پایان مدرسههای بدون حصار در پایتخت
به گزارش سرمایه فردا، مدرسهسازی در تهران در حال عبور از یک رویکرد صرفا عمرانی است. رویکردی که هدف آن تنها افزایش تعداد کلاسهای درس نیست، بلکه بازتعریف الگوی فضاهای آموزشی، ارتقاء کیفیت محیط یادگیری و استفاده از ظرفیت مدارس برای پاسخگویی به نیازهای محله است. این تغییر رویکرد حالا با آغاز همزمان عملیات اجرایی ۱۰ مجتمع آموزشی آیندهمحور، با حضور رئیسجمهور، شهردار تهران، وزیر آموزش و پرورش، استاندار تهران و مدیران شهری و کشوری، وارد مرحله اجرایی شده است. به بیانی اکنون مدرسهسازی در تهران در حال عبور از الگوی سنتی ساخت مدارس منفرد است. رویکردی که در آن افزایش ظرفیت آموزشی با ارتقاء کیفیت فضا، تجمیع خدمات و توجه به نیازهای محله دنبال میشود.
اولین 10 تایی ها
علیرضا زاکانی شهردار تهران، با اشاره به آغاز عملیات اجرایی ۱۰ مجتمع آموزشی آیندهمحور از هدفگذاری برای ساخت ۴۵۰ مجتمع آموزشی بزرگ در پایتخت گفته است که از این تعداد، ۸۰ مجتمع در اولویت قرار گرفته و عملیات اجرایی ۱۰ مجتمع آغاز شده است. به گفته او، شهرداری علاوه بر ساخت این مجموعهها، نگهداشت آنها را نیز دنبال میکند و برنامه برای آغاز ساخت ۲۰ تا ۳۰ مجتمع دیگر نیز در دست پیگیری است.این برنامه در شرایطی دنبال میشود که تهران حدود ۲۸۰۰ مدرسه دارد و بخشی از این مدارس با فرسودگی مواجهاند. بنابراین، سیاست جدید تنها ساخت مدارس بیشتر نیست؛ بلکه بازنگری در نحوه تأمین و طراحی فضاهای آموزشی موجود و جدید را نیز دنبال میکند.
کیفیت در کنار افزایش سرانه
از سویی به گفته نصراله آبادیان معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران، با تأکید بر اینکه مسئله آموزش صرفا افزایش سرانه نیست. وی در این زمینه میگوید: در کنار توسعه کمی، ارتقاء کیفیت فضاهای آموزشی نیز باید دنبال شود.به گفته آبادیان، تدوین نظامنامه طراحی مدارس از سال ۱۳۹۷ در معاونت شهرسازی و معماری دنبال شده تا الگوی طراحی فضاهای آموزشی متناسب با نیازهای امروز شهر و نسل جدید شکل بگیرد.اما برنامه شهرداری تنها به ساخت مجتمعهای جدید محدود نمیشود. آبادیان از ظرفیت تبدیل برخی مدارس موجود به مجتمعهای آموزشی خبر داده و معتقد است اراضی این مدارس در صورت بازطراحی میتواند ظرفیت بیشتری برای ارائه خدمات آموزشی ایجاد کند.
منابع تامین مالی احداث مجتمع های آموزشی
اما منابع مالی این پروژه ها از کجا تامین خواهد شد.آبادیان استفاده از ظرفیت مولدسازی اراضی و املاک را یکی از مسیرهای تأمین منابع اجرای این برنامه عنوان کرده است.بر این اساس، مدرسهسازی در تهران قرار است همزمان سه مسیر را دنبال کند: ساخت مجتمعهای جدید، بازطراحی بخشی از مدارس موجود و استفاده از ظرفیت زمین و داراییهای شهری برای تأمین مالی. در همین راستا ۱۰ پروژه در ۶ منطقه۱۰ پروژه نخست در مناطق ۱۵، ۱۷، ۱۸، ۱۹، ۲۰ و ۲۲ تعریف شدهاند. در انتخاب زمینها، علاوه بر ظرفیت کالبدی، عواملی مانند کمبود سرانه آموزشی، موقعیت زمین، دسترسی و امکان ارتباط با بافت محلی مورد توجه قرار گرفته است.در مجموع، حدود ۲۵۷ هزار مترمربع زمین برای این ۱۰ پروژه شناسایی شده و برآورد اولیه اجرای آنها حدود ۱۴۹ هزار میلیارد ریال است.
شاخص ترین ها در مناطق جنوبی
بنا برادعای شهرداری مجتمع آموزشی منطقه ۱۷ یکی از شاخصترین پروژههای این بسته است؛ پروژهای که در زمینی بیش از دو هکتار و با بیش از ۴۰ هزار مترمربع زیربنا احداث میشود و حدود ۲ همت اعتبار برای آن پیشبینی شده است.این مجموعه قرار است دبستان، دبیرستان و هنرستان دخترانه و پسرانه را در کنار کارگاهها، آزمایشگاهها و استودیوهای یادگیری در خود جای دهد. سالن ورزشی، زمین چمن، فضاهای مهارتآموزی، فضاهای عبادی، تکیه، پارکینگ و پناهگاه محلی نیز برای آن پیشبینی شده است.
مدرسه بهعنوان بخشی از محله
بدین ترتیب مدرسه دیگر یک ساختمان منفک از شهر نیست. هدف این است که مجموعه آموزشی بتواند در کنار آموزش رسمی، بخشی از نیازهای فرهنگی، ورزشی و مهارتی محله را نیز پوشش دهد. آبادیان با تاکید بر این رویکرد، کیفیت معماری، انعطافپذیری فضا، ایمنی، آسایش محیطی، کاهش مصرف انرژی و پاسخگویی به نیازهای نسل جدید را از مؤلفههای مهم طراحی مدارس جدید عنوان میکند.مبنای اجرای این برنامه نیز تفاهمنامه میان وزارت آموزش و پرورش، استانداری تهران و شهرداری تهران است، همکاریای که قرار است ظرفیتهای دولت و مدیریت شهری را برای توسعه زیرساختهای آموزشی کنار یکدیگر قرار دهد.اکنون ۱۰ مجتمع نخست، آزمون عملی این سیاست هستند. در صورت تحقق هدفگذاری ۴۵۰ مجتمع، مدرسهسازی در تهران میتواند از یک فعالیت صرفاً عمرانی به بخشی از سیاست توسعه محلهای، ارتقای کیفیت فضاهای عمومی و عدالت فضایی آموزشی تبدیل شود؛ تغییری که نقطه آغاز آن، نه فقط ساخت مدرسه، بلکه تغییر نگاه به جایگاه مدرسه در شهر است.