پایگاه خبری سرمایه فردا

طی کمتر از یک سال، ایران دو بار به لبه پرتگاه جنگ کشانده شده است. پرسش بنیادین اینجاست: چرا حتی ریگان تندرو یا جرج بوش پسر، که ایران را یکی از اضلاع «محور شرارت» می‌نامید، هرگز ماشه را علیه خاک ایران نکشیدند؟ آیا مانع آن‌ها صرفاً برآورد تجهیزاتی بود، یا متغیری نامرئی اما قدرتمندتر به نام اراده ملی؟ موساد در برآورد خود از مردم ایران دچار اشتباه فاحشی شد. تحلیلگران این نهاد اطلاعاتی، اعتراضات چند سال اخیر را به اشتباه تفسیر کردند. آنها تصور کردند که نارضایتی‌های اجتماعی، به معنای فروپاشی همبستگی ملی و آمادگی مردم برای کنار گذاشتن دفاع از خاک است. اما پنج هفته جنگ ثابت کرد که مردم ایران، با وجود همه مشکلات، همچنان از خاک خود دفاع می‌کنند.

در پنجمین هفته جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بحث از اصلاحات داخلی بیش از هر زمان دیگری ضرورت پیدا کرده است. تمام شخصیت‌هایی که دل در گرو دشمن ندارند باید در مدیریت جامعه نقش داشته باشند. آرام آرام، افرادی که در اعتراضات خون کسی را نریختند باید آزاد شوند. بسیاری از شوراها و سازمان‌ها قابلیت ادغام دارند. فیلترینگ را باید برداشت. خوانندگان و هنرمندان لس‌آنجلسی را به ایران دعوت کرد. با آمریکا بدون واسطه مذاکره کرد.

نیروهای ویژه و یگان‌های چریکی ایران، متشکل از تیپ ۶۵ هوابرد ارتش ایران موسوم به «نوهد» و تیپ ویژه صابرین نیروی زمینی سپاه، برنامه‌ریزی گسترده‌ای را برای ضربه سخت، سریع و دردآور علیه آمریکایی‌ها تدارک دیده‌اند. به نظر می‌رسد نظامیان ایرانی یکی از مؤثرترین کنش‌ها را اقداماتی نظیر ربایش مقامات، نظامیان و تجار آمریکایی در روزهای آتی می‌دانند.

در عصر جنگ‌های ماهواره‌ای و موشک‌های نقطه‌زن، بسیاری تصور می‌کنند جغرافیا به تاریخ پیوسته است. اما واقعیت میدان، روایت دیگری دارد. رشته‌کوه‌های زاگرس با نقاط کور راداری و دره‌های ژرف، سدی تسخیرناپذیر در برابر مهاجمان هستند. تنگه هرمز با صخره‌ها و جزایر ایرانی، جغرافیا را از یک ابزار دفاعی به سلاح تهاجمی تبدیل کرده است. وسعت سرزمین نیز به ایران اجازه می‌دهد مراکز حساس خود را چنان توزیع کند که نابودی همزمان آنها غیرممکن باشد. 

ایران زمانی به جنگ پایان می‌دهد که خود تصمیم بگیرد، نه زمانی که ترامپ برای آن تعیین کرده است. شروط ایران شامل پایان تجاوز و ترور توسط دشمن، ایجاد شرایط عینی برای عدم تکرار جنگ، پرداخت خسارت‌ها و غرامت، خاتمه جنگ در همه جبهه‌های مقاومت، و به رسمیت شناختن حق طبیعی و قانونی ایران بر تنگه هرمز است.

پایگاه تحلیلی میدل ایست مانیتور در گزارشی که توجه بسیاری از ناظران را به خود جلب کرده، از تغییر راهبردی عمیق در جنگ خاورمیانه خبر داده است. بر اساس این تحلیل، ایران با هدف قرار دادن دیمونا، عملاً به «سیم آخر» زده و دارد «دکترین مرد دیوانه» ترامپ را به خودِ آمریکا و اسرائیل بازمی‌گرداند.

جنگ ایران و آمریکا بیش از جنگ روسیه و اوکراین به بازارهای جهانی نفت آسیب زده است. دلیل این ادعا، بسته شدن تنگه هرمز است که روزانه ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور می‌کرد. پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه نفت از این آبراه عبور می‌کرد، اما اکنون این رقم به کمتر از ۴۰۰ هزار بشکه کاهش یافته است. این یعنی ۹۸ درصد کاهش ظرفیت، که ۱۵ برابر شوک نفتی ناشی از جنگ اوکراین است.

جنگ تنها موشک و پهپاد نیست. جنگ، جنگ شناختی است. دشمن در ذهن ما خط می‌اندازد که «بعضی‌ها» هدفند و «بعضی‌ها» نه. و ما هنوز باور نکرده‌ایم که در این جنگ، «مردم» هم کشته می‌شوند. هنوز برایمان جا نیفتاده. هنوز ذهن‌هایمان مقاومت می‌کند.

با جنگ خاورمیانه در کوتاه‌مدت، مردم آمریکا با افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و هزینه‌های مالی روبرو خواهند شد. در بلندمدت، ادامه این روند می‌تواند به کاهش اعتبار آمریکا، افزایش هزینه استقراض و تضعیف جایگاه دلار در جهان منجر شود.