تورم کاغذ و بی‌توجهی دولت، صنعت نشر ایران را تا مرز ورشکستگی و حذف کتاب از سبد خانوار رسانده است

فاطمه برزویی: در چنین شرایطی، نگاه‌ها به سمت نهادهای متولی فرهنگ، به ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دوخته می‌شود. اما به گفته این دو ناشر، آنچه از این سو دیده می‌شود، نه حمایت، که بی‌توجهی و گاهی طلبکاری است. عابدینی با انتقادی تند و بی‌تعارف می‌گوید: «معاونت فرهنگی که مسئول حمایت از ناشران است، چهار ماه است کتاب‌هایی را که از ما خریده پولش را نداده. از برج ۱۰ پارسال با ۳۰ درصد تخفیف از ما کتاب گرفته‌اند و هنوز تسویه نکرده‌اند. در این شرایط جنگ و گرفتاری که ناشر بدبخت شده، آیا نباید یک حمایتی صورت بگیرد؟»

اشراقی نیز معتقد است دولت می‌تواند با حذف واسطه‌ها و توزیع کاغذ با نرخ دولتی، مانند سال‌های گذشته، جلوی این بحران را بگیرد: « وقتی کاغذ دست بازار آزاد می‌افتد دلال سود خودش را دولا پهنا حساب می‌کند و شما می‌بینی کاغذی را که باید با دلار ۱۸۰ هزار تومانی بخری، عملا با دلار ۳۰۰ هزار تومانی پایت حساب می‌شود. اگر به این صنعت کمک نکنند، خیلی زود نابود می‌شود.»

نمایشگاه مجازی کتاب؛ نوشدارویی که مرهم نیست

در این میان، برگزاری نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به صورت مجازی، تنها امید ناشران برای فروش حداقلی است. با این حال، این راهکار نیز خالی از اشکال نیست. اشراقی ضمن تاکید بر لزوم برگزاری نمایشگاه به هر شکلی، می‌گوید: «با توجه به شرایط، گزینه دیگری نبود و باید مجازی برگزار می‌شد. اما مسئولین باید زیرساخت‌ها را تقویت کنند. سال‌های پیش سایت نمایشگاه پر از باگ و مشکل بود. ما خودمان گاهی نمی‌توانستیم کتاب خودمان را در سایت پیدا کنیم! تنها کمکی که می‌توانند بکنند این است که حداقل بستر سایت و پرداخت را روان و بی‌نقص کنند.» اما عابدینی نگاهی انتقادی‌تر به ماجرا دارد.

این ناشر معتقد است دولت از مجازی شدن نمایشگاه برای کاهش هزینه‌های خود سوءاستفاده می‌کند و همان بودجه صرفه‌جویی شده را نیز به چرخه نشر بازنمی‌گرداند: «پارسال برای برگزاری نمایشگاه فیزیکی در مصلی، ارشاد باید صدها میلیارد تومان هزینه اجاره، پرسنل، هماهنگی با ارگان‌های مختلف و… می‌کرد. حالا که مجازی شده، این هزینه شاید به ۱۰ درصد رسیده باشد. خب، این پول را چرا به صنعت نشر تزریق نمی‌کنند؟ چرا نمی‌گویند ۲۰ درصد از تخفیف کتاب‌ها را ما پرداخت می‌کنیم تا مردم تشویق به خرید شوند؟ نه، اینجا هم زرنگی می‌کنند و همان تخفیف‌های محدود دانشجویی و هیئت علمی را با هزار شرط و شروط می‌گذارند؛ تازه امسال آنها را هم حذف کرده‌اند.»