دلایل افزایش آلودگی ریز گردها

لیلا مرگن: گرد و غباری با منشا کشورهای همسایه روز شنبه ادارات ایلام را به تعطیلی کشاند تا باز هم نقش دستگاه دیپلماسی برای حل این معضل زیست محیطی را گوشزد کند. مدیر کل منابع طبیعی ایلام می‌گوید که از تفاهم نامه‌های بین ایران و عراق برای فعالیت روی کانون‌های ریزگرد با هدف کنترل این پدیده چندان استقبال نشده و حتی نهال مجانی هم باعث نشده است که عراقی‌ها تن به اجرای تفاهم‌نامه‌ها بدهند. او تاکید می‌کند که لازم است دستگاه دیپلماسی در این حوزه وارد عمل شود.

نشست اضطراری کارگروه آلودگی هوا و ستاد مدیریت بحران منتهی به تعطیلی فعالیت دستگاه‌های اجرایی و بانک‌ها در استان ایلام در روز شنبه 26 اردیبهشت شد. ابتدا قرار بود که ادارات و بانک‌ها با یک ساعت تاخیر کارشان را آغاز کنند اما غلظت ریزگردها در صبح شنبه، فعالیت این مراکز را کلا متوقف کرد. به نظر می‌رسد که امسال با وجود بارش‌های مناسب، ریزگردها زودتر مهمان خانه مردم غرب کشور و استان ایلام شده‌اند. یاسم خانمحمدیان مدیر کل منابع طبیعی ایلام در گفت‌وگو با هفت صبح خبر می‌دهد که امسال نسبت به سال گذشته استان تحت مدیریتش ریزگردهای کمتری را تجربه کرده و این استان تا روز شنبه صرفا 6 روز درگیر پدیده ریزگرد بوده است اما سال گذشته که شرایط خشک بود، ریزگردها 20 روز در آسمان استان گیلان حضور داشتند.

به گفته مدیرکل منابع‌طبیعی استان ایلام، منشا ریزگردهای آسمان این استان، عراق و سوریه است. ایلام دو منشا داخلی ریزگرد در مهران و دهلران دارد اما اقدامات خوب انجام شده در این کانون‌ها و نهال‌کاری در این مناطق باعث تثبیت کانون‌های داخلی شده است؛ ولی کانون‌های خارجی از شب جمعه فعال شده و ریزگردهایشان به آسمان ایلام رسیده است. با توجه به وزش باد، در نیمه‌های روز شنبه شرایط آب و هوایی ایلام وضعیت بهتری یافته است و در صورت تداوم وزش باد، به زودی آسمان این استان از وجود ریزگردها پاک می‌شود.

تفاهم‌نامه‌هایی که از آن استقبال نشد

خانمحمدیان می‌گوید که بعد از امضای تفاهم‌نامه با عراق، حدود 10 کیلومتر داخل خاک این کشور و تا شهرستان بدره نهالکاری توسط ایران انجام می‌شود اما عراق از فعالیت‌های انجام شده استقبالی نمی‌کند. بر اساس این تفاهم‌نامه‌ها، قرار بوده ایران نهال مجانی در اختیار کشور همسایه قرار دهد اما رفتار عراقی‌ها در مواجهه با این سخاوت ایرانی‌ها هم جالب توجه است. عراقی‌ها توقع داشتند که ایران نه تنها حفر چاله برای کاشت نهال را هم بر عهده بگیرد، بلکه می‌خواستند آبیاری نهال‌ها پس از کشت را هم به گردن ایران بیاندازند!

به گفته مدیر کل منابع طبیعی ایلام، در سال 1402 این خواسته عراقی‌ها به استاندار اعلام می‌شود و در نهایت فعالیت‌های ایران متوقف می‌شود اما با حضور دولت جدید در عراق و تغییر استانداران استان‌های همسایه ایران، در صورت شدت یافتن ریزگردها، احتمالا باز هم عراقی‌ها به سمت ایران بیایند و کشورمان هم می‌تواند نهال مجانی در اختیارشان قرار دهد.پوشش این سو و آن سوی مرزهای ایلام یکسان بوده و از نظر خاک هم شرایط مشابهی دارند؛ به همین خاطر، خانمحمدیان می‌گوید که نهال کهور، کنار و اکالیپتوس برای عراقی‌ها تدارک دیده بوده و داخل خاک این کشور کشت کرده‌اند.

تکرار همکاری‌ها وابسته به فعالیت دستگاه دیپلماسی

مدیر کل منابع طبیعی ایلام از چند و چون تفاهم با سوریه برای کنترل کانون‌های ریزگرد خبر ندارد اما بر این باور است که ادامه همکاری‌ها با عراق هم بستگی به فعالیت دستگاه دیپلماسی ایران دارد.
به گفته خانمحمدیان، ایران آمادگی دارد تا بر اساس تفاهم‌نامه‌های موجود نظرات کارشناسی در اختیار عراق قرار داده و نهال رایگان برایشان تامین کند. حتی در گذشته، به کشور عراق پیشنهاد می‌شود که ایران در این کشور نهالستان ایجاد کند اما طرف مقابل خیلی موضوع را جدی نمی‌گیرد.

مدیر کل منابع طبیعی ایلام بر این باور است که موضوع ریزگرد برای عراق هم مهم است و این کشور از نظر مالی شرایط خوبی دارد. ایران هم آمادگی دارد به آنها کمک کند؛ بنابراین اگر مایل باشند، همکاری‌ها آغاز می‌شود. او درباره احتمال آلودگی ریزگردهای عراق به اورانیوم و شایعات مطرح شده هم توضیح می‌دهد که اطلاعاتی در این رابطه ندارد و بعید است که ریزگردهای عراق آغشته به چیز دیگری باشند./ هفت صبح