سهشنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵
عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت زراعت، هرچند با رشد ۲۲۸ درصدی و عبور از مرز ۳۵,۷۶۶ میلیارد تومان، رکوردی تاریخی در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفرههای مردم.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت زراعت ایران در بهار امسال، با ثبت درآمد خیرهکنندهی ۳۵ هزار و ۷۶۶ میلیارد تومانی و رشد ۲۲۸ درصدی نسبت به سال قبل، یکی از بیسابقهترین عملکردهای تاریخ بورس کشور را به نام خود ثبت کرد. رقمی که پشت آن، نه فقط افزایش تولید یا صادرات، که روایتی از مزارعی است که سبزتر از همیشه شدهاند و در عین حال، سفرههایی که روزبهروز کوچکتر میشوند. در بهاری که قیمت نهادههای کشاورزی، نرخ ارز و هزینههای تولید به آسمان رفت، صنعت زراعت نیز به نمادی از شکافِ عمیقِ میان سودِ تولیدکننده و قدرتِ خریدِ مصرفکننده تبدیل شد. پشت هر دانهای که در این بهار به ثمر نشسته، داستانِ کشاورزی است که با دستانِ پینهبسته، زمین را شخم زده و حالا محصولِ خود را به قیمتی میفروشد که شاید برایش سودآور باشد، اما برای خریدارِ نهایی، یعنی خانوادهی ایرانی، گرانتر از همیشه تمام شده است.
سه ماهه نخست سال جاری، برای صنعت زراعت ایران، فصلی پررونق و در عین حال پرتنش بوده است. مجموع درآمد ۱۸ شرکت بزرگ فعال در این حوزه، به رقم چشمگیر ۳۵ هزار و ۷۶۶ میلیارد تومان رسیده که نسبت به بهار سال گذشته، رشد ۲۲۸ درصدی را نشان میدهد. رشدی که در شرایطی رقم خورده که قیمت نهادههای کشاورزی مانند بذر، کود، سم و سوخت، همگی با افزایشهای چند دهدرصدی مواجه شدهاند.
صنعت زراعت، ریشهی اصلی زنجیرهی تأمین غذای کشور است. از گندمی که نانِ روزانهی ما را تأمین میکند تا جو و ذرتی که خوراکِ دام و طیور را تشکیل میدهد، همه و همه از دلِ این صنعت بیرون میآیند. وقتی قیمت محصولات کشاورزی به حدی میرسد که بسیاری از خانوادهها توان خرید حداقلهای خود را ندارند، این رشدِ روی کاغذ، بیش از آنکه نشانهی رونق باشد، زنگِ خطری برای امنیتِ غذاییِ کشور است. پشت هر درصد از این رشد ۲۲۸ درصدی، داستانِ کشاورزی است که با وجودِ گرانیِ نهادهها و خشکسالی، محصول خود را به قیمتی فروخته که شاید جبرانِ هزینههایش کند، اما برای مصرفکنندهی نهایی، گرانتر از همیشه تمام شده است.
در میان شرکتهای این صنعت، سپید (صنایع کشاورزی و دامپروری سپید) با درآمد خیرهکنندهی ۱۳ هزار و ۹۸۰ میلیارد تومانی و رشد ۲۴۶ درصدی، بیتردید سلطان بیچالش صنعت زراعت در بهار امسال بوده است. این شرکت با سهمی بیش از ۳۹ درصد از کل درآمد صنعت، عملاً بیش از یکسوم بازار محصولات کشاورزی کشور را در اختیار داشته است.
رشد ۲۴۶ درصدی سپید، یک رکورد تاریخی در صنعت زراعت محسوب میشود. این شرکت که در حوزههای مختلف کشاورزی از جمله تولید گندم، جو، ذرت، دانههای روغنی و علوفه فعالیت دارد، از افزایش چشمگیر قیمتها در بهار امسال بهرهی عظیمی برده است. سپید با تکیه بر مزارع گسترده و زنجیرهی تأمین قوی خود، توانسته سهم غالب بازار را به خود اختصاص دهد و از موج گرانیها، بیش از هر شرکت دیگری سود ببرد.
بهپاک (صنایع کشاورزی بهپاک) با درآمد ۳,۹۸۷ میلیارد تومانی و رشد ۳۹۳ درصدی، دومین شرکت بزرگ صنعت زراعت در بهار امسال بوده است. این رشدِ خیرهکننده، نشان از افزایش چشمگیر تولید و فروش این شرکت و همچنین موفقیت آن در مدیریت هزینهها و قیمتگذاری دارد. بهپاک که در حوزههای مختلف کشاورزی و دامپروری فعالیت دارد، با جهشی نزدیک به پنجبرابری، توانسته جایگاه خود را در بازار تثبیت کند.
سیمرغ (کشت و صنعت سیمرغ) با درآمد ۳,۲۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۲۰۰ درصدی، و زپارس (کشت و صنعت پارس) با درآمد ۱,۳۰۸ میلیارد تومانی و رشد ۳۷۳ درصدی، دو شرکت بزرگی هستند که رشدهای بیش از ۲۰۰ درصدی را تجربه کردهاند.
رشد ۲۰۰ درصدی سیمرغ، نشان از موفقیت این شرکت در افزایش تولید و فروش و همچنین بهرهمندی از افزایش قیمتها در بهار امسال دارد. زپارس نیز با رشد ۳۷۳ درصدی، یکی از سریعترین رشدها را در میان شرکتهای صنعت زراعت به خود اختصاص داده است.
زفکا (کشت و صنعت فکا) با درآمد ۱,۴۴۶ میلیارد تومانی و رشد ۱۳۶ درصدی، زگلدشت (کشت و صنعت گلدشت) با درآمد ۱,۲۸۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۵۳ درصدی، زقیام (کشت و صنعت قیام) با درآمد ۱,۲۳۱ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۱ درصدی، و زفجر (کشت و صنعت فجر) با درآمد ۸۷۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۵۵ درصدی، چهار شرکت بزرگی هستند که سهم قابلتوجهی از بازار محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارند.
این چهار شرکت که عمدتاً در حوزههای تولید غلات، دانههای روغنی و علوفه فعالیت دارند، از افزایش قیمتها در بهار امسال بهرهی قابلتوجهی بردهاند. رشد ۱۵۵ درصدی زفجر و ۱۵۳ درصدی زگلدشت، عملکردی فراتر از متوسط صنعت داشته است.
زشریف (کشت و صنعت شریف) با درآمد ۹۲۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۳۹ درصدی، زماهان (کشت و صنعت ماهان) با درآمد ۱۹۱ میلیارد تومانی و رشد ۸۱ درصدی، زدشت (کشت و صنعت دشت) با درآمد ۶۸۲ میلیارد تومانی و رشد ۱۱۳ درصدی، زملارد (کشت و صنعت ملارد) با درآمد ۶۲۱ میلیارد تومانی و رشد ۱۶۱ درصدی، زبینا (کشت و صنعت بینا) با درآمد ۷۲۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۷ درصدی، زکشت (کشت و صنعت کشت) با درآمد ۵۸۰ میلیارد تومانی و رشد ۱۳۵ درصدی، زمگسا (کشت و صنعت مگسا) با درآمد ۶۵۰ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۷ درصدی، و زشگزا (کشت و صنعت شگزا) با درآمد ۵۷۷ میلیارد تومانی و رشد ۱۳۲ درصدی، همگی رشدهای سهرقمی قابلتوجهی را تجربه کردهاند که نشان از رونق درآمدی در تمامی بخشهای صنعت زراعت دارد.
زماهان با رشد ۸۱ درصدی، پایینترین رشد را در میان این گروه داشته که همچنان عملکردی قابلقبول محسوب میشود. زملارد با رشد ۱۶۱ درصدی، بالاترین رشد را در این گروه به خود اختصاص داده است.
غدشت (کشت و صنعت دشت) با درآمد ۵۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۲ درصدی، عملکردی در سطح متوسط صنعت داشته و توانسته سهم خود را در بازار حفظ کند.
آنچه در پشت این اعداد نهفته است، سؤالی اساسی را پیش میکشد: آیا این رشد ۲۲۸ درصدی، حاصل افزایش تولید و صادرات است، یا نتیجهی مستقیم افزایش سرسامآور قیمتها؟
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که این رشد خیرهکننده، عمدتاً به چهار عامل کلیدی بازمیگردد:
نخست؛ افزایش شدید قیمت محصولات کشاورزی در بازار داخلی: افزایش نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی، قیمت نهادههای کشاورزی را به شکل قابلتوجهی افزایش داد و این افزایش هزینه، به قیمت محصولات نهایی منتقل شد.
دوم؛ افزایش قیمتهای جهانی و کاهش واردات: افزایش قیمت محصولات کشاورزی در بازارهای جهانی و کاهش واردات برخی محصولات، به افزایش تقاضا برای تولید داخلی و در نتیجه افزایش قیمتها در بازار داخل منجر شد.
سوم؛ سیاستهای حمایتی دولت و افزایش قیمت تضمینی: افزایش قیمت تضمینی خرید گندم و سایر محصولات استراتژیک توسط دولت، به افزایش درآمد کشاورزان و شرکتهای زراعتی کمک کرد.
چهارم؛ افزایش بهرهوری و توسعهی کشت مکانیزه: برخی از شرکتهای بزرگ زراعتی با سرمایهگذاری در مکانیزاسیون و بهبود روشهای کشت، توانستهاند بهرهوری خود را افزایش دهند و سودآوری بیشتری داشته باشند.
با این حال، کارشناسان کشاورزی و اقتصاددانان هشدار میدهند که تداوم این روند، میتواند به بحران امنیت غذایی در کشور منجر شود. افزایش قیمت محصولات کشاورزی، به طور مستقیم بر قیمت نان، لبنیات، گوشت و سایر مواد غذایی تأثیر میگذارد و در نتیجه، سبد غذایی خانوارها را با فشار مضاعفی مواجه میکند. همچنین، افزایش قیمت نهادههای کشاورزی، بسیاری از کشاورزان کوچک را با مشکل جدی مواجه کرده و ممکن است به کاهش تولید در بلندمدت منجر شود.
عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت زراعت، هرچند با رشد ۲۲۸ درصدی و عبور از مرز ۳۵,۷۶۶ میلیارد تومان، رکوردی تاریخی در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفرههای مردم. در حالی که تولیدکنندگان بزرگ و سهامداران از این جهش درآمدی به وجد آمدهاند، میلیونها خانواده ایرانی با کاهش مصرف مواد غذایی یا حذف بسیاری از اقلام ضروری از سبد غذایی خود مواجه شدهاند.
صنعت زراعت، نماد یک پارادوکس تلخ است: از یک سو، رشد درآمدیِ بیسابقه و از سوی دیگر، فقرِ غذاییِ فزاینده. این رونقِ بینظیر، اگرچه برای فعالان اقتصادی و سهامداران خبری خوشحالکننده است، اما برای مصرفکنندهی نهایی، یعنی خانوادهی ایرانی، جز افزایش فشار اقتصادی حاصلی نداشته است. شاید وقت آن رسیده باشد که سیاستگذاران، بهجای شادی از رشد درآمدی صنایع، به فکرِ مزرعههایی باشند که سبز میمانند و سفرههایی که روزبهروز از برکتِ زمین، تهیتر میشود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا