پایگاه خبری سرمایه فردا

سازمان حمایت و تعزیرات حکومتی تاکنون واکنش موثری به گرانی لوازم خانگی نشان نداده‌اند درحالی که افزایش قیمت محصولات خیلی بالا بوده‌است.

عملکرد ۱۰ ماهه صنعت لوازم خانگی ایران در سال ۱۴۰۴، تصویری از بحرانی عمیق را نشان می‌دهد. مجموع درآمد ۶ شرکت فعال در این صنعت به ۲۸,۰۶۶ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل، افت ۶ درصدی را نشان می‌دهد. این نخستین بار در یک دهه اخیر است که صنعت لوازم خانگی با رشد منفی مواجه می‌شود.

زیان‌سازی نمادهای لوازم خانگی در چند وقت اخیر افزایش پیدا کردهمه تحت تاثیر کاهش قدرت خرید مردم و افزایش هزینه‌های تولید و درنهایت ضعف مدیران شرکتها و بی‌توجهی به منافع سهامداران است.

بازار لوازم خانگی ایران در سال‌های اخیر زیر سایه سیاست‌های محدودکننده واردات و تمرکز چند مجموعه بزرگ شکل تازه‌ای به خود گرفته است. در این میان، نام محمدرضا دیانی و گروه صنعتی انتخاب بیش از هر بازیگر دیگری به چشم می‌آید؛ مجموعه‌ای که با توسعه خطوط تولید، تملک واحدهای نیمه‌فعال و بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌ای توانسته جایگاهی بی‌رقیب در این صنعت به دست آورد، اما همزمان پرسش‌های جدی درباره کیفیت، رقابت و عدالت اقتصادی را پیش روی کارشناسان و مصرف‌کنندگان قرار داده است.

بازار لوازم خانگی ایران در چرخه‌ای معیوب گرفتار شده است؛ رکود تقاضا، قاچاق گسترده، گران‌فروشی عرضه‌کنندگان و بی‌توجهی به کیفیت، این صنعت را از سبد مصرفی خانوارها بیرون رانده و آن را به یکی از آسیب‌پذیرترین بخش‌های اقتصاد بدل کرده است.

برند اسنوا که با ممنوعیت واردات لوازم خانگی خارجی به یکی از بازیگران اصلی بازار داخلی تبدیل شد، حالا با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری، افت کیفیت، وابستگی به قطعات خارجی و ورود به صنایع غیرمرتبط مواجه است. این گزارش، نگاهی انتقادی دارد به مسیر پرحاشیه‌ای که این شرکت طی کرده و پرسش‌هایی را درباره ماهیت تولید، شفافیت مالی و تمرکز مدیریتی آن مطرح می‌کند.

کوچک‌شدن خانه‌ها در شهرهای بزرگ ایران، سبک زندگی خانواده‌ها را تغییر داده و بازار لوازم خانگی را به سمت محصولاتی مینیمال و کم‌مصرف سوق داده است. یخچال‌های ۶ فوت، فرهای رومیزی و ماشین‌های لباس‌شویی سه کیلویی دیگر انتخابی حاشیه‌ای نیستند، بلکه به ضرورت روزمره تبدیل شده‌اند.

کرسی که روزگاری مرکز صمیمیت و گرمای خانه‌های ایرانی بود، امروز با طراحی‌های تازه و منابع انرژی مدرن دوباره به زندگی روزمره بازگشته است. از مدل‌های ساده چوبی تا سرویس‌های برقی لوکس، این وسیله سنتی حالا ترکیبی از نوستالژی و نوآوری را به خانه‌ها می‌آورد.

در بازاری که مصرف‌کننده ایرانی حق انتخاب ندارد و واردات ممنوع است، شرکت‌هایی مانند اسنوا به‌جای ارتقای کیفیت و بومی‌سازی، با قطعات درجه‌دو چینی محصولاتی گران‌قیمت عرضه می‌کنند و هم‌زمان به حوزه‌های غیرتخصصی مانند پتروشیمی و خودروسازی ورود کرده‌اند. این رفتار، نه‌تنها نشانه‌ای از انحراف راهبردی در صنعت لوازم خانگی است، بلکه نتیجه حمایت بی‌ضابطه‌ای است که بدون نظارت، به انحصار، گران‌فروشی و تضعیف اعتماد عمومی منجر شده است. سکوت نهادهای ناظر، این صنعت را در آستانه تکرار سرنوشت خودروسازی قرار داده است.