بررسی بورس در بهمن ۱۴۰۴

به گزارش سرمایه فردا، نخستین نکته‌ای که در بازار بورس توجه ما را به خود جلب می‌کند، رفتار شاخص کل است که روزانه نزدیک به یک درصد کاهش را تجربه کرده و به زیر ۴ هزار واحد افت داشت. اما نکته قابل تأمل در این روز، نحوه حرکت بازار بود؛ به این ترتیب که بازار روز خود را با افت قابل توجهی آغاز کرد، اما رفته‌رفته توانست بخشی از این عقب‌نشینی را جبران کند و برخی از نمادها حتی به محدوده مثبت بازگشتند. این رفتار به ویژه با توجه به اینکه روز سه‌شنبه آخرین روز کاری قبل از چند روز تعطیلی بود و معمولاً سرمایه‌گذاران در چنین موقعیتی احتیاط بیشتری به خرج می‌دهند، نشانه مثبتی تلقی می‌شود و می‌تواند بیانگر وجود تقاضای بنیادی در بازار باشد.

افزایش نرخ دلار، جذابیت تازه‌ای به بازار سهام

از سوی دیگر، مهمترین رویداد مثبت این روزها را باید در بازار دلار جستجو کرد. نرخ دلار در تالار دوم به ۱۳۶ هزار تومان رسیده است و این برای بازار بورس خبر بسیار خوشایندی محسوب می‌شود. برای درک بهتر اهمیت این موضوع، بد نیست نگاهی به گذشته بیندازیم؛ تا همین یک ماه پیش، دلار در محدوده ۸۰ هزار تومان نوسان می‌کرد و پس از آن تا سقف ۱۲۸ و ۱۲۹ هزار تومان پیش رفت. سپس اصلاحی نسبی را تجربه کرد و به کانال‌های پایین‌تر بازگشت، اما اکنون دوباره به ۱۳۶ هزار تومان صعود کرده است. این افزایش نرخ دلار، جذابیت تازه‌ای به بازار سهام می‌بخشد و گروه‌های دلاری و صادرات‌محور را در کانون توجه قرار می‌دهد. آنچه اهمیت دارد این است که هم اکنون نهادهای مالی و سرمایه‌گذاران عمده با تکیه بر همین واقعیت، در حال جمع‌آوری سهام در کف‌های قیمتی هستند.

کف شاخص کل بورس کجاست

انتظار این بود که کف شاخص کل در محدوده ۴ میلیون و ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار واحد شکل بگیرد، اما فضای هیجانی ناشی از تحولات سیاسی و منطقه‌ای باعث شد بازار کف‌های پایین‌تری مانند ۳ میلیون و ۹۰۰ هزار واحد یا حتی ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار واحد را هم آزمایش کند. با این وجود، نکته مهم اینجاست که عده‌ای از فعالان بازار با درک این ریسک‌ها و با این تحلیل که در دل هر تهدیدی فرصتی نهفته است، وارد میدان خرید می‌شوند. نهادهای سرمایه‌گذاری و اشخاص حقوقی در کنار بخشی از حقیقی‌های فعال بازار، بازیگران اصلی این میدان هستند. اما جدا از این تحلیل‌های لحظه‌ای، در چیدمان پرتفوی هر سرمایه‌گذاری، باید سهمی هرچند اندک از سهام خوب بازار وجود داشته باشد. بازار سرمایه گاهی فرصت‌هایی خلق می‌کند که ممکن است سرمایه‌های سرگردان از سایر بازارها به سمت آن سرازیر شود و شرایط تازه‌ای را رقم بزند. بنابراین نگاه داشتن بخشی از دارایی در سهام شرکت‌های با کیفیت، نه تنها کار اشتباهی نیست، بلکه می‌تواند در بلندمدت تصمیم هوشمندانه‌ای باشد.

اگر نگاهی به شاخص کل بورس در بهمن ۱۴۰۴ بیندازیم، کانال چهار میلیون واحدی برای آن به مثابه یک کف مستحکم عمل کرده است. دلار آمریکا نیز همچنان روند صعودی خود را حفظ کرده، هرچند در دو سه هفته اخیر کمی درجا می‌زند، اما روند صعودی اش هنوز شکسته نشده است. در بازار طلا نیز شرایط مشابهی حاکم است؛ هر گرم طلای ۱۸ عیار در بازار آزاد و همچنین طلای جهانی هر دو در مسیر صعودی قرار دارند. اگرچه طلای جهانی اصلاح مختصری داشته، اما تا زمانی که خط روند صعودی آن حفظ شده باشد، نمی‌توان نگران ریزش عمیق بود. تنها در صورتی باید موجودی طلا را کاهش داد که خط روند صعودی طلای جهانی بشکند یا دلار دست به اصلاح اساسی بزند. در مقابل، نقره وضعیت ضعیف‌تری دارد و خط روند آن آسیب دیده است. نقره پیش از این مانند یک سهم پروژه‌ای رشد شارپ و سریعی داشت و اکنون پس از تخلیه هیجان، در فاز اصلاح به سر می‌برد و احتمالاً این اصلاح ادامه خواهد داشت.

ارزش کل بازار بورس تهران هم‌اکنون ۸۶ میلیارد دلار

یکی از فاکتورهایی که این روزها بازار را بسیار جذاب نشان می‌دهد، ارزش دلاری آن است. ارزش کل بازار بورس تهران هم‌اکنون ۸۶ میلیارد دلار برآورد می‌شود. وقتی این عدد را با سودآوری دلاری شرکت‌ها مقایسه کنیم، به این نتیجه می‌رسیم که بازار انگار با نسبت قیمت به سود (P/E) حدود ۵ معامله می‌شود. این عدد به خودی خود وسوسه‌انگیز است و هر سرمایه‌گذاری را به فکر فرو می‌برد. با این حال، تأکید می‌کنم که قصد تبلیغ برای بورس را ندارم و این را هم می‌دانم که برخی دوستان در کامنت‌ها ممکن است چنین برداشتی داشته باشند.

واقعیت این است که بازار سرمایه نیازی به تبلیغ ندارد و پول‌های کوچکی که گمان می‌کنند می‌توانند با ورود خود بازار را بالا ببرند، تأثیر چندانی ندارند. این پول‌های بزرگ هستند که بازار را می‌سازند و آنها هم که به حرف من و شما گوش نمی‌دهند، بلکه تیم‌های تحلیلگری قوی دارند و بر اساس محاسبات خودشان تصمیم می‌گیرند. من هم به عنوان یکی از همان تحلیلگران، معتقدم بازار در این سطوح ارزنده است و هرکس با در نظر گرفتن شرایط خود می‌تواند تصمیم مقتضی را اتخاذ کند.

اخیرغ، صندوق‌های طلایی عملکردی نسبتاً خنثی داشتند، اما صندوق‌های سهامی و اهرمی با استقبال خریداران مواجه شدند. سرانه خرید در این صندوق‌ها بهبود یافت و اگرچه تابلوی معاملات آنها از منظر قیمت پایانی چندان درخشان نبود، اما ورود خریداران درشت‌تر از فروشندگان، نشانه مثبتی برای روزهای آینده است.

گروه‌های صنعت، خودرویی‌ها در کانون توجه

در میان گروه‌های صنعت نیز، خودرویی‌ها در کانون توجه بودند و پول هوشمند به شکل محسوسی وارد این گروه شد. خودرو و گروه وابسته افزایش نرخ‌های خوبی دریافت کرده‌اند و این می‌تواند نقطه عطفی برای آنها باشد. احتمال بازگشایی مثبت نمادهای خودرویی یا حداقل تشکیل صف‌های خرید برای آنها وجود دارد. گروه فلزات اساسی نیز وضعیت بدی نداشتند و فولاد حتی با صف خرید همراه بود. بانکی‌ها روزی متعادل را پشت سر گذاشتند با طیفی از مثبت و منفی‌های ملایم. به هر حال، جو فروش سنگین روزهای گذشته تا حد زیادی تخلیه شده و بازار دوباره به تعادل نسبی رسیده است. آنهایی که قصد خرید دارند، به این نتیجه رسیده‌اند که ریسک جنگ همیشه هست و درست مثل دو هفته و یک ماه پیش، امروز هم وجود دارد. من شخصاً سناریوی جنگ گسترده را محتمل نمی‌دانم و بر اساس همین نگاه تحلیل می‌کنم. اما اگر شما تصور دیگری دارید و ریسک را بسیار بالا می‌بینید، شاید بهتر باشد که سهام نداشته باشید و دارایی‌های خود را به طلا و ارز تبدیل کنید. موفق و پاینده باشید.

در ادامه گزارش پیشین، به بررسی وضعیت بازار در روز شنبه بیست و پنجم بهمن‌ماه می‌پردازیم. بازار در این روز فضایی عمدتاً منفی را تجربه کرد، هرچند شروع پرشوری داشت. شاخص کل بورس در ابتدای معاملات از محدوده ۲ میلیون و ۴۲۹ هزار واحد تا مرز ۲ میلیون و ۴۹۰ هزار واحد رشد کرد و حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار واحد صعود را به نمایش گذاشت، اما این شتاب دوام نیاورد و در نهایت بازار با کاهش حدود ۴۳ هزار واحدی معادل منفی یک درصد به کار خود پایان داد. این الگوی رفتاری نشان می‌دهد که در هر نقطه اوج، عده‌ای ریسک‌های موجود را می‌بینند و اقدام به فروش می‌کنند. در مقابل، گروهی دیگر این سطوح را برای خرید مناسب می‌دانند و پا به میدان می‌گذارند. این نبرد همیشگی میان ترس و طمع در روزهای پرالتهاب به وضوح دیده می‌شود.

نرخ دلار توافقی در محدوده ۱۳۶

اما واقعیتی که نمی‌توان نادیده گرفت، ارزندگی عمیق بازار در شرایط کنونی است. نرخ دلار که این روزها در محدوده ۱۳۶ هزار تومان تثبیت شده، بسیاری از نمادهای بورسی را از منظر تحلیل بنیادی بسیار جذاب کرده است. با این حال، سایه سنگین ریسک‌های سیاسی و نظامی بر بازار سنگینی می‌کند و همین عامل باعث می‌شود هر بار که بازار اندکی بالا می‌آید، موج جدیدی از عرضه شکل بگیرد. کسانی که ریسک را بالا می‌بینند، می‌فروشند و کسانی که افق بلندمدت‌تری دارند، می‌خرند. شخصاً باور دارم که بازار در این محدوده‌ها ارزنده است و بخشی از پرتفوی خود را به سهام اختصاص داده‌ام و این ریسک را پذیرفته‌ام. اگر نگاهی به گذشته بیندازیم، روزگاری دلار را در کانال ۸۰ هزار تومان هم دیده بودیم و بسیاری به دلیل خوش‌بینی‌های ناشی از مذاکرات، خرید را ریسک می‌دانستند. امروز اما همان دلار به ۱۳۶ هزار تومان رسیده است. درباره بورس هم وضعیت مشابهی حاکم است. محدوده‌های ۲ میلیون و ۸۰۰ تا ۹۰۰ هزار واحد در نگاه بلندمدت ارزنده به نظر می‌رسند، اما ریسک جنگ همچنان پابرجاست. شخصاً جنگ گسترده را محتمل نمی‌دانم و فکر می‌کنم تحولات بیشتر در قالب عملیات‌های محدود تعریف می‌شود که در نهایت از میان خواهد رفت. با این حال، اگر کسی سناریوی جنگ گسترده را باور دارد، طبیعی است که باید بفروشد و من هم او را درک می‌کنم. راهکار من برای مواجهه با این ابهام، ساخت ترکیبی از دارایی‌های مختلف است.

در بازارهای جهانی هم تحولات مهمی در جریان است. دلار آمریکا پس از یک دوره رشد مداوم، نشانه‌هایی از ضعف پیدا کرده و حدود یک ماهی است که درجا می‌زند و حتی گاهی منفی می‌شود. اگر این روند ادامه یابد و دلار حمایت خود را از دست بدهد، می‌توان گفت که روند صعودی آن برای نخستین بار طی ماه‌های اخیر تضعیف شده است. این موضوعی است که باید جدی گرفته شود. طلا نیز به تبعیت از اصلاح دلار، کاهش قیمت داشته و امروز تقریباً با قیمت ۲۰ روز پیش خود برابری می‌کند و چند اصلاح دیگر هم احتمالاً در راه است. اما انس جهانی طلا همچنان در روند صعودی بلندمدت خود باقی مانده و اصلاحات فعلی طبیعی به نظر می‌رسد. شاخص دلار نیز در آستانه از دست دادن حمایت مهم خود قرار دارد و اگر این اتفاق بیفتد و به زیر ۹۶ سقوط کند، هم برای بورس و هم برای طلا خبر خوبی خواهد بود.

کاهش ارزش معاملات بورس

در حوزه آمار معاملات، ارزش معاملات بورس به ۴ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان رسید. ارزش صف‌های فروش ۸۷۰ میلیارد تومان و صف‌های خرید حدود ۳۰ میلیارد تومان بود. سرانه خرید ۲۸ میلیون تومان و سرانه فروش یک و نیم میلیارد تومان ثبت شد که نشان از قدرت بیشتر فروشندگان در این روز دارد. حدود ۷۰۰ میلیارد تومان پول از بازار سهام خارج شد و صندوق‌های با درآمد ثابت نیز خروج سرمایه داشتند. ارزش دلاری بازار نیز به حدود ۸۸ میلیارد دلار افزایش یافته که همچنان رقم بالایی نیست. در میان صندوق‌ها، صندوق‌های طلایی با فروش مواجه بودند، اما صندوق‌های سهامی و اهرمی شرایط جالبی داشتند. نکته قابل تأمل اینکه صندوق‌های اهرمی با حدود ۲۰ درصد تخفیف نسبت به ارزش خالص دارایی‌های خود معامله می‌شوند. یعنی با وجود ارزندگی بازار، این صندوق‌ها را ۲۰ درصد زیر قیمت واقعی می‌فروشند و این فقط به دلیل ترس ناشی از ریسک جنگ است. در چنین شرایطی، ترکیب نگهداری صندوق‌های اهرمی به همراه اختیار فروش آنها، استراتژی جذابی به نظر می‌رسد. با این کار، اگر بازار بالا برود از رشد آن بهره‌مند می‌شوید و اگر هم پایین بیاید، آسیب چندانی نمی‌بینید.

در میان گروه‌های صنعت، خودرویی‌ها ابتدای روز بازگشایی خوبی داشتند اما با بازگشایی ضعیف نماد خودرو، کل گروه به سمت منفی حرکت کرد. این در حالی است که افزایش نرخ‌های اخیر این گروه چندان بد نبوده و شاید انتظار می‌رفت واکنش بهتری به این اخبار نشان دهند. بانکی‌ها نسبتاً خوب بودند و نمادهایی مثل ملت و ایران عملکرد قابل قبولی داشتند. سایر نمادها هم به صورت تک‌تک سرانه‌های خوبی داشتند، اما به طور کلی با کاهش حجم معاملات، نمی‌توان قضاوت دقیقی درباره بازار داشت.

دلار ۱۳۶ هزار تومانی، بازار سهام را در محدوده‌های فعلی عمیقاً ارزنده ساخته است. همان‌طور که در گذشته وقتی دلار ۸۵ هزار تومان بود بارها گفته شد که این سطح ارزنده است و آن زمان به دلیل فضای مثبت مذاکرات کسی خرید نمی‌کرد، امروز هم به دلیل ترس از جنگ عده‌ای از خرید جا می‌مانند. به نظر من، همان‌طور که آن روزها فروش دلار کار پرریسکی بود، اخیر هم فروش سهام یا خرید دلار در این سطوح، منطق چندانی ندارد. بازار سرمایه قطعاً روزهای بهتری را تجربه خواهد کرد و تنها چیزی که تعیین‌کننده است، نگاه شما به ریسک جنگ است. من جنگ را می‌بینم اما عمیق و گسترده تصورش نمی‌کنم. شما بر اساس تحلیلی که دارید تصمیم بگیرید. امشب نیز یک لایو برگزار خواهد شد که فایل صوتی آن در کانال قرار می‌گیرد و تماشای آن می‌تواند برای همراهان مفید باشد. موفق باشید.