دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵
عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت لبنیات، هرچند با رشد ۱۲۹ درصدی و عبور از مرز ۱۸,۹۵۰ میلیارد تومان، رکوردی تاریخی در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفرههای مردم.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت لبنیات ایران در بهار امسال، با ثبت درآمد ۱۸ هزار و ۹۵۰ میلیارد تومانی و رشد ۱۲۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، یکی از پرشتابترین دورههای خود را تجربه کرده است. رقمی که پشت آن، نه فقط افزایش تولید یا صادرات، که روایتی از سفرههایی است که روزبهروز از لبنیات تهی میشوند؛ روایتی از مادری که برای خرید یک بسته ماست یا پنیر برای فرزندش، میان افزایش قیمتها و بودجهی محدود خانه، سرگردان مانده است. رشد ۱۲۹ درصدی صنعت لبنیات، در شرایطی رقم خورده که بسیاری از خانوادههای ایرانی، مصرف شیر و لبنیات را به حداقل ممکن رساندهاند؛ تقابلی تلخ میان سودِ تولیدکننده و سلامتِ جامعه.
سه ماهه نخست سال جاری، برای صنعت لبنیات ایران، فصلی پُربار و رکوردشکن بوده است. مجموع درآمد ۱۰ شرکت بزرگ فعال در این حوزه، به رقم چشمگیر ۱۸ هزار و ۹۵۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به بهار سال گذشته، رشد ۱۲۹ درصدی را نشان میدهد. رشدی که در شرایطی رقم خورده که صنعت لبنیات، پس از حذف ارز ترجیحی و افزایش چشمگیر قیمت شیر خام، با یکی از پرتنشترین دورههای خود مواجه بوده است.
لبنیات، کالایی اساسی و ضروری برای سلامت جامعه، بهویژه کودکان و سالمندان است. وقتی قیمت شیر و ماست و پنیر به حدی میرسد که بسیاری از خانوادهها توان خرید آن را ندارند، این رشدِ روی کاغذ، بیش از آنکه نشانهی رونق باشد، زنگِ خطری برای سلامت عمومی جامعه است. پشت هر درصد از این رشد ۱۲۹ درصدی، داستانِ کودکی است که صبحانهاش بدون شیر شده و مادری که با نگرانی، قفسههای فروشگاه را ورق میزند.
در میان شرکتهای این صنعت، غشصفا (صنایع شیر ایران – صفا) با درآمد ۳ هزار و ۹۳۲ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۰ درصدی، و غپاک (صنایع پاک) با درآمد ۳ هزار و ۸۴۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۳۸ درصدی، دو غول بیرقابت صنعت لبنیات در بهار امسال بودهاند. این دو شرکت با سهمی بیش از ۴۰ درصد از کل درآمد صنعت، عملاً نیمی از بازار لبنیات کشور را در اختیار داشتهاند.
رشد ۱۴۰ درصدی غشصفا و ۱۳۸ درصدی غپاک، نشان از افزایش چشمگیر قیمت محصولات لبنی در بهار امسال دارد. این دو برند معروف، که سالهاست روی میزِ ناهار و صبحانهی ایرانیها جای دارند، در بهار امسال چنان گران شدند که بسیاری از مصرفکنندگان مجبور شدند به برندهای ارزانتر یا حتی مصرف کمتر روی بیاورند.
غگلپا (گلپایگان) با درآمد ۱,۶۸۲ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۱ درصدی، غشاذر (شیر عذرا) با درآمد ۱,۷۳۱ میلیارد تومانی و رشد ۱۲۸ درصدی، غشان (شیرشان) با درآمد ۱,۷۱۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۲ درصدی، و غانیزان (انیزان) با درآمد ۱,۰۹۰ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۱ درصدی، همگی رشدهایی بالای ۱۲۵ درصد را تجربه کردهاند که نشان از افزایش قیمتها در تمامی برندهای مطرح لبنیات دارد.
این چهار شرکت که سهم قابلتوجهی از بازار لبنیات استانهای مختلف را در اختیار دارند، از موج افزایش قیمت شیر خام و محصولات لبنی در بهار امسال بیبهره نماندهاند. رشدهای ۱۴۰ درصدی آنها، بیش از هر چیز بازتابی از افزایش هزینههای تولید و انتقال آن به مصرفکننده است؛ هزینههایی که در نهایت، روی دوش مردم سنگینی کرده است.
