مهمترین شاخص‎‌های اقتصادی برای محاسبه تورم

تغییرات قیمت کالاها و خدمات خریداری شده توسط سازمان‌های غیردولتی و مصرف کنندگان را به استثنای هزینه‌ی انرژی و غذا را اندازه گیری می‎‌کند و این تغییرات را در بصورت درصد نشان می‎‌دهد.

درواقع PCE بعنوان معیار اصلی در بانک مرکزی آمریکا که به آن فدرال رزرو FED گفته می‎‌شود برای سنجش تورم استفاده می‎‌کنند. به همین دلیل تغییرات شاخص PCE تاثیر زیادی بر روی تصمیمات فدرال رزرو٬ بخصوص در بحث تعیین نرخ سیاستی یا نرخ بهره می‌گذارد.

همچنین PCE مهمترین شاخص‎‌های اقتصادی برای محاسبه میزان تورم در ایالات متحده آمریکا است. همواره خدمات خریداری شده توسط مصرف‌کنندگان و تغییرات قیمت کالاها را دنبال می‌کند. این شاخص توسط (Bureau of Labor Statistics) یکی از واحدهای اداره کار آمریکا ارائه و منتشر می‎‌شود.
هر کدام از قیمت‌های سبدی مثل خدمات و کالاها که وزن‌ متفاوتی هم دارند. شاخص PCE با دنبال کردن آنها نشان می‌دهد یک خانواده معمولی چقدر برای آن سبد هزینه می‌کند. برای درک بهتر معنی وزن متفاوت خدمات و کالاها این مثال را در نظر بگیرید. اگر قیمت بنزین افزایش یابد تأثیر بیشتری بر شاخص PCE می‎‌گذارد تا اینکه قیمت سیب زمینی افزایش پیدا کند. چون بنزین بخش بزرگتری از هزینه‌های روزمره مصرف ‌کننده را نسبت به سیب زمینی تشکیل می‌دهد.
تورم در ایران توسط مرکز آمار و بانک مرکزی اعلام می‌شود؛ اما باوجود استفاده هر دو نهاد از مهمترین شاخص‎‌های اقتصادی قیمت مصرف‌کننده جهت محاسبات تورم، آمار‌های اعلامی متفاوت است. از طرفی غالباً میزان تورم احساسی مردم با تورم اعلام شده تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای دارد. همین امر باعث بی‌اعتمادی مردم به آمار‌های رسمی می‌شود.

تفاوت مهمترین شاخص‎‌های اقتصادی تورم

در اقتصاد‌های پیشرفته، جهت دقیق‌تر کردن آمار تورم از روش‌های دیگری استفاده می‌شود. بانک مرکزی آمریکا (فدرال رزرو) از سال ۲۰۰۰ جهت سیاست‌گذاری‌های پولی خود، از شاخص PCE به‌عنوان شاخص اصلی تورم استفاده می‌کند. بنابراین ایالات متحده از دو شاخص اصلی قیمت مصرف‌کننده (CPI) و مخارج مصرف شخصی (PCE) برای اندازه‌گیری تورم بهره‌می‌گیرد.
در شاخص PCE برای نمایش دقیق‌تر سطح عمومی قیمت‌ها، سبدهای کالایی هر دو هفته یک‌بار بازبینی می‌شود و همچنین سبد کالایی روستاها نیز در آن دیده شده است. به‌این‌ترتیب این شاخص تورم به‌روزتر بوده و تغییرات الگوی رفتاری مصرف‌کنندگان را بهتر نمایش می‌دهد.
به‌طورکلی، تفاوت‌های مهمی بین مهمترین شاخص‎‌های اقتصادی CPI و PCE وجود دارد؛ اما هر دو این شاخص‌ها به بررسی تغییرات قیمت‌ها بر اساس سبدی از کالاها و خدمات می‌پردازد. در هر یک از شاخص‌ها وزن سبد کالاها و خدمات متفاوت است.به‌عنوان‌مثال، برای درک بهتر معنای وزن متفاوت خدمات و کالاها در یک شاخص اقتصادی می‌توان گفت. اگر قیمت بنزین افزایش یابد تأثیر بیشتری بر شاخص PCE می‎‌گذارد تا اینکه قیمت سیب‌زمینی افزایش پیدا کند؛ چون بنزین بخش بزرگ‌تری از هزینه‌های روزمره مصرف‌کننده را نسبت به سیب‌زمینی شامل می‌شود.
در ایران، دو نهاد موازی، یعنی مرکز آمار ایران و بانک مرکزی، به طور مستقل به محاسبه شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) می‌پردازد. اما دررابطه‌با محاسبه مخارج مصرف شخصی (PCE) هیچ آماری منتشر نمی‌شود.
واقعیت این است، استفاده از شاخص PCE می‌تواند برای ارتقای کارایی سیاست‌گذاری پولی در کشور مفید باشد. بنابراین به نظر می‌رسد تغییر رویکرد از موازی‌کاری، منجر به کاهش مشکلات تحلیلگران و سیاست‌گذاران اقتصادی می‌شود.