ذخایر گاز اروپا به شدت پایین است و تنگه هرمز هنوز به طور کامل باز نشده است. اروپا برای پر کردن انبارهای خود نیاز به واردات بیسابقه الانجی دارد، اما اختلال در تنگه هرمز و افزایش تقاضای جهانی، این کار را بسیار دشوار و گران کرده است.
به گزارش سرمایه فردا، اروپا خود را برای یک زمستان سخت و طاقتفرسا آماده میکند. جدیدترین دادههای منتشر شده نشان میدهد که میزان ذخایر گاز طبیعی در انبارهای زیرزمینی اروپا به سطح هشداردهنده ۳۵ تا ۳۷ درصد سقوط کرده است. این رقم به طور قابل توجهی پایینتر از میانگین فصلی در آستانه فصل تزریق تابستان است که معمولاً حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد میباشد. با توجه به اینکه تنگه هرمز، مسیر حیاتی برای تأمین الانجی قطر و سایر کشورهای خلیج فارس، هنوز به طور کامل باز نشده است، قاره سبز با یک بحران انرژی تمامعیار مواجه است. این گزارش به تحلیل ابعاد این بحران و چشمانداز قیمت گاز در ماههای آینده میپردازد.
ذخایر گاز اروپا؛ از سقوط ۲۰ درصدی تا بهبود ناقص
در فوریه ۲۰۲۶، یعنی بهمن ۱۴۰۴، ذخایر گاز اروپا تا حدود ۲۰ درصد سقوط کرد که کمترین سطح در چند سال اخیر محسوب میشود. دلیل اصلی این کاهش، سرمای بیسابقه زمستان بود که مصرف گاز را به شدت افزایش داد و همچنین قطعی جریان گاز روسیه از طریق اوکراین به دلیل تشدید جنگ رخ داد. با وجود پایان یافتن فصل سرما، ذخایر هنوز بهبود کامل نداشته است و تنها به سطح ۳۵ تا ۳۷ درصد رسیده است. این در حالی است که اروپا برای رسیدن به هدف ذخیرهسازی ۸۰ تا ۹۰ درصدی که برای عبور ایمن از زمستان ۲۰۲۷-۲۰۲۶ ضروری است، باید تا نوامبر ۲۰۲۶ (آبان ۱۴۰۵) حدود ۱۴۵ میلیارد مترمکعب گاز تزریق کند. این رقم بسیار بالاست و نیازمند واردات بیسابقه الانجی از بازارهای جهانی، به ویژه از قطر، آمریکا و نیجریه، میباشد. با این حال، در دو سال گذشته، اروپا حتی در شرایط عادی هم به سختی به اهداف ذخیرهسازی خود رسیده است. اکنون با وجود اختلال در تنگه هرمز و تداوم تحریمهای روسیه، رسیدن به این هدف بسیار دشوار و غیرمحتمل به نظر میرسد.
تنگه هرمز؛ گلوگاه الانجی قطر
قطر یکی از بزرگترین صادرکنندگان الانجی جهان است و بخش قابل توجهی از الانجی مورد نیاز اروپا، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد، از طریق تنگه هرمز عبور میکند. با بسته شدن یا حتی محدودیت تردد در تنگه هرمز، عرضه الانجی به اروپا به شدت کاهش یافته است. این موضوع، اروپا را در یک تله انرژی گرفتار کرده است. از یک سو، این قاره قادر به جایگزینی سریع گاز روسیه نیست، زیرا خطوط لوله جدید حداقل ۳ تا ۵ سال زمان نیاز دارند. از سوی دیگر، الانجی جایگزین از آمریکا و نیجریه نیز به دلیل افزایش تقاضای جهانی و محدودیت ظرفیت پایانههای liquification، با قیمتهای بسیار بالاتری به فروش میرسد. اگر تنگه هرمز به طور کامل باز نشود و یا تردد در آن با محدودیت ادامه یابد، عرضه الانجی به اروپا برای همیشه محدود خواهد ماند و قیمت گاز در بازارهای جهانی و به ویژه در اروپا جهش قابل توجهی خواهد کرد.
قیمت گاز در زمستان ۲۰۲۶؛ سناریوهای محتمل
با توجه به بحران ذخیرهسازی و اختلال در عرضه، قیمت گاز طبیعی در اروپا، که با شاخص TTF سنجیده میشود، ممکن است در زمستان ۲۰۲۶ به محدوده ۵۰ تا ۷۰ یورو در هر مگاواتساعت و حتی بالاتر برسد. در حال حاضر، قیمت TTF حدود ۳۰ یورو در هر مگاواتساعت است. جهش دو تا سه برابری قیمت گاز، فشار تورمی عظیمی را بر اقتصاد اروپا وارد میکند و میتواند به رکود عمیقتر و افزایش نرخ بیکاری منجر شود. در بدترین سناریو، یعنی تداوم بسته بودن تنگه هرمز و وقوع زمستانی سخت، قیمت گاز ممکن است از مرز ۱۰۰ یورو نیز عبور کند و اروپا را با سهمیهبندی گاز و قطعی صنایع مواجه سازد. در خوشبینانهترین سناریو، یعنی بازگشایی کامل تنگه هرمز، افزایش صادرات الانجی از قطر و آمریکا، و زمستانی معتدل، قیمت گاز ممکن است در محدوده ۴۰ تا ۵۰ یورو باقی بماند. با این حال، به دلیل کاهش ذخایر و نیاز فوری به تزریق ۱۴۵ میلیارد مترمکعب گاز تا نوامبر، حتی در خوشبینانهترین سناریو نیز قیمت گاز در تابستان ۲۰۲۶ بالا خواهد ماند و حداقل ۳۵ تا ۴۰ یورو خواهد بود.
اروپا در انتظار یک زمستان پرهزینه
ذخایر گاز اروپا به شدت پایین است و تنگه هرمز هنوز به طور کامل باز نشده است. اروپا برای پر کردن انبارهای خود نیاز به واردات بیسابقه الانجی دارد، اما اختلال در تنگه هرمز و افزایش تقاضای جهانی، این کار را بسیار دشوار و گران کرده است. اگر عرضه الانجی محدود شود یا زمستان زودتر شروع گردد، قیمتها ممکن است به شدت افزایش پیدا کنند و اقتصاد اروپا را با شوک جدیدی مواجه سازند. سرمایهگذاران باید تحولات تنگه هرمز و سیاستهای ذخیرهسازی اروپا را به دقت رصد کنند. افزایش قیمت گاز در اروپا، برای شرکتهای صادرکننده الانجی مانند قطر، آمریکا و استرالیا مثبت و برای شرکتهای واردکننده انرژی مانند صنایع فولاد، پتروشیمی و سیمان در اروپا منفی خواهد بود. همچنین، جهش قیمت گاز در اروپا میتواند به افزایش قیمت کود شیمیایی که از گاز طبیعی ساخته میشود و در نتیجه افزایش قیمت محصولات کشاورزی در سراسر جهان از جمله ایران منجر شود. موفق باشید.