پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۵
فعالیت معدن تراورتن در قزل قشلاق باعث خشک شدن چشمه، گردوغبار و آسیب به زمینهای کشاورزی و آرامستان روستا شد
لیلا مرگن؛ فعالیت معدن تراورتن در مجاورت روستای قزل قشلاق تکاب، دردسرهای متعددی برای اهالی این روستا ایجاد میکند. این معدن چشمه نزدیک به روستا را خشکانده و آب آن از داخل معدن سر درآورده است. گرد و غبارش بلای جان روستا شده و محیط زیست و میراث فرهنگی منطقه را به خطر انداخته است. در مقابل این اعتراضات، مسئولان منابع طبیعی از رضایت اهالی نسبت به فعالیت معدن خبر میدهند؛ زیرا معدن یاد شده برایشان اشتغال ایجاد کرده است. این مسئولان میگویند برای تخلف معدن و پیشروی در عرصههای طبیعی و خارج از پروانه بهرهبرداری نیز پروندهای برای معدنکاو در محاکم قضایی تشکیل شده و این مجموعه باید ۱۷ میلیارد تومان غرامت پرداخت کند.
دو سالی هست که اهالی قزل قشلاق تکاب نسبت به فعالیت یک معدن در مجاور روستایشان معترض هستند. هفدهم آذرماه سال گذشته بود که کارزاری خطاب به رئیس سازمان محیط زیست و استانداری آذربایجان غربی شکل گرفت تا از فعالیت معادن در محدوده روستاهای تاریخی این منطقه، بهویژه روستاهای قزل قشلاق و بَرنجه جلوگیری کنند. در متن کارزار دلیل مخالفت با فعالیت این معادن، علاوه بر مسائل مرتبط با آسیب دیدن میراث فرهنگی، تخریب محیط زیست اعلام شده بود. امضاکنندگان این کارزار معتقد بودند که فعالیتهای گسترده و بدون نظارت معادن میتواند تخریب پوشش گیاهی و حیاتوحش، آلودگی منابع آب و خاک و فرسایش شدید خاک و ایجاد گردوغبار را برای منطقه به همراه داشته باشد.
شوزب محمدی فعال محیط زیست در گفتوگو با هفت صبح درباره فعالیت معدن سنگ تراورتن در مجاورت روستای قزل قشلاق تکاب توضیح میدهد که این معدن سبب شده چشمه نزدیک به روستا خشک شود و بعد از برداشت این معدن، آب چشمه به داخل محوطه برداشت آن راه پیدا کرده است.به گفته محمدی، صاحبان این معدن زمین کشاورزی سه تن از اهالی را تصرف کردهاند و گرد و غبار ناشی از معدن، باردهی باغات روستا را با مشکل مواجه کرده است. ضمن آنکه در ۱۵ متری آرامستان روستا، فعالیت معدنی سبب شده که قبرها نشست کرده و جاده دسترسی به معدن هم از داخل آرامستان میگذرد.
او میگوید که دادستان یکبار دستور توقف فعالیت معدن را میدهد و بر اساس نامه میراث فرهنگی آذربایجان غربی هم فعالیت این معدن باید متوقف شود، اما این مجموعه همچنان به کار خود ادامه میدهد.برخی منابع مدعی شده بودند که فعالیت معدن از ابتدای جنگ متوقف شده است اما محمدی تاکید میکند که این معدن در تمام طول جنگ فعال بوده و محدودهای از عرصههای طبیعی را تخریب کرده که برای آن مجوز ندارد.
خبرنگار هفتصبح برای اطلاع از تخلفات انجام شده در معدن تکاب با سید نبی قائمی میرآبادی مدیر کل منابع طبیعی آذربایجان غربی تماس میگیرد. این مقام مسئول پاسخگویی را به معاونش محول میکند. حسن پورحسن کشاورز، معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی آذربایجان غربی نیز در گفتوگو با هفتصبح توضیح میدهد که تکاب یکی از قطبهای معدن کشور است و دو معدن طلا در آن منطقه داریم. اگرچه فعالیتهای معدنی در همه جای جهان در عرصههای طبیعی تخریب ایجاد میکنند اما کشور نیاز به معدن دارد و نمیتوان بهخاطر مقابله با تخریب جلوی فعالیت این معدن را گرفت.
او مدعی میشود که مباحث محیط زیستی مرتبط با معدن قزلقشلاق تکاب صرفا از سوی دو نفر از اهالی روستا که قبلا در این معدن مشغول به کار بوده و بعدا با کارفرما به مشکل خوردهاند، مطرح میشود. با توجه به اینکه این مجموعه برای ۴۵ نفر از اهالی این روستا اشتغال ایجاد کرده و مردم از آن ارتزاق میکنند، اهالی از فعالیت معدن راضی هستند.
پورحسن با تاکید بر اینکه منابع طبیعی هیچ نقشی در واگذاری و صدور مجوز برای فعالیت معادن ندارد و مرجع صادرکننده مجوز سازمان صمت استان است، اعلام میکند که اگر منابع طبیعی تصمیم گیرنده بود، با نگاه حفاظتی، حتی یک سانتیمتر هم به معدنکاوان اختصاص نمیداد.به گفته او، وقتی از منابع طبیعی برای فعالیت معادن استعلام میشود، این مجموعه بر اساس وجود پوشش گیاهی، گونههای ممنوعالقطع در منطقه و موضوع تشدید بلایای طبیعی مثل لغزش و رانش درباره فعالیت معادن نظر میدهد. در منطقه مورد درخواست معدن قزل قشلاق، هیچ یک از این موارد وجود نداشت؛ به همین خاطر، منابع طبیعی با بهرهبرداری این معدن موافقت میکند.معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی آذربایجان غربی تاکید میکند که معادن باید در محدوده خود فعالیت کنند اما معدن قزل قشلاق اندکی خارج از محدوده مجوز معدن، عرصههای طبیعی را تخریب کرده است.
حسنپور میگوید که منابع طبیعی با بررسی و مساحی محدوده معدن قزل قشلاق تکاب متوجه میشود که این مجموعه ۱.۷ هکتار مازاد بر پروانه سازمان صمت استان، بهرهبرداری انجام داده است. به همین خاطر سال گذشته برای معدن پرونده تخلف تشکیل داده و خسارات وارده از سوی معدن در این پرونده، ۱۷ میلیارد تومان برآورد میشود. به گفته او، اکنون این پرونده در محاکم قضایی استان و شعبه دو کیفری در دست بررسی است و معدنکار باید جریمه سنگین تعریف شده برای تخلفش را بپردازند.
معاون حفاظت و امور اراضی اداره کل منابع طبیعی آذربایجان غربی تاکید میکند که منابع طبیعی چشمانش را بر روی تخلفات نمیبندد و اینگونه نیست که معدنکاوان هر کاری دلشان میخواهد انجام دهند. او بسیار خوشبین است که پرونده در دستگاه قضایی نهایی شود و جریمه از معدن تکاب دریافت شود زیرا صاحب معدن هیچ دفاعیهای ندارد و خارج از محدوده پروانه خود، اقدام به برداشت کرده است.
ماجرای معدن قزلقشلاق، تقابل میان توسعه معدنی، حفظ محیطزیست و حقوق جوامع محلی را به نمایش میگذارد. در حالی که برخی مسئولان بر اشتغالزایی معدن تأکید دارند، بخشی از اهالی معترضند که حقوق آنها نادیده گرفته شده است. اگرچه طبق قانون، غرامتهایی از معدنکاوان برای تخلفاتشان دریافت میشود اما آیا جامعه محلی هم سهمی از خسارات دریافت میکند؟ آیا این مبالغ صرف اصلاح اثرات تخریبی معدن در عرصههای طبیعی میشود؟
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا