یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۵
جنگ خاورمیانه نه تنها معادلات نظامی، که زنجیره تأمین فولاد جهان را نیز دگرگون کرده است. سنگآهن ۱۰۱ دلار، زغالسنگ ۲۱۹ دلار و قراضه ۳۷۴ دلار تقریباً بدون تغییر باقی ماندهاند.
به گزارش سرمایه فردا، خاورمیانه در آتش جنگ میسوزد و این بار، دود آن به کورههای فولادسازی جهان رسیده است. در حالی که اعداد و ارقام روی تابلوهای معاملات جهانی تغییرات محدودی را نشان میدهند، پشت این سکوت ظاهری، طوفانی از نگرانی در جریان است. از بنادر جنوبی ایران که بارگیری شمش را متوقف کردهاند تا صادرکنندگان چینی و هندی که پیشنهادهای فروش خود را پس گرفتهاند، همه و همه حکایت از یک واقعیت تلخ دارند؛ جنگ، زنجیره تأمین فولاد منطقه را نشانه گرفته است.
بازار جهانی فولاد و مواد اولیه ظاهری آرام داشت. قیمتها در بیشتر بخشها با ثبات نسبی معامله شدند و تنها افزایشهای جزئی در برخی نقاط دیده میشد. سنگآهن ۶۲ درصد وارداتی چین با کاهشی ناچیز به ۱۰۱.۲۵ دلار در هر تن رسید. زغالسنگ ککشو استرالیا در ۲۱۹ دلار ثابت ماند. قراضه سنگین ترکیه ۳۷۴ دلار و شمش فیلیپین ۴۶۵ دلار، همگی بدون تغییر گزارش شدند. اما این ثبات ظاهری قیمتها، فریبنده است. آنچه در پشت این اعداد میگذرد، روایت دیگری است. فعالان بازار با احتیاط به معاملات نگاه میکنند و نگرانی از اختلال در زنجیره تأمین، سایهای سنگین بر این آرامش انداخته است. تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه، فضای بازار را محتاطانهتر کرده و همه چشم به تحولات منطقه دوختهاند.
غیبت ایران که بهطور سنتی یکی از تأمینکنندگان اصلی محصولات نیمهنهایی زنجیره فولاد برای جنوب شرق آسیا بوده، خود به عاملی برای افزایش نگرانی و قیمتها تبدیل شده است
در ارزیابیهای هفتگی، قیمت شمش صادراتی ایران در سطح ۳۹۵ دلار به ازای هر تن بدون تغییر گزارش شد. اما این عدد، تمام ماجرا نیست. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که به دلیل تشدید تنشهای نظامی و شرایط جنگی در منطقه، فعالیت برخی بنادر جنوبی ایران با اختلال مواجه شده است. بارگیری و ارسال محمولههای مواد اولیه و محصولات فولادی متوقف یا محدود شدهاند. این موضوع میتواند در کوتاهمدت بر جریان عرضه منطقهای مواد اولیه و شمش فولادی اثرگذار باشد. غیبت ایران که بهطور سنتی یکی از تأمینکنندگان اصلی محصولات نیمهنهایی فولاد برای جنوب شرق آسیا بوده، خود به عاملی برای افزایش نگرانی و قیمتها تبدیل شده است. خریداران منطقهای که به شمش ایرانی عادت کردهاند، حالا به دنبال منابع جایگزین میگردند و این یعنی فشار بر زنجیره تأمین.
در واکنش به این بحران، وزارت بازرگانی و صنعت هند نشستهای اضطراری با صادرکنندگان، خطوط کشتیرانی، شرکتهای حملونقل و مقامات ارشد برگزار کرده است. هدف، ارزیابی اثرات احتمالی درگیریها بر جریان تجارت هند است. خروجی این نشستها اما تصویری نگرانکننده را ترسیم میکند،ظ بنادر هند با ازدحام فزاینده مواجهاند. کانتینرها در بنادر جواهر لعل نهرو، موندرا و چنای روی هم انباشته شدهاند و محمولههای مقصد شبهقاره هند نیز در بنادر واقع در تنگه هرمز تجمع یافتهاند. یک تاجر بینالمللی قراضه با نگرانی از وضعیت خود میگوید: «تقریباً یک میلیون دلار کانتینر در بندر جبلعلی دارم. پس از حملات موشکی، دیگر نتوانستم چندین کانتینر خود را ردیابی کنم.» این داستان تنها یکی از هزاران قصه ناتمامی است که در بحبوحه جنگ گم شدهاند.
ظرفیت حملونقل دریایی به مقصد خاورمیانه بهطور قابل توجهی کاهش یافته است. برخی اپراتورهای کشتیرانی از پهلوگیری در مقاصدی که پرریسک تلقی میشوند خودداری میکنند. در حالی که ظرفیت حمل به اروپا نسبتاً پایدار مانده، تناژ کشتیهای اختصاصیافته به خاورمیانه بهطور فزایندهای کمیاب شده است. کمبود کشتی در حال افزایش است. کشتیهایی که به امارات میرفتند تحت تأثیر قرار گرفتهاند، زیرا عبور از این منطقه ممکن نیست. برای عربستان میتوان از دریای سرخ عبور کرد، اما ریسکها بالا است. این کمبود، هزینههای حمل را افزایش داده و به رشد نرخ کرایه حمل و قیمت فولاد دامن زده است. یک تولیدکننده فولاد در هند برنامه خود را چنین شرح میدهد: «در حال حاضر به دلیل تعطیلات هولی پیشنهاد فروش صادر نمیکنیم، اما قصد داریم روز جمعه برای جبران افزایش هزینه برق و زغالسنگ، قیمتهای داخلی را بین ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ روپیه افزایش دهیم.»
صادرکنندگان چینی نیز از این موج در امان نماندهاند. آنها در پی افزایش عدم قطعیت، پیشنهادهای فروش خود به خاورمیانه را پس گرفتهاند. افزایش ریسکها، از جمله افزایش حداقل ۱۰۰۰ دلار هزینه اضافی حمل برای هر کانتینر، نبود پوشش بیمهای در شرایط جنگی و محدودیتهای رزرو کشتی در مسیرهای خاورمیانه، باعث شده بسیاری از صادرکنندگان چینی فعلاً از بازار عقبنشینی کنند. اهمیت این موضوع وقتی روشن میشود که بدانیم در سال ۲۰۲۵، صادرات فولاد چین به کشورهای خاورمیانه حدود ۱۵ درصد از کل صادرات فولاد این کشور را تشکیل میداد و این منطقه را به دومین بازار بزرگ صادراتی چین تبدیل کرده بود. برآورد منابع بازار نشان میدهد حجم متوسط ماهانه صادرات محصولات تخت چین که ممکن است تحت تأثیر این اختلالات قرار گیرد، حدود ۸۰۰ هزار تن است؛ رقمی که ابعاد ریسک ناشی از ادامه بیثباتی را به خوبی نشان میدهد.
در جنوب شرق آسیا، خریداران رویکردی صبر و انتظار در پیش گرفتهاند. تقاضا در این منطقه ضعیف باقی مانده، اما نگرانی از کمبود مواد اولیه وجود دارد. یک تاجر آسیایی میگوید: «ممکن است برای تأمین شمش و اسلب از چین و اندونزی حاضر به پرداخت پریمیوم شوند، بهویژه اگر کمبود مواد اولیه ایرانی ادامه پیدا کند.» در حال حاضر، خریداران خاورمیانه عجلهای برای خرید نشان نمیدهند، زیرا موجودیها نسبتاً کافی است و ماه رمضان نیز بهطور سنتی باعث کاهش فعالیتهای بازار میشود. اما تولیدکنندگان محصولات تخت در آسیا، از جمله هند، همچنان وضعیت را با دقت زیر نظر دارند. بسته شدن طولانیمدت بازارهای خاورمیانه ممکن است صادرکنندگان را مجبور کند حجم قابل توجهی از محصولات خود را به بازارهای جایگزین هدایت کنند؛ موضوعی که در صورت کافی نبودن تقاضای منطقهای میتواند فشار نزولی بر قیمتها وارد کند.
آمارهای کنونی تصویری از بازاری را ترسیم میکنند که در ظاهر آرام، اما در باطن در تب و تاب است. قیمت شمش ایرانی ۳۹۵ دلار باقی ماند، اما شاید فردا که بندرها باز شوند، این عدد معنای دیگری داشته باشد. کشتیها در تنگه هرمز سرگرداناند و هزینه حمل هر کانتینر هزار دلار گرانتر شده است. صادرکنندگان چینی پیشنهادهای فروش خود را پس گرفتهاند و هندیها برای جبران هزینهها، به فکر افزایش قیمت داخلی هستند. در این میان، تنها یک چیز روشن است جنگ خاورمیانه، تنها میدان نبرد نیست. در حال حاضر برخی جادهها بسته شدهاند، بنادر از کار افتاده، کشتیها متوقف میشوند و کالاهایی به مقصد نمیرسند و در پایان این مسیر، همیشه قیمتها هستند که بالا میروند و مردم که هزینه آن را میپردازند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا