونس محسوب میشود.
با این حال، فوتبال تونس یک «مدل توسعه محدود اما پایدار» مبتنی بر «استعداد، هوادار و هویت ملی» را برای خود رقم زده است. این کشور مانند برخی از قدرتهای فوتبال جهان دارای منابع مالی بزرگ نیست، اما از مزیتهایی مثل «فرهنگ فوتبالی عمیق، جایگاه تاریخی در آفریقا و ظرفیت تولید بازیکنان» برخوردار است.
تجربه تونس نشان میدهد که فوتبال در کشورهای در حال توسعه میتواند «فراتر از یک سرگرمی» باشد. صنعتی که با اتصال به بازارهای جهانی (از طریق صادرات بازیکنان)، گردشگری، رسانه و برند ملی، ظرفیت خلق ارزش اقتصادی و اجتماعی دارد. تونس با وجود محدودیتهای مالی و ساختاری، توانسته است با تکیه بر «تولید استعداد» و «حفظ هویت ملی»، جایگاه خود را در فوتبال جهان حفظ کند. حضور در جام جهانی ۲۰۲۶، میتواند نقطه عطفی برای این کشور باشد تا فوتبال را نه فقط به عنوان یک ورزش، بلکه به عنوان یک «موتور توسعه اقتصادی» جدیتر بگیرد. شاید بتوان گفت که فوتبال تونس، یک «کسبوکار خاموش» است که با سرمایهگذاری اندک، بازدهی اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی ایجاد میکند. و این، دقیقاً همان درسی است که سایر کشورهای در حال توسعه میتوانند از تونس بگیرند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا