در بلندمدت (۶ تا ۱۲ ماهه)، سهام گروه سیمان میتواند یکی از برندگان اصلی اقتصاد تورمی و جنگی باشد، به شرط آنکه زنجیره تأمین و حمل و نقل آنها دچار اختلال نشود.
در حالی که بازار سرمایه تحت تأثیر شوکهای سیاسی و نظامی قرار دارد، بازار فیزیکی سیمان در بورس کالا داستان دیگری روایت میکند. بررسی معاملات «سیمان پرتلند نوع ۲ رده ۵/۴۲ – کیسه ۵۰ کیلویی» در رینگ صنعتی بورس کالا نشان میدهد که این محصول با رشد بیسابقه قیمت و حجم معاملات مواجه شده است. در ۲۸ روز ابتدایی اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، میانگین نرخ فروش این محصول نسبت به ماه قبل ۳۴ درصد و نسبت به میانگین ماهانه سال گذشته ۸۷ درصد جهش کرده است. این گزارش به تحلیل علل این رشد و چشمانداز آینده میپردازد.
رشد ۳۴ درصدی قیمت در یک ماه؛ رکوردی بیسابقه
بر اساس دادههای بورس کالا، در ۲۸ روز ابتدایی اردیبهشت ماه ۱۴۰۴، مجموعاً ۱,۶۲۲,۵۸۴ تن سیمان پرتلند نوع ۲ به ارزش ۷,۶۱۱ میلیارد تومان فروخته شده است. میانگین نرخ فروش در این دوره به ۴.۶۹ میلیون تومان در هر تن رسیده است. این رقم در مقایسه با ماه قبل (اسفند ۱۴۰۴ که میانگین نرخ حدود ۳.۵ میلیون تومان بود)، رشدی ۳۴ درصدی را نشان میدهد. در مجموع، از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ۲۸ اردیبهشت، ۳,۰۴۴,۱۴۲ تن سیمان به ارزش ۱۲,۵۸۹ میلیارد تومان با میانگین نرخ ۴.۱۴ میلیون تومان به فروش رسیده است. میانگین حجم ماهانه معاملات نیز ۱,۵۲۲,۰۷۱ تن بوده است.
این رشد قیمت در یک ماه، در صنعتی که معمولاً نرخهای آن به کندی تغییر میکند، بسیار قابل توجه و غیرمنتظره است. بدترین تأثیر را از جنگ و تحریمها دیده است. افزایش هزینههای تولید به دلیل جهش نرخ انرژی، افزایش دستمزد کارگران (حدود ۴۰ درصد)، و مهمتر از همه، افزایش هزینه حمل و نقل (به دلیل گرانی سوخت و اختلال در مسیرهای جادهای و ریلی)، همگی دست به دست هم دادهاند تا قیمت تمام شده سیمان را به شدت افزایش دهند. از سوی دیگر، تقاضا برای سیمان نیز به دلیل نیاز فوری به «بازسازی مناطق آسیبدیده از جنگ» (مانند تأسیسات پتروشیمی، فولاد، پالایشگاهها و مناطق مسکونی آسیبدیده در حملات هوایی) افزایش یافته است. این ترکیب (فشار هزینه از یک سو و افزایش تقاضا از سوی دیگر)، قیمت سیمان را به سطوح بیسابقهای رسانده است.
جهش ۸۷ درصدی نسبت به سال گذشته؛ سیمان برنده پنهان تورم؟
نکته مهمتر، مقایسه با میانگین نرخ فروش سال گذشته است. میانگین نرخ فروش ماهانه سیمان پرتلند نوع ۲ در سال ۱۴۰۳ حدود ۲.۵ میلیون تومان در هر تن بود. اما اکنون این نرخ به ۴.۶۹ میلیون تومان رسیده است که ۸۷ درصد افزایش را نشان میدهد. این جهش، سیمان را به یکی از پربازدهترین کالاهای اساسی در بهار ۱۴۰۴ تبدیل کرده است. برای شرکتهای سیمانی (مانند سدشت، ساوه، سآبیک، ساروم، سکرد و…)، این افزایش نرخ به معنای رشد چشمگیر سودآوری در صورتهای مالی سه ماهه اول و دوم سال ۱۴۰۴ خواهد بود. سیمان در حال تبدیل شدن به یک «پناهگاه امن» در برابر تورم است. اما احتیاط لازم است. اگر تنشهای نظامی کاهش یابد و بازسازی سریع انجام شود، تقاضا ممکن است حفظ شود. اما اگر جنگ ادامه یابد و زیرساختهای حمل و نقل (جادهها، پلها، خطوط ریلی) آسیب ببینند، ممکن است شرکتهای سیمانی در انتقال محصول به بازارهای هدف با مشکل مواجه شوند و افزایش قیمت آنها صرفاً «کاغذی» باقی بماند و به سود نقدی تبدیل نشود.
تأثیر بر صنایع وابسته و چشمانداز آینده
رشد قیمت سیمان، پیامدهای گستردهای برای سایر صنایع و پروژههای عمرانی دارد. با گران شدن سیمان، هزینه ساخت و ساز مسکن، بیمارستان، مدرسه و پروژههای زیرساختی نیز افزایش مییابد. این میتواند منجر به توقف یا کاهش سرعت بسیاری از پروژههای عمرانی نیمهتمام شود. همچنین، سیمان گرانتر، بر قیمت تمام شده سایر کالاهای وابسته (مانند بلوک، جدول، لوله و…) نیز تأثیر میگذارد و تورم را تشدید میکند.
برای سرمایهگذاران، سهام گروه سیمان در بورس به یک گزینه جذاب (اما پرریسک) تبدیل شده است. شرکتهایی که دسترسی مطمئن به مواد اولیه و انرژی دارند، و موقعیت جغرافیایی آنها به گونهای است که از آسیبهای جنگ در امان ماندهاند، میتوانند سودآوری خوبی داشته باشند. با این حال، باید مراقب بود. بازار سهام در شرایط جنگی بسیار بیثبات است و قیمت سهام ممکن است منعکسکننده سودآوری آتی نباشد و صرفاً تحت تأثیر جو روانی و خروج سرمایهگذاران نهادی قرار گیرد. در بلندمدت (۶ تا ۱۲ ماهه)، سهام گروه سیمان میتواند یکی از برندگان اصلی اقتصاد تورمی و جنگی باشد، به شرط آنکه زنجیره تأمین و حمل و نقل آنها دچار اختلال نشود. سرمایهگذاران باید گروه سیمان را زیر نظر داشته باشند، اما با احتیاط و با سهم محدود از پرتفوی وارد شوند. موفق باشید.
