دوشنبه ۸ تیر ۱۴۰۵
نخستوزیر رژیم اسرائیل در آستانه انتخابات سرنوشتساز اکتبر با فشارهای سیاسی، پروندههای فساد، جنگهای منطقهای و اختلاف با آمریکا روبهرو شده است
رامتین لطیفی: انتخابات پیش روی اسرائیل، به احتمال زیاد میراث سیاسی بنیامین نتانیاهو را تعیین خواهد کرد؛ نخستوزیری که همزمان با افزایش فشارها برسر نحوه مدیریت جنگهای منطقه، پروندههای فساد و اختلافات با متحدان خارجی، با یکی از دشوارترین مقاطع دوران فعالیت سیاسی خود روبهرو شده است. نتانیاهو که طولانیترین دوره نخستوزیری در تاریخ اسرائیل را در کارنامه دارد، همواره به عنوان سیاستمداری شناخته شده که توانسته از بحرانهای سیاسی جان سالم بهدر ببرد اما انتخابات سراسری که قرار است در ماه اکتبر برگزار شود، اکنون بزرگترین چالش نزدیک به چهار دهه فعالیت سیاسی او به شمار میرود؛ انتخاباتی که میتواند به پایان پرتنش و جنجالی دوران حضور او در قدرت منجر شود.
در پسزمینه این انتخابات، مجموعهای از تحولات سیاسی و نظامی قرار دارد. بر اساس گزارشها، نتانیاهو توانست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا را متقاعد کند که به جنگ علیه ایران بپیوندد؛ اقدامی که در پی آن، تهران حملاتی را علیه اسرائیل، برخی کشورهای حوزه خلیج فارس و همچنین کشتیهای عبوری در تنگه هرمز آغاز و آمریکا را از ایم تصمیم پشیمان کرد. همزمان، اسرائیل در شمال نیز درگیر جنگ دیگری با حزبالله لبنان است. این وضعیت، نتانیاهو را میان دو فشار متضاد قرار داده است؛ از یک سو، آمریکا خواهان توقف عملیات نظامی در لبنان است و از سوی دیگر، بخشی از افکار عمومی اسرائیل خواستار ادامه نبرد علیه ایران و گروههای همپیمان آن در منطقه هستند.
در همین حال، نتانیاهو با خشم گسترده افکار عمومی نیز روبهرو است؛ زیرا تاکنون از تشکیل یک کمیته تحقیق مستقل درباره عملکرد دولت خود پیش و پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به جنوب اسرائیل به رهبری حماس خودداری کرده است. پس از جنگ گسترده اسرائیل در غزه که با انتقادهای شدید بینالمللی روبهرو شد، این رژیم با افزایش فشارهای جهانی درباره عملکرد خود مواجه شده و از نگاه برخی کشورها بیش از گذشته در انزوای سیاسی قرار گرفته است. در داخل ساختار سیاسی آمریکا نیز انتقادها از سیاستهای اسرائیل افزایش یافته است.
در کنار همه این چالشها، نتانیاهو همچنان با چندین پرونده فساد که از سال ۲۰۱۹ علیه او مطرح شده، روبهرو است و در صورت محکومیت، حتی ممکن است با مجازات زندان مواجه شود. در مجموع، انتخابات پیش روی اسرائیل در یکی از حساسترین مقاطع تاریخ سیاسی نتانیاهو و همچنین این رژیم برگزار خواهد شد. نمرود فلاشنبرگ، تحلیلگر مسائل سیاسی، به الجزیره گفت: «به نظر میرسد نتانیاهو این بار با مشکلات جدی روبهرو شده است. توافق آمریکا با ایران در اسرائیل با استقبال مواجه نشده و برای افکار عمومی نیز مشخص نیست که در لبنان چه اتفاقی در حال رخ دادن است. هیچکس نمیداند آنچه در لبنان جریان دارد، آتشبس است، عقبنشینی است یا وضعیت دیگری. رسانههای اسرائیلی نیز با دیده تردید به این تحولات نگاه میکنند. از سوی دیگر، موضوع آمریکا نیز مطرح است. اسرائیلیها سالها تصور میکردند میتوانند بهطور مستقل عمل کنند اما تحولات اخیر نشان داده که این تصور تا حد زیادی با واقعیت فاصله دارد.»
افکار عمومی اسرائیل به خوبی از اهمیت حمایت آمریکا برای امنیت این رژیم آگاه هستند. با این حال، اکنون به نظر میرسد