جامعه

۴ عامل موثر در خلاقیت در ایران

حجت‌اله‌ مرادخانی، پژوهشگر صنایع خلاق و مدرس دانشگاه: یکی از آخرین بخشهای که به طرز فاجعه باری نابود شد، عرصه غنی خلاقیت و‌ نوآوری بود. که به شَر حضور دلالان همه چیزخوار و مدیرانی که چوب منفعت‌طلبی را تا بند آخرش می‌لیسند و عده‌ای سیاهی‌لشگر در نقش کارآفرین و تسهیلگر اجتماعی، تقریبا منهدم و عقیم گردید. مفهومی محوری در پیشینه فرهنگ، هنر ایران که سالهای اخیر، تبدیل به تخته موج‌سواری عده‌ای معلوم الحال شد و در نهایت قساوت، چهار میخ مهلک بر پیکر ظریفش کوبیدند.

جهالتی که در پوستینی خوش‌رنگ، کمر بسیاری از عرصه های توسعه را در ایران شکسته و این‌بار خلاقیت را به مسلخ نیستی کشاند. بستن پسوند خلاق به دنباله هر فعالیتی در این سالها تبدیل به یک ژست مبتذل و بی خاصیت و سبکی افتضاح شد. آدامس جویدن خلاق، لی‌لی کردن خلاق، مدیر خلاق، سیب‌زمینی خلاق، آب دوغ خیار خلاق و صدها عنوان خلاق‌دار دیگر که قرار بود در ادامه نوآوری کنند، اما تنها هدفشان کسب منفعت و مواجب برای عده‌ای بود.

نبود مبانی نظری: در شرایطی که همه تبدیل به متفکر خلاقیت و نوآوری شده‌اند، خلا منابع نظری این حوزه بیداد می‌کند. در این بین اما کمتر کسی به این کاستی مهلک و نبود متن‌های قابل ارجاع و دست اول پرداخته است. در مقابل خیلی‌ها صاحب‌نظر صنایع خلاق، اقتصاد خلاق و تسهیل‌گر کسب‌و‌کارهای خلاقانه شده‌اند و نتیجه کار هم همین کویر لم‌یزرع و بی‌حاصل موجود شده است.

چگونه رانت خلاقیت در ایران را از بین می‌برد ؟

مدیران رانتی: هیولای رانت و قشون همه‌چیزخوارش این حوزه را هم بلعیده و می‌بلعند. تنها در این بین با لفاظی‌های خام‌دستانه و گذاشتن ایرپاد در گوش و حمل تلفن آیفون و غرغره‌کردن تعدادی واژه و اصلاح (abbreviation) در تلاشند تا نشان دهند ما در عین شایستگی، خیلی به‌روز هم هستیم. با این کارشان میزها را همچنان حفظ یا بین عده‌ای مبادله می‌کنند و منابع مالی و سفرهای خارجی و مختصر امکانات این حوزه مثل برخی معافیت های مالیاتی را نصیب خودی‌ها می‌کنند. مثلا در یک نمونه شرکتی اقدام به تولید گَز دانش‌بنیان خلاق کرده بود.

پولشویی و تخریب منابع: راه‌اندازی مراکز متعدد خلاقیت و نوآوری، کانون‌ها پرورش ایده و تقویت قوای خلاقه موثر نبوده است. و در کنار اینها تغییر کاربری ساختمانها با بودجه‌های بلاعوض و بسیاری مواردی دیگر که نمیتوان منکر هدف پولشویی و به تباهی کشاندن منابع مالی و انسانی کشور آنهم در مقطع فعلی بود. غافل از اینکه خلاقیت قرص یا کپسول نیست که به خورد دیگران بدهند تا بدرخشند.

خواهران خلاق، برادران‌نوآور با وجود ساختار صُلب و خلاقیت‌کُش آموزش و پرورش کشور ما، صحبت از توسعه نوآوری و خلاقیت بیشتر شبیه کلاهبرداریست تا امری که بتوان به نتایج آن امیدی داشت. و در این میان تنها قربانی این دور باطل خلاقیت و انرژی زلال نیروهای جوان سرزمین آفت‌زده ایران است.

modir

Recent Posts

قیمت طلا یک اسفند؛ جهش در سکوت تعطیلات

جمعه، اول اسفند ۱۴۰۴، بازار طلای تهران روزی پرنوسان را پشت سر گذاشت؛ روزی که…

2 ساعت ago

اعتیاد دیجیتال

تماشای مداوم ویدیوهای کوتاه و اسکرول بی‌انتها، تمرکز، حافظه و کیفیت گفت‌وگوی اجتماعی را کاهش…

3 ساعت ago

ضعف مشارکت در محیط‌زیست

فعالان محیط‌زیست از توقف جلسات سمن‌ها، نبود خروجی مشخص و ضعف رویکرد مشارکتی در معاونت…

4 ساعت ago

ترامپ محدود می‌شود

طرح اصلاح قانون اساسی برای محدود کردن عفوهای ریاست‌جمهوری با حمایت نخستین جمهوری‌خواه در مجلس…

5 ساعت ago

افتتاح کافه‌کتاب و نگارخانه «حانون»

کافه‌کتاب و نگارخانه «حانون» با حضور مسئولان و هنرمندان افتتاح شد.

8 ساعت ago

تغییر رژیم در ایران سناریو ترامپ و نظم جدید

اظهارات اخیر ترامپ درباره تغییر رژیم در ایران، بیش از آنکه نوید جنگی تازه باشد،…

17 ساعت ago