به گزارش سرمایه فردا، شهرداری منطقه ۲۰ در اقدامی عجیب، ۲۰ قطعه لک لک از مریوان زندهگیری کرده و با ایجاد یک زیستگاه مصنوعی قصد دارد که این پرنده را بهعنوان میراث شهر ری، به این منطقه باز گرداند. پروژهای که پرندهشناسان با احتیاط زیاد درباره موفق بودن آن سخن میگویند زیرا لانهگزینی یک پرنده، موضوعی بسیار پیچیده است. در حال حاضر استان تهران همچنان در مسیر مهاجرت لک لکها قرار دارد و اگر این زیستگاه برای استقرار و جوجهآوری این پرنده مناسب بود، حتما آنها در منطقه مستقر میشدند و نیازی به زندهگیری و انتقالشان نبود. ابهامات زیادی درباره پیوستهای مطالعاتی احیای زیستگاه لکلکها در شهر ری وجود دارد و متاسفانه معاون محیط زیست طبیعی سازمان محیط زیست هم به تماسهای هفت صبح برای رفع این ابهامات پاسخ نمیدهد.
شهرداری منطقه ۲۰ سودای احیای مسیر مهاجرت لک لکهایی را در سر میپروراند که هر ساله در مسیر مهاجرت زمستانی خود از بالای سر تهران رد میشوند و دیگر مثل گذشته شهر ری را برای لانهگزینی انتخاب نمیکنند. لانه لک لکها در برخی مناطق ایران از جمله دره تفی کردستان به جاذبه گردشگری تبدیل شدهاند و حالا مسئولان شهری هم قصد دارد از آنها بهعنوان جاذبه پرندهنگری شهری استفاده کنند. توجیه هم این است که حضور این پرنده در منطقه سابقه تاریخی دارد و غلامرضا تختی در سفرهای زیارتیاش به شاه عبدالعظیم به منظره زیبای حضور لک لکها اشاره کرده است. اما اقدام شهرداری از این جهت عجیب است که زیستگاهی مصنوعی ساخته و ۲۰ قطعه لک لک زنده را از مریوان به لانههای دست ساز این زیستگاه مصنوعی منتقل کرده است تا از آنها جاذبه بسازد.
بر اساس اعلام مجریان طرح، اجرای این پروژه با بهرهگیری از تجربیات بومی و مطالعات انجامشده در زمینه رفتار زیستی لکلکها انجام شده و در زیستگاه مصنوعی که برای آنها تدارک دیده شده است، دو برکه با جریان دائمی آب و برکه محیطزیستی ویژه زیستگاههای آبی که زیستمکانی مناسب برای بخشی از پرندگان مهاجر و گیاهان آبزی منطقه فراهم میآورد، طراحی شده است. با اطلاعات ارائه شده از سوی مجریان پروژه، پرسش اصلی این است؛ در تهرانی که با بحران جدی منابع آب روبرو است و حتی برای تامین نیازهای شربش به مشکلات عدیده دارد و رئیس جمهور حرف از تخلیه پایتخت میزند، آیا شهرداری میتواند این برکههای مصنوعی را همواره پرآب نگه دارد؟
انتخاب محل آشیان، علمی پیچیده
ابهام درباره پروژه اجرا شده توسط شهرداری منطقه ۲۰ فراوان است. مهمترین پرسش ایجاد شده درباره این طرح آن است که آیا در شهر ری غذای کافی برای تداوم حیات لک لکهای سفید وجود دارد؟ عباس عاشوری پرنده شناس در گفتوگو با هفت صبح انتخاب محل آشیان را علمی بسیار پیچیده توصیف میکند و بر این باور است که اگر پرنده جایی را برای آشیانسازی انتخاب میکند، همه عوامل محیطی را در نظر میگیرد و اینگونه نیست که بتوانیم بالاجبار و با زندهگیری، پرندهای را در محیطی جدید مستقر کنیم.
او زندهگیری لک لک و انتقال آن از مریوان را اقدام درستی نمیداند و معتقد است که با چنین رفتارهایی، جمعیت پرنده احیا نمیشود زیرا مسیر مهاجرت لک لکها از تهران میگذرد و اگر شرایط برای ادامه حیات این پرنده فراهم بود، خودش در منطقه مستقر میشد.
لک لک سفید خیلی سازگار با محیط بوده و زود انس است. بر اساس گزارشهای موجود، چند سال قبل در مجموعه باراجین یک جفت از این پرنده مستقر میشود اما عاشوری نمیداند که این زوج موفق به جوجهآوری شدهاند یا نه. این پرنده شناس، چالش اصلی درباره پروژه شهرداری منطقه ۲۰ را زندهگیری لک لکها اعلام میکند و این پرسش برایش مطرح است که کدام کارشناس چنین راهنمایی به شهرداری کرده است زیرا پرندگانی که بال دارند، به دلیل حافظه زیستی خود به مریوان باز خواهند گشت و به راحتی نمیتوان آنها را با محیط جدید سازگار کرد.
تغذیه از زباله، رفتار گزارش شده در لک لکها
معلوم نیست شهرداری با تکیه بر کدام پتانسیل زیستگاهی اقدام به انتقال لک لک به شهر ری کرده است و آیا لک لکها در این منطقه غذای کافی برای تغذیه در اختیار خواهند داشت؟ عاشوری در این رابطه توضیح میدهد که لک لکها حیوانات خاصی هستند. حتی اگر در اطرافشان جایگاه زباله هم باشد، مستقر میشوند. بر اساس مطالعهای که در خارج انجام شده، تخم چهارم لک لکهایی که در نزدیکی جایگاههای زباله مستقر شده بودند، به دلیل تغذیه از زبالهها بزرگ بود و به جوجه تبدیل میشد؛ در حالی که در دیگر افرادی که غذای کافی در اختیار نداشتند، تخم چهارم کوچکتر از بقیه تخمها بوده و در صورت تبدیل شدن به جوجه هم نوزاد به دنیا آمده،ّ تلف میشد.
«چه کسی اجازه داده است که لک لک ها را زنده گیری کنند» این مهمترین پرسشی است که عاشوری بارها در طول صحتهایش به آن اشاره میکند و بر این باور است که باید بررسی شود که فرض اولیه چه بوده است و با چه ایده و فکری، ایجاد زیستگاه لک لک در شهر ری به مرحله اجرا درآمده است.
این پرنده شناس میگوید که نزدیکترین محل تغذیه حواصیلهای زرد نسبت به جایی که تخم میگذارند، حدود پنج کیلومتر است، در حالی که پلیکانها ممکن است مسافتهای بسیار طولانی برای تامین غذا، پرواز کنند. درباره لک لکها هم موضوع فاصله منبع غذا از لانه وجود دارد اما او در منابع علمی در این رابطه جستجویی نکرده است.
عاشوری احتمال میدهد که مجریان پروژه شهرداری روی پتانسیل تالاب بندعلی خان حساب باز کرده باشند در حالی که همین چند وقت پیش شینا انصاری در بازدیدی از این تالاب، بر احیای آن تاکید کرد و این نشان میدهد که حال و روز تالاب بندعلی خان هم خوب نیست و نمیتواند محل قابل اتکایی برای لک لکها باشد.
برای این پرنده شناس بهعنوان کسی که در این حوزه کار میکند، پرسشهای بیپاسخ زیادی مطرح است و البته احتمال میدهد که پروژه توجیحات علمی داشته باشد که زمینه متقاعد کردنش را فراهم کند اما تا اعلام این توجیهات، اظهار نظری قطعی درباره موفقیت یا عدم موفقیت پروژه ندارد.
زندهگیری به نتیجه نمیرسد
صادق صادقی زادگان پرنده شناس نیز در گفتوگو با هفت صبح اظهار نظری قطعی درباره موفقیت پروژه احیای زیستگاه لک لکها در شهر ری ارائه نمیدهد و بر این باور است که باید شرایط زیستگاه مصنوعی که اکنون بهوجود آوردهاند را بررسی کرد.