غفارس (صنایع شیر فارس) با درآمد ۲,۵۸۵ میلیارد تومانی و رشد ۱۲۶ درصدی، غگلستا (گلستان) با درآمد ۱,۱۸۰ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۴ درصدی، و غگیلا (گیلا) با درآمد ۱,۱۴۳ میلیارد تومانی و رشد ۱۵۲ درصدی، هر سه رشدهای سهرقمی قابلتوجهی داشتهاند.
رشد ۱۵۲ درصدی غگیلا، بالاترین رشد در میان شرکتهای لبنیات در بهار امسال بوده که نشان از افزایش قابلتوجه قیمتها و همچنین احتمالاً افزایش سهم بازار این شرکت در منطقهی شمال کشور دارد.
در این میان، غالبر (صنایع شیر البرز) با درآمد تنها ۴۴ میلیارد تومانی، با افت ۸۰ درصدی مواجه شده است. این افتِ فاجعهبار، نشان از بحران جدی در این شرکت دارد؛ بحرانی که میتواند ناشی از مشکلات تأمین مواد اولیه، کاهش تولید، یا حتی مشکلات مالی و مدیریتی باشد. غالبر که روزگاری یکی از برندهای شناختهشدهی لبنیات کشور بود، اکنون با سهمی کمتر از یکچهارم درصد از کل درآمد صنعت، عملاً از گردونهی رقابت خارج شده است.
آنچه در پشت این اعداد نهفته است، سؤالی اساسی را پیش میکشد: آیا این رشد ۱۲۹ درصدی، حاصل افزایش تولید و صادرات است، یا نتیجهی مستقیم افزایش سرسامآور قیمتها؟
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که این رشد خیرهکننده، عمدتاً به سه عامل کلیدی بازمیگردد: نخست؛ افزایش قیمت شیر خام و حذف ارز ترجیحی: با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات نهادههای دامی، هزینههای تولید شیر خام به شکل قابلتوجهی افزایش یافت و این افزایش، بهسرعت به قیمت محصولات لبنی منتقل شد.
دوم؛ افزایش نرخ ارز و هزینههای تولید: افزایش نرخ ارز در بهار امسال، هزینههای بستهبندی، حملونقل و سایر نهادههای وارداتی را به شدت بالا برد و تولیدکنندگان را ناچار به افزایش قیمتها کرد.
سوم؛ کاهش قدرت خرید مردم و تغییر الگوی مصرف: با افزایش قیمت لبنیات، بسیاری از خانوادهها مصرف شیر و لبنیات را کاهش دادهاند، اما این کاهش مصرف، با افزایش قیمت جبران شده و در نهایت، درآمد تولیدکنندگان را افزایش داده است.
با این حال، کارشناسان تغذیه و اقتصاددانان هشدار میدهند که تداوم این روند، میتواند به بحران سلامت عمومی در کشور منجر شود. کاهش مصرف لبنیات، بهویژه در میان کودکان و نوجوانان، میتواند به افزایش بیماریهای ناشی از کمبود کلسیم و ویتامینها، پوکی استخوان و سوءتغذیه منجر شود.
عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت لبنیات، هرچند با رشد ۱۲۹ درصدی و عبور از مرز ۱۸,۹۵۰ میلیارد تومان، رکوردی تاریخی در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفرههای مردم. در حالی که تولیدکنندگان و سهامداران از این جهش درآمدی به وجد آمدهاند، میلیونها خانواده ایرانی با کاهش مصرف لبنیات یا حذف آن از سبد غذایی خود مواجه شدهاند.
صنعت لبنیات، نماد یک پارادوکس تلخ است: از یک سو، رشد درآمدیِ بیسابقه و از سوی دیگر، فقرِ غذاییِ فزاینده. شاید وقت آن رسیده باشد که سیاستگذاران، بهجای شادی از رشد درآمدی صنایع، به فکرِ سلامتِ نسلی باشند که بدون شیر و لبنیات کافی، در حال رشد است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا