پایگاه خبری سرمایه فردا

کارشناسان برآورد می‌کنند که بین ۱۲ تا ۲۴ ماه طول می‌کشد تا صنعت فولاد ایران به وضعیت عادی بازگردد. در این مدت، بازار فولاد با گرانی، کمبود و نااطمینانی مواجه خواهد بود.

بازار جهانی فولاد اخیراً در حالی با ثبات ظاهری قیمت‌ها پیش می‌رود که عمق معاملات کاهش یافته و نشانه‌های رکود در اغلب بخش‌ها دیده می‌شود. از قراضه وارداتی ترکیه تا سنگ‌آهن چین و شمش ایران، اغلب بازارها در وضعیت انتظار قرار دارند؛ وضعیتی که با فشارهای ژئوپلیتیکی، افت ارزش ریال و تأخیر در تحویل محموله‌ها تشدید شده و تجارت فولاد ایران را به یکی از پایین‌ترین سطوح خود رسانده است.

اخیراً بازار فولاد و مواد اولیه با ثبات نسبی قیمت‌ها اما همراه با عدم قطعیت در زمان تحویل محموله‌ها روبه‌رو بوده است. معاملات شمش میان چین و مقاصدی چون عربستان و سریلانکا ثبت شده، اما زمان حمل هنوز نهایی نشده است. در بازار قراضه، ترکیه شاهد افزایش جزئی قیمت‌ها بود، در حالی که اروپا و ژاپن در رکود باقی مانده‌اند. سنگ‌آهن و ورق گرم نشانه‌هایی از فشار تقاضا و تغییرات قیمتی نشان می‌دهند، اما شمش و محصولات طویل عمدتاً بدون تغییر مانده‌اند؛ تصویری که از بازاری پرابهام و در انتظار محرک‌های تازه حکایت دارد.

سال ۲۰۲۵ برای فولاد جهان، سال کاهش بود؛ برای چین، سال سقوط به زیر یک میلیارد تن؛ برای هند، سال جهش؛ برای آلمان، سال تلخترین رکود از ۲۰۰۹. ایران اما با رشد ۱.۴ درصدی و تولید ۳۱.۸ میلیون تن، همچنان در مدار همیشگی خود چرخید؛ نه اوج، نه فرود.

آمارهای نه‌ماهه صادرات فولاد ایران تصویری دوگانه ترسیم می‌کند؛ از یک‌سو جهش چشمگیر در صادرات کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی، و از سوی دیگر افت صادرات محصولات نهایی که نشان می‌دهد زنجیره ارزش فولاد کشور همچنان در نقطه‌ای حساس گرفتار است. در حالی که کارخانه‌ها با وجود قطعی برق و نوسانات داخلی توانستند صادرات نیمه‌نهایی را افزایش دهند، کاهش صادرات محصولات طویل و وابستگی فزاینده به مواد اولیه، پرسش‌های جدی درباره مسیر توسعه صنعت فولاد ایران ایجاد کرده است.

بازار جهانی فولاد این روزها میان معاملات پراکنده آسیایی، افت آرام مواد اولیه و ثبات نسبی در شمش و میلگرد، در وضعیتی نیمه‌ساکن قرار دارد. در همین حال، صادرکنندگان ایرانی پس از یک وقفه سیاسی دوباره در حال آزمون بازارهای صادراتی هستند؛ بازگشتی که می‌تواند عرضه جهانی را افزایش دهد اما با چالش قیمت‌های پایین و رقابت شدید همراه است.

صنعت فولاد ایران امروز در نقطه‌ای ایستاده که درآمدهای کلان صادراتی از یک‌سو و زیرساخت‌های فرسوده و ناکافی شرکت‌ها از سوی دیگر، تصویری متناقض از آن ارائه می‌دهد.

بازار جهانی فولاد در روزهای پایانی سال ۲۰۲۵ با معاملات متنوع اما تغییرات محدود همراه بود. از قرارداد ورق گرم هند به امارات گرفته تا معاملات قراضه در مسیر آمریکا–ترکیه و ثبات نسبی قیمت سنگ‌آهن و زغال‌سنگ، نشانه‌ها حاکی از احتیاط فعالان بازار و تثبیت نسبی نرخ‌هاست. در بخش شمش و محصولات طویل نیز قیمت‌ها عمدتاً ثابت مانده و تنها نوسانات جزئی در برخی بازارها دیده می‌شود.

مدیرعامل فولاد آریان، با تشریح توقف خطوط تولید، بحران برق، افت تقاضای داخلی و فشارهای مالیاتی و بانکی، اعلام کرد که ادامه فعالیت در چنین شرایطی برای صنایع فولادی ممکن نیست. او تأکید کرد اگر به حقوق کارگران، تأمین انرژی و سیاست‌گذاری‌های کلان توجه نشود، صنعت فولاد با بحرانی فراگیر روبه‌رو خواهد شد.