او تاکید میکند که اگر پرندگان منتقل شده به شهر ری زندهگیری شده باشند، پروژه به نتیجه مثبتی نمیرسد اما اگر از قاچاقچی و محیط اسارت تهیه شده باشند، شرایط متفاوت است.
به گفته صادقی زادگان، لک لک یک پرنده تالابی است و تداوم حیاتش به زیستمندان این اکوسیستم وابسته است. او تاکید میکند که برای اجرای چنین طرحهایی احتمالا خود سازمان محیط زیست موافقت کرده است و یک طرح توجیهی کارشناسی، پشت چنین نقل و انتقالاتی وجود دارد.
این پرنده شناس توجه به توانمندی زیستگاه برای استقرار لک لک را ضروری نمیداند و تاکید میکند که برای اظهار نظر قطعی باید شرایط زیستگاه جدید بررسی میدانی شود و عادات و رفتار روزانه حیوان بررسی شود. شاید تالابی در نزدیکی زیستگاه ایجاد شده وجود داشته باشد که حیوان از آن تغذیه کرده و به لانه باز گردد.
او درباره تجربیات مشابه در جهان میگوید که در دنیا جاهایی بوده است که آشیانسازی لک لکها به دلیل حذف درختان منطقه دچار اختلال شده و انسانها با ساخت آشیان مصنوعی کمک کردهاند که پرنده مستقر شود. پرنده اگر ببیند شرایط آشیانه مهیا است در محیط مستقر میشود ولی اگر به زور به جایی که زیستگاهش نبوده منتقل شود، نتیجه مثبتی در پی نخواهد داشت.
عدم پاسخگویی محیط زیست
اقدام شهرداری منطقه ۲۰ آنقدر عجیب هست که کارشناسان نظر قطعی در ارتباط با آن ارائه ندهند و منتظر اطلاعات تکمیلی باشند. خبرنگار هفت صبح برای دریافت نظرات سازمان حفاظت محیط زیست و دریافت پاسخ برخی ابهامات از جمله چگونگی صدور مجوز برای انتقال ۲۰ قطعه لک لک زنده از مریوان با حمید ظهرابی معاون محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست تماس میگیرد اما این تماس بدون پاسخ باقی میماند.
در موضوع انتقال و زندهگیری لک لکهای مریوان، آنچه مغفول مانده است این است که موجودات زنده ابزاری برای ایجاد جاذبه در محیطهای شهری نیستند. آنها میهمانان ایران هستند و بعد از طی دوره جوجهآوری باید به زیستگاهی دیگر در نقطه دیگری از جهان منتقل شوند. هر اقدامی که تداوم حیات آنها را مختل کرده یا به خطر اندازد، خیانت به میراث طبیعی دنیا است. آیا فردی که مجوز زندهگیری لک لکها را صادر کرده، با مطالعه کافی چنین مجوزی داده است یا مبنای صدور مجوزش آزمون و خطا به سبک سایر پروژههای ایران است؟ موجودات زنده سازههای بتنی نیستند که خطا در استقرارشان قابلیت جبران داشته باشد!
بخش بزرگی از محصولات سوختی یا قاچاقاند یا در کارگاههای زیرزمینی تولید میشوند و هیچ…
سقوط بازار، تتر آرام و بیصدا در حال رشد است یعنی برخلاف بیتکوین و اتریوم،…
گشت و گذاری در امپراتوری نفوذ و شبکهای پیچیده از ارتباطات سیاسی و دیپلماتیک بینالمللی…
قیمت مس در حالی رکوردی بیسابقه ثبت کرد که نه تقاضای واقعی، بلکه موجی از…
مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار، با اعلام آغاز عملیات گسترده آسفالتریزی و توسعه زیرساختهای روستای…
پیش بینی دولت و مجلس برای درآمدهای سال آینده صرفا یک پیش بینی سخت بوده…