در اغلب دوره‌های گذشته که بانک مرکزی آمریکا برای مهار تورم، نرخ بهره را افزایش می‌داد، بازار اوراق در نهایت با کاهش محسوس بازده‌های بلندمدت به استقبال فروکش کردن آهنگ رشد قیمتها می‌رفت. این بار اما چنین اتفاقی رخ نداده است.

شروین شهریاری: در حالی که سیکل انقباض پولی در اکثر بانکهای مرکزی غربی بیش از یک سال است آغاز شده، فدرال رزرو آمریکا کماکان تحت فشارهای سیاسی کاخ سفید نسبت به افزایش بهره مردد مانده است. در همین دوره بانک مرکزی ژاپن پنج بار، استرالیا سه بار و اروپا یک بار بهره را بالا برده و انتظار می رود بانکهای مرکزی انگلستان و نیوزلند نیز به زودی افزایش بهره را آغاز کنند. در آمریکا اما در حالی که پیشتر از اثر ضد تورمی ظهور تکنولوژی های نوین نظیر هوش مصنوعی سخن گفته می شد، ۶۳ ماه متوالی است که نرخ تورم بالای ۲ درصد (هدف بانک مرکزی) نوسان می کند.

برای درک اهمیت این چسبندگی کافی است توجه کنیم که در یک دهه قبل از شیوع کرونا تنها چهار ماه آمار تورم بالای دو درصد محقق شده بود. در این شرایط، آقای کوین وارش به عنوان گزینه انتخابی دونالد ترامپ و با تاکید فراوان بر لزوم کاهش نرخهای بهره بر مسند ریاست فدرال رزرو نشسته است. او در نخستین کنفرانس خبری خود کوشید خط هوشمندانه ای را پیگیری کند؛ صحبتی از قوت بازار کار نکرد و حتی تلاش کرد آمار بازار کار را با توجه به اصلاحیه های مکرر آن در طول زمان برای سیاست گذاری کم اهمیت جلوه دهد. وی به بالا بودن قیمتها اشاره کرد و تلاش نمود این تصور را ایجاد کند که کنترل تورم برایش اولویت است و در صورت لزوم از افزایش بهره ابایی ندارد. وارش همچنین به نظر سه چهارم اعضای کمیته سیاست پولی مبنی بر لزوم یک مرتبه افزایش بهره تا آخر سال  اشاره کرد و از تصمیم خود برای حذف این ابزار یعنی پیش بینی اعضا برای نرخ بهره به علت پرنوسان بودن داده های اقتصادی خبر داد؛ تحولی که برخی آن را در جهت باز کردن دست رئیس فدرال رزرو برای شکل دادن به انتظارات و تضعیف نقش اعضای کمیته تفسیر نمودند.

اما در حالی که بسیاری معتقدند کوین وارش در حال اجرای یک نمایش انقباضی برای مهار انتظارات تورمی است و در مورد افزایش بهره صرفا بلوف می زند، اوضاع در عمل برای او دشوار به نظر می رسد. انتظارات تورمی یک ساله منتشر شده توسط دانشگاه میشیگان از ۳.۴ درصد در ماه مارس به ۴.۶ درصد در آخرین انتشار رسیده و به رغم افت قیمتهای نفت، در دو پیمایش ماه ژوئن نیز در همین سطح باقی مانده است.  بازار آتی نرخ بهره فدرال رزرو که سابقه بسیار خوبی در پیش‌بینی تصمیمات این بانک دارد، اکنون با احتمال بیش از ۷۵ درصد وقوع یک مرحله افزایش نرخ بهره تا پایان سال را قیمت‌گذاری می‌کند. بهره دو ساله نیز که متوسط پیش بینی بازار از نرخ بهره فد در دو سال آینده است بالاتر از ۴.۱ درصد است که انتظار دو مرتبه رشد بهره پایه را نمایش می دهد.

در این میان، برخی به ضعف بازار کار و ایجاد مشاغل جدید به عنوان عامل ضد تورم اشاره می کنند. این در حالی است که رئیس سابق فدرال رزرو در یکی از آخرین اظهارنظرهای خود روی نکته مهمی دست گذاشت و گفت که در اثر سیاستهای جمعیتی و مهاجرتی جاری، عرضه نیروی کار جدید تقریبا متوقف شده است. بدین ترتیب، هر گونه ایجاد مشاغل جدید (مثلا آمار ۵۷ هزار شغل جدید در ماه گذشته میلادی که ضعیف تر از انتظارات بازار بود) نه تنها ضد تورمی محسوب نمی شود بلکه باید در موازنه با شرایط منقبض سمت عرضه نیروی کار تفسیر شود. در همین راستا، رشد ماهانه ۰.۳ درصدی دستمزدها و افزایش ۳.۵ درصدی این متغیر در ۱۲ ماه گذشته (که پایداری زیادی در نیمه بالای کانال ۳ درصد در یک سال اخیر داشته)، با توجه به عدم ورود نیروی کار جدید، یکی از موانع مهم کاهش تورم به شمار می رود.

نکته پایانی: در اغلب دوره‌های گذشته که بانک مرکزی آمریکا برای مهار تورم، نرخ بهره را افزایش می‌داد، بازار اوراق در نهایت با کاهش محسوس بازده‌های بلندمدت به استقبال فروکش کردن آهنگ رشد قیمتها می‌رفت. این بار اما چنین اتفاقی رخ نداده است؛ تداوم نرخهای بهره بالای اوراق ده ساله (۴.۵ درصد) و اوراق ۳۰ ساله (بیش از ۵ درصد) نشان می دهد که طنین یک سخن قدیمی بار دیگر در گوش معامله گران اوراق قرضه پیچیده است: «وقتی فدرال رزرو از تورم نمی ترسد، شما بترسید!»