بازار امروز رشد میکند، اما مردم در آن حضور ندارند. نه به دلیل بیاعتمادی، بلکه به دلیل قفل بودن نمادها. این قفلها به مرور باز خواهند شد و آن موقع است که باید دید آیا مردم همچنان تمایل به ورود دارند یا اینکه از قطار جا ماندهاند.
به گزارش سرمایه فردا، هفته اخیر، بازار سرمایه ایران رشدی قابل توجه را تجربه کرد. ورود پول حقیقی به رقم ۱۷ هزار میلیارد تومان (۱۷ همت) رسید. در نگاه اول، این رقم نشانه حضور پررنگ سهامداران خرد و اشتیاق آنها برای ورود به بازار است.
اما دادههای منتشر شده یک حقیقت متفاوت را نشان میدهد: تعداد خریداران واقعی هنوز پایین است. علت این تناقض چیست؟
قفل صفهای خرید؛ بزرگترین مانع حضور مردم
پاسخ ساده است: بیشتر نمادهای بورسی در صفهای طولانی خرید قفل شدهاند. وقتی سهمی در صف خرید است، عملاً امکان معامله برای خریداران جدید وجود ندارد. سفارشهای خرید ثبت میشوند، اما اجرا نمیشوند.
نتیجه این میشود که آمار ورود پول حقیقی (۱۷ همت) عمدتاً مربوط به همان تعداد محدود سهامدار خردی است که توانستهاند در معدود نمادهای باز معامله کنند. بقیه مردم، هرچند تمایل به خرید دارند، در عمل از بازار قفل شده حذف شدهاند.
آیا روزهای آینده مشارکت بیشتری خواهیم دید؟
امیدواری تحلیلگران این است که در روزهای آینده، با بازگشایی تدریجی نمادها و کاهش صفهای خرید، زمینه برای حضور عده بیشتری از فعالان بازار فراهم شود. بازاری که هم رشد کند و هم مشارکت گسترده داشته باشد، بسیار پایدارتر از بازاری است که رشد آن تنها حاصل چند صف خرید طولانی است.
عقبماندگی تاریخی بورس؛ ۴۰۰ درصد تا سقف ۹۹
اما سوال جدیتر این است: بورس ایران اصلاً چقدر عقبماندگی دارد؟ نمودار ارزش دلاری بازار سهام (که تورم و کاهش ارزش پول ملی را هم لحاظ میکند) پاسخ تلخی دارد.
- اگر بازار از همینجا ۷۰ درصد رشد کند، به سقف سال ۱۴۰۴ میرسد. یعنی تنها یک سال عقبماندگی جبران میشود.
- اگر ۱۳۳ درصد رشد کند، به سقف سال ۱۴۰۲ میرسد. یعنی دو سال و نیم عقبماندگی جبران میشود.
- و اگر ۴۰۰ درصد رشد کند، به سقف تاریخی سال ۱۳۹۹ میرسد. آن هم فقط سر به سر میشود، نه سوددهی بیشتر.
معنای ۴۰۰ درصد رشد؛ از کجا تا کجا؟
رشد ۴۰۰ درصدی یعنی شاخص کل از محدوده فعلی (مثلاً ۴.۳ میلیون واحد) به حدود ۲۰ میلیون واحد برسد. عددی که در کوتاهمدت غیرممکن به نظر میرسد، اما نشاندهنده عمق فاجعهبار عقبماندگی بازار سرمایه در برابر تورم و کاهش ارزش پول ملی است.
جمعبندی؛ روزهای قفل، روزهای حسرت
بازار امروز رشد میکند، اما مردم در آن حضور ندارند. نه به دلیل بیاعتمادی، بلکه به دلیل قفل بودن نمادها. این قفلها به مرور باز خواهند شد و آن موقع است که باید دید آیا مردم همچنان تمایل به ورود دارند یا اینکه از قطار جا ماندهاند.
یک چیز قطعی است: بورس ایران سالهاست که عقبماندگی عظیمی نسبت به تورم و دلار دارد. این عقبماندگی یا باید با رشدهای ممتد و سنگین جبران شود، یا بازار سالهای سال در حسرت سقفهای قبلی خود خواهد ماند. انتخابات با سیاستگذاران و اعتماد مردم است.
