دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵
عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت قندوشکر، هرچند با رشد ۱۲۷ درصدی و عبور از مرز ۱۱,۳۰۰ میلیارد تومان، رکوردی قابلتوجه در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفرههای مردم. در حالی که تولیدکنندگان بزرگ و سهامداران از این جهش درآمدی به وجد آمدهاند، میلیونها خانواده ایرانی با کاهش مصرف قندوشکر یا حذف آن از سبد غذایی خود مواجه شدهاند.
به گزارش سرمایه فردا، صنعت قندوشکر ایران در بهار امسال، با ثبت درآمد ۱۱ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومانی و رشد ۱۲۷ درصدی نسبت به سال قبل، یکی از پرشتابترین عملکردهای خود را به ثبت رسانده است. رقمی که پشت آن، نه فقط افزایش تولید، که روایتی از شیرینیهایی است که بر کامِ تولیدکننده شیرین و بر سفرهی مصرفکننده، تلختر از همیشه تمام شده است. در بهاری که قیمت شکر به دلیل افزایش نرخ ارز و حذف ارز ترجیحی به آسمان رفت، قندوشکر نیز به کالایی لوکس تبدیل شد؛ کالایی که بسیاری از خانوادهها، خرید آن را به حداقل ممکن رساندند. صنعتی که روزگاری نمادِ شیرینیِ سفرههای ایرانی بود، اکنون به نمادی از شکافِ عمیقِ میان سودِ تولید و قدرتِ خریدِ مردم تبدیل شده است؛ شکافی که اگر چارهای برای آن اندیشیده نشود، میتواند به بحرانی انسانی و اجتماعی منجر شود که هزینههای آن، بسیار فراتر از اعداد و ارقامِ گزارشهای مالی خواهد بود.
سه ماهه نخست سال جاری، برای صنعت قندوشکر ایران، فصلی پررونق و در عین حال پرتنش بوده است. مجموع درآمد ۱۵ شرکت بزرگ فعال در این حوزه، به رقم چشمگیر ۱۱ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان رسیده که نسبت به بهار سال گذشته، رشد ۱۲۷ درصدی را نشان میدهد. رشدی که در شرایطی رقم خورده که قیمت شکر، نرخ ارز و هزینههای تولید، همگی با افزایشهای چند دهدرصدی مواجه شدهاند.
قندوشکر، کالایی اساسی و ضروری برای سفرهی هر خانوادهی ایرانی است. از چایِ عصرانه تا شیرینیِ تولد، از شربتِ افطاری تا مربای صبحانه، قندوشکر در لایههای مختلف زندگی روزمرهی ما نفوذ کرده است. وقتی قیمت این کالای اساسی به حدی میرسد که بسیاری از خانوادهها توان خرید آن را ندارند، این رشدِ روی کاغذ، بیش از آنکه نشانهی رونق باشد، زنگِ خطری برای سلامتِ جسمی و روانی جامعه است. پشت هر درصد از این رشد ۱۲۷ درصدی، داستانِ مادری است که برای خرید یک کیلو شکر، میان تأمین سایر نیازهای خانه، سرگردان مانده است.
در میان شرکتهای این صنعت، قشکر با درآمد ۲۵۷ میلیارد تومانی و رشد حیرتانگیز ۱۱۱۰ درصدی، رکورددار بیرقابت رشد در صنعت قندوشکر در بهار امسال است. این رشدِ باورنکردنی، هرچند از پایهای بسیار کوچک رقم خورده، اما نشان از پویاییِ خیرهکننده و افزایش چشمگیر سهم بازار این شرکت دارد. قشکر که پیشتر سهمی ناچیز از بازار داشت، در بهار امسال با جهشی بیش از یازدهبرابری، توانسته خود را به جمع بازیگران اصلی صنعت قندوشکر برساند.
این رشدِ سرسامآور، بیش از هر چیز نشان از تمرکز این شرکت بر افزایش تولید، بهبود بهرهوری و مدیریت هوشمندانهی قیمتگذاری در شرایط تورمی دارد.
قپیرا (پیرا) با درآمد ۱,۳۰۰ میلیارد تومانی و رشد ۷۰۵ درصدی، قزوین (قند قزوین) با درآمد ۹۵۴ میلیارد تومانی و رشد ۳۵۵ درصدی، و قشیر (شیرینعسل) با درآمد ۱۵۶ میلیارد تومانی و رشد ۲۸۹ درصدی، سه شرکت بزرگی هستند که رشدهای چندبرابریِ خیرهکنندهای را تجربه کردهاند.
رشد ۷۰۵ درصدی قپیرا، نشان از افزایش چشمگیر سهم بازار و موفقیت این شرکت در مدیریت هزینهها و قیمتگذاری دارد. قزوین نیز با رشد ۳۵۵ درصدی، عملکردی فراتر از متوسط صنعت داشته و توانسته جایگاه خود را در بازار تثبیت کند. قشیر با رشد ۲۸۹ درصدی، نشان داده که با وجود اندازهی کوچکتر، توانسته از موج گرانی شکر در بهار امسال بهرهی خوبی ببرد.
قمرو (قند مرودشت) با درآمد ۱,۰۲۰ میلیارد تومانی و رشد ۲۷۸ درصدی، و قچهار (قند چهارمحال) با درآمد ۹۷۸ میلیارد تومانی و رشد ۱۵۸ درصدی، هر دو رشدهای قابلتوجهی را تجربه کردهاند که نشان از رونق درآمدی در تمامی برندهای مطرح قندوشکر دارد.
قمرو که یکی از برندهای شناختهشدهی قند در کشور است، با رشد ۲۷۸ درصدی، عملکردی خیرهکننده داشته و توانسته سهم قابلتوجهی از بازار را به خود اختصاص دهد.
قهکمت (قند همدان) با درآمد ۱,۲۰۳ میلیارد تومانی و رشد ۱۴۲ درصدی، قنقش (قند نقش جهان) با درآمد ۱,۰۹۴ میلیارد تومانی و رشد ۱۲۸ درصدی، و قصفها (قند اصفهان) با درآمد ۲,۲۵۱ میلیارد تومانی و رشد ۸۹ درصدی، سه شرکت بزرگی هستند که سهم قابلتوجهی از بازار قندوشکر کشور را در اختیار دارند.
قصفها با درآمد ۲,۲۵۱ میلیارد تومانی، پس از قپیرا، دومین شرکت بزرگ این صنعت محسوب میشود. رشد ۸۹ درصدی این شرکت، هرچند کمتر از متوسط صنعت است، اما با توجه به پایهی درآمدی بالای آن، عملکردی قابلقبول محسوب میشود.
قلرست (قند لرستان) با درآمد ۵۶۳ میلیارد تومانی و رشد ۱۸۸ درصدی، قشهد (شهد) با درآمد ۵۴۲ میلیارد تومانی و رشد ۳۱ درصدی، و قیستو (قند یستو) با درآمد ۷۸۸ میلیارد تومانی و رشد ۱ درصدی، عملکردهایی متفاوت داشتهاند.
قیستو با رشد تنها ۱ درصدی، عملاً عملکردی نزدیک به ثبات داشته که در شرایط تورمیِ بهار امسال، میتواند بهنوعی شکست محسوب شود. این رشدِ ناچیز، نشان از عدم موفقیت این شرکت در افزایش قیمتها یا افزایش سهم بازار دارد. قشهد نیز با رشد ۳۱ درصدی، عملکردی بسیار پایینتر از متوسط صنعت داشته است.
در این میان، سه شرکت با افتهای قابلتوجه مواجه شدهاند: قجام (قند جام) با درآمد ۲۵ میلیارد تومانی و افت ۳۹ درصدی، قثابت (قند ثابت) با درآمد ۷۵ میلیارد تومانی و افت ۳۷ درصدی، و قنیشا (قند نیشابور) با درآمد ۹۶ میلیارد تومانی و افت ۴۹ درصدی.
افت ۴۹ درصدی قنیشا، یکی از بدترین عملکردهای صنعت قندوشکر در بهار امسال محسوب میشود. این سه شرکت، زنگِ خطری جدی برای صنعت قندوشکر کشور هستند؛ زنگِ خطری که نشان میدهد در سایهی رونقِ درآمدیِ برخی شرکتها، بسیاری از تولیدکنندگان کوچک و متوسط در حال نابودی هستند و بازار به سمت انحصار بیشتر حرکت میکند.
آنچه در پشت این اعداد نهفته است، سؤالی اساسی را پیش میکشد: آیا این رشد ۱۲۷ درصدی، حاصل افزایش تولید و صادرات است، یا نتیجهی مستقیم افزایش سرسامآور قیمتها؟
تحلیلگران اقتصادی معتقدند که این رشد خیرهکننده، عمدتاً به سه عامل کلیدی بازمیگردد:
نخست؛ افزایش شدید قیمت شکر به دلیل حذف ارز ترجیحی: با حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات شکر، قیمت این کالای اساسی در بازار داخلی به شکل قابلتوجهی افزایش یافت و تولیدکنندگان داخلی نیز از این موج گرانی بهرهی قابلتوجهی بردند.
دوم؛ افزایش نرخ ارز و هزینههای تولید: افزایش نرخ ارز در بهار امسال، هزینههای تولید، بستهبندی، حملونقل و سایر نهادههای وارداتی را به شدت بالا برد و تولیدکنندگان را ناچار به افزایش قیمتها کرد.
سوم؛ کاهش واردات و افزایش تقاضا برای تولید داخلی: با کاهش واردات شکر و قند در بهار امسال، تقاضا برای محصولات تولید داخل افزایش یافت و این موضوع به رشد درآمدی شرکتهای داخلی کمک کرد.
با این حال، کارشناسان تغذیه و اقتصاددانان هشدار میدهند که تداوم این روند، میتواند به بحران سلامت عمومی در کشور منجر شود. افزایش قیمت شکر، به طور مستقیم بر قیمت تمامشدهی بسیاری از مواد غذایی مانند شیرینیجات، شکلات، نوشیدنیها و کنسروها تأثیر میگذارد و در نتیجه، سبد غذایی خانوارها را با فشار مضاعفی مواجه میکند.
عملکرد بهار ۱۴۰۴ صنعت قندوشکر، هرچند با رشد ۱۲۷ درصدی و عبور از مرز ۱۱,۳۰۰ میلیارد تومان، رکوردی قابلتوجه در بورس کشور به ثبت رسانده، اما نباید فراموش کرد که این رشدِ روی کاغذ، یعنی فشارِ مضاعف روی سفرههای مردم. در حالی که تولیدکنندگان بزرگ و سهامداران از این جهش درآمدی به وجد آمدهاند، میلیونها خانواده ایرانی با کاهش مصرف قندوشکر یا حذف آن از سبد غذایی خود مواجه شدهاند.
صنعت قندوشکر، نماد یک پارادوکس تلخ است: از یک سو، رشد درآمدیِ بیسابقه و از سوی دیگر، فقرِ غذاییِ فزاینده. افتهای فاجعهبار برخی شرکتها نیز نشان میدهد که این رونق، تنها شامل حال تولیدکنندگان بزرگ و خوششانس شده و بسیاری از شرکتهای کوچک و متوسط در حال حذف از بازار هستند. شاید وقت آن رسیده باشد که سیاستگذاران، بهجای شادی از رشد درآمدی صنایع، به فکرِ سفرههایی باشند که روزبهروز از شیرینیهای زندگی، تهیتر میشود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا