بمباران قلب انرژی عسلویه؛ خاموشی زنجیره‌ای در قطب پتروشیمی ایران

بمباران قلب انرژی عسلویه؛ خاموشی زنجیره‌ای در قطب پتروشیمی ایران

منطقه ویژه انرژی پارس جنوبی در عسلویه، بزرگ‌ترین قطب گازی جهان، هدف حملات هوایی قرار گرفته است. شرکت‌های مبین انرژی و دماوند انرژی که برق، آب و اکسیژن پتروشیمی‌های عسلویه را تأمین می‌کردند، بمباران شده‌اند. این دو شرکت که همانند فجر انرژی در ماهشهر عمل می‌کردند، قلب تپنده تأمین انرژی صنایع پایین‌دستی منطقه بودند.

به گزارش سرمایه فردا، یک ماه و نیم از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران می‌گذرد و این بار نوبت به عسلویه رسیده است. منطقه ویژه انرژی پارس جنوبی، بزرگ‌ترین قطب گازی جهان، هدف حملات هوایی قرار گرفته است. طبق گزارش‌های منتشر شده، شرکت‌های مبین انرژی و دماوند انرژی که وظیفه تأمین برق، آب و اکسیژن پتروشیمی‌های عسلویه را بر عهده داشتند، بمباران شده‌اند. این دو شرکت که همانند فجر انرژی در ماهشهر عمل می‌کردند، قلب تپنده تأمین انرژی صنایع پایین‌دستی منطقه به شمار می‌رفتند. به گفته منابع آگاه، پتروشیمی پارس در این حملات آسیبی ندیده، اما حالا با قطع شدن برق تمام پتروشیمی‌های عسلویه، این صنعت حیاتی تا زمان بازسازی شرکت‌های هدف، عملاً از مدار تولید خارج شده است. در این گزارش نگاهی می‌اندازیم به ابعاد این فاجعه و اینکه چه بلایی سر اقتصاد ایران و جهان خواهد آمد.

مبین انرژی و دماوند انرژی؛ قلب تپنده عسلویه

شرکت مبین انرژی خلیج فارس، یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان خدمات یوتیلیتی در خاورمیانه است. این شرکت وظیفه تأمین برق، بخار، آب شیرین، نیتروژن و هوای ابزار دقیق را برای مجتمع‌های پتروشیمی فاز اول عسلویه بر عهده دارد. مبین انرژی که در سال ۱۳۷۷ تأسیس شده، با سرمایه‌گذاری عظیم، زیرساخت‌های حیاتی منطقه را مدیریت می‌کند. مشتریان اصلی این شرکت، بزرگ‌ترین پتروشیمی‌های ایران مثل زاگرس، جم، پردیس، پارس، برزویه و آریاساسول هستند.

در سوی دیگر، شرکت دماوند انرژی هم وظیفه مشابهی را در بخش دیگری از عسلویه بر عهده دارد. این دو شرکت با همکاری یکدیگر، چرخه تولید انرژی و خدمات زیربنایی منطقه را می‌چرخاندند. طبق گزارش‌ها، فعالیت این دو شرکت شبیه شرکت فجر انرژی در ماهشهر بوده که پیش از این هدف حملات قرار گرفته بود. جالب است بدانید مبین انرژی در سال ۱۴۰۰ توانسته بود در تولید آب شیرین، بخار، نیتروژن و هوای ابزار دقیق به ترتیب ۵ درصد، ۱۶ درصد، ۳ درصد و ۱۱ درصد بیش از برنامه تولید کند و رکوردهای ۱۰ ساله را بشکند. ارزش روز این شرکت در بازار سرمایه هم به ۶۷۰ هزار میلیارد ریال می‌رسید.

 زنجیره تأمین؛ از مبین انرژی تا محصولات نهایی

حملات به مبین انرژی و دماوند انرژی، زنجیره تأمین کل منطقه پتروشیمی عسلویه را از هم گسسته است. این دو شرکت، برق، آب و اکسیژن مورد نیاز برای فرآیندهای تولید را تأمین می‌کردند. بدون این خدمات زیربنایی، هیچ کدام از پتروشیمی‌های منطقه نمی‌توانند به کارشان ادامه بدهند.

پتروشیمی پارس که یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان محصولات پتروشیمی در ایران است، در این حملات آسیب مستقیم ندیده، اما حالا به خاطر قطع برق، عملاً نمی‌تواند تولید کند. این وضعیت نشان می‌دهد که دشمن با یک تیر دو نشان زده؛ به جای اینکه تک تک مجتمع‌ها را هدف قرار بدهد، سراغ زیرساخت‌های مشترک رفته و با یک حمله محدود، توانسته تمام منطقه را فلج کند.

محصولاتی که پتروشیمی‌های عسلویه تولید می‌کنند شامل پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، متانول و سایر مواد اولیه صنایع پایین‌دستی است. پتروشیمی جم به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان پلی‌اتیلن در ایران شناخته می‌شود و محصولاتش در صنایع بسته‌بندی، لوله‌کشی و تولید ظروف کاربرد دارد. پتروشیمی زاگرس هم یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان متانول در ایران است.

 پیامدهای اقتصادی؛ از کم شدن صادرات تا به هم ریختن صنایع پایین‌دستی

خاموشی پتروشیمی‌های عسلویه، پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای برای ایران خواهد داشت. منطقه عسلویه به عنوان بزرگ‌ترین قطب پتروشیمی ایران، سهم قابل توجهی از صادرات غیرنفتی کشور را تأمین می‌کند. اختلال در تولید این منطقه، یعنی میلیاردها دلار درآمد ارزی که از دست می‌رود.

از طرف دیگر، محصولات پتروشیمی به عنوان مواد اولیه هزاران صنعت پایین‌دستی در داخل کشور استفاده می‌شوند. از پلی‌مرها و پلاستیک‌ها گرفته تا لاستیک و مواد شیمیایی، همه به محصولات پتروشیمی وابسته‌اند. اختلال در تولید این محصولات، یعنی کل زنجیره تولید صنایع کشور به هم می‌ریزد.

طبق گزارش‌های منتشر شده، برق تمام پتروشیمی‌های عسلویه تا زمان بازسازی شرکت‌های مبین انرژی و دماوند انرژی خاموش خواهد ماند. این یعنی نه تنها تولید فعلی متوقف شده، بلکه برنامه‌های توسعه و سرمایه‌گذاری در این منطقه هم با تأخیر مواجه خواهد شد.

حملات به شرکت‌های مبین انرژی و دماوند انرژی در عسلویه، یکی از سنگین‌ترین ضرباتی است که به صنعت پتروشیمی ایران وارد شده. این دو شرکت که وظیفه تأمین برق، آب و اکسیژن پتروشیمی‌های عسلویه را بر عهده داشتند، هدف حملات قرار گرفته‌اند و تا زمان بازسازی‌شان، برق تمام پتروشیمی‌های منطقه خاموش خواهد ماند.

این حملات نشان می‌دهد که دشمن با شناخت کامل از ساختار زیربنایی صنعت پتروشیمی ایران، نقاط کلیدی و آسیب‌پذیر را هدف قرار داده. با از کار انداختن مبین انرژی و دماوند انرژی، عملاً تمام پتروشیمی‌های عسلویه بدون اینکه نیاز باشد به تک تک آنها حمله شود، از مدار تولید خارج شده‌اند.

پتروشیمی پارس که در این حملات آسیب مستقیم ندیده، حالا به خاطر قطع برق نمی‌تواند تولید کند و این نشان می‌دهد که صنایع این منطقه چقدر به هم وابسته هستند. بازسازی شرکت‌های هدف، ماه‌ها طول می‌کشد و در این مدت، نه تنها صادرات محصولات پتروشیمی ایران کم می‌شود، بلکه صنایع پایین‌دستی داخل کشور هم با کمبود مواد اولیه روبرو خواهند شد.

در روزهایی که تنگه هرمز به دست ایران بسته است و اقتصاد منطقه در آتش جنگ می‌سوزد، شاید مهم‌ترین درس این باشد که دشمن با هدف قرار دادن زیرساخت‌های مشترک و حیاتی، دنبال فلج کردن کل صنعت کشور است. و ایران برای مقابله با این تهدید، باید در ساختار امنیتی و حفاظت از تأسیسات حیاتی خود بازنگری کند.

حملات به شرکت‌های مبین انرژی و دماوند انرژی در عسلویه، یکی از سنگین‌ترین ضرباتی است که به صنعت پتروشیمی ایران وارد شده. این دو شرکت که وظیفه تأمین برق، آب و اکسیژن پتروشیمی‌های عسلویه را بر عهده داشتند، هدف حملات قرار گرفته‌اند و تا زمان بازسازی‌شان، برق تمام پتروشیمی‌های منطقه خاموش خواهد ماند. این حملات نشان می‌دهد که دشمن با شناخت کامل از ساختار زیربنایی صنعت پتروشیمی ایران، نقاط کلیدی و آسیب‌پذیر را هدف قرار داده. با از کار انداختن مبین انرژی و دماوند انرژی، عملاً تمام پتروشیمی‌های عسلویه بدون اینکه نیاز باشد به تک تک آنها حمله شود، از مدار تولید خارج شده‌اند. پتروشیمی پارس که در این حملات آسیب مستقیم ندیده، حالا به خاطر قطع برق نمی‌تواند تولید کند و این نشان می‌دهد که صنایع این منطقه چقدر به هم وابسته هستند. بازسازی شرکت‌های هدف، ماه‌ها طول می‌کشد و در این مدت، نه تنها صادرات محصولات پتروشیمی ایران کم می‌شود، بلکه صنایع پایین‌دستی داخل کشور هم با کمبود مواد اولیه روبرو خواهند شد. در روزهایی که تنگه هرمز به دست ایران بسته است و اقتصاد منطقه در آتش جنگ می‌سوزد، شاید مهم‌ترین درس این باشد که دشمن با هدف قرار دادن زیرساخت‌های مشترک و حیاتی، دنبال فلج کردن کل صنعت کشور است. و ایران برای مقابله با این تهدید، باید در ساختار امنیتی و حفاظت از تأسیسات حیاتی خود بازنگری کند.

 

ماهشهر را بهتر بشناسیم؛ ۲۱ مجتمع، ۲۵ درصد تولید پتروشیمی کشور

حالا که از حملات به مبین انرژی و دماوند انرژی در عسلویه گفتیم، بهتر است نگاهی هم به ماهشهر بیندازیم؛ جایی که چند روز پیش فجر انرژی، قلب تپنده آن، هدف حملات قرار گرفت. منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین قطب‌های صنعتی ایران است. این مجتمع عظیم ۲۱ واحد فعال دارد که مجموع ظرفیت تولیدشان به ۲۵.۸ میلیون تن در سال می‌رسد. یعنی تقریباً ۲۵ درصد از کل تولیدات پتروشیمی کشور در همین منطقه تولید می‌شود. حالا بیایید تک تک این غول‌های صنعتی را بشناسیم.

بزرگ‌ترین شرکت این منطقه، پتروشیمی بندر امام است. این شرکت با ظرفیت اسمی ۶.۵ میلیون تن در سال، نه تنها بزرگ‌ترین پتروشیمی ماهشهر، که یکی از بزرگ‌ترین‌های ایران است. محصولات اصلی این مجتمع شامل پلی‌اتیلن سبک، پلی‌اتیلن سنگین، پی‌وی‌سی و لاستیک مصنوعی می‌شود. از این مواد در صنایع پلاستیکی، تولید شوینده‌ها و حتی تولید بنزین بدون سرب استفاده می‌شود. به عبارت ساده‌تر، از بطری آب معدنی که دستتان می‌گیرید تا ظرف مواد شوینده زیر سینک و حتی بنزینی که توی باک ماشین می‌ریزید، همه به نوعی به محصولات پتروشیمی بندر امام وابسته هستند.

دومین غول این منطقه، پتروشیمی مارون است. این شرکت با ظرفیت اسمی ۴.۶ میلیون تن در سال، عمدتاً اتان، پلی‌اتیلن و پروپیلن تولید می‌کند. شاید اسم این مواد به دردتان نخورد، اما بد نیست بدانید تولیدات این شرکت به عنوان ماده اولیه برای ساخت انواع پلاستیک و خوراک واحدهای پایین‌دستی مثل تولید ضد یخ، صنایع نساجی، چسب و خیلی محصولات دیگر استفاده می‌شود. همان لباسی که پوشیده‌اید، همان چسبی که روی کاغذ می‌زنید، همه ریشه در محصولات پتروشیمی مارون دارند.

سومین شرکت بزرگ، پتروشیمی اروند با ظرفیت اسمی ۲.۸ میلیون تن در سال است. اصلی‌ترین محصولات این شرکت پی‌وی‌سی، وی‌سی‌ام و ای‌دی‌سی هستند. شاید این اسامی فنی چیزی به شما نگویند، اما وقتی می‌گوییم کاربرد اصلی محصولات اروند در صنایع شوینده است، شاید بهتر متوجه شوید. آن مایع ظرفشویی که هر روز استفاده می‌کنید، آن پودر لباسشویی که توی ماشین می‌ریزید، همه به محصولات پتروشیمی اروند وابسته هستند.

پتروشیمی امیرکبیر با ظرفیت اسمی ۱.۸ میلیون تن در سال، یکی دیگر از غول‌های این منطقه است. محصولات اصلی این شرکت پلی‌اتیلن سبک و سنگین در کنار بوتادین است. کاربرد اصلی این محصولات در ساخت ظروف مختلف پلاستیکی و همچنین تولید لاستیک است. همان ظرف یکبار مصرفی که غذایتان را توی آن می‌خورید، همان لاستیکی که زیر ماشینتان است، همه از دل پتروشیمی امیرکبیر بیرون می‌آید.

پتروشیمی بوعلی با ظرفیت اسمی ۱.۷ میلیون تن در سال، محصولات اصلی‌اش پارازایلن، بنزن و آرتوزایلن است. این مواد در تولید انواع الیاف مصنوعی، رزین‌ها و مواد شیمیایی صنعتی کاربرد دارند.

پتروشیمی تندگویان با ظرفیت اسمی ۱.۵ میلیون تن در سال، اصلی‌ترین محصولاتش گرید بطری و گرید الیاف است. همان بطری نوشابه که دستتان می‌گیرید، همان پنبه مصنوعی و نخ‌هایی که توی البسه استفاده می‌شود، همه از محصولات پتروشیمی تندگویان ساخته می‌شوند.

پتروشیمی فن‌آوران با ظرفیت اسمی ۱.۳ میلیون تن در سال، عمدتاً متانول تولید می‌کند که بیشترش صادر می‌شود. متانول یکی از مهم‌ترین مواد اولیه صنایع شیمیایی است و در تولید هزاران محصول از فرمالدئید گرفته تا حلال‌ها و سوخت‌ها کاربرد دارد.

پتروشیمی تخت جمشید هم به عنوان بالادست صنعت لاستیک فعال است. اگر این شرکت از کار بیفتد، چرخه تولید لاستیک در ایران با مشکل جدی روبرو می‌شود. محصولات این شرکت شامل اس‌بی‌آر و پی‌بی‌آر است که مواد اولیه اصلی تولید لاستیک مصنوعی هستند.

و در نهایت، شرکت فجر انرژی خلیج فارس که سرویس‌های جانبی کل این منطقه را تأمین می‌کند. همان شرکتی که چند روز پیش هدف حملات قرار گرفت و حالا با از کار افتادن آن، تمام این زنجیره عظیم تولید به خطر افتاده است. بدون برق، بخار، آب و هوای فشرده‌ای که فجر انرژی تأمین می‌کرد، هیچ کدام از این ۲۱ مجتمع عظیم نمی‌توانند به کارشان ادامه بدهند. و این یعنی ۲۵ درصد از تولید پتروشیمی ایران خاموش شده است. این یعنی میلیاردها دلار صادرات از دست رفته است. این یعنی هزاران صنعت پایین‌دستی که به این محصولات وابسته بودند، حالا با کمبود مواد اولیه روبرو شده‌اند.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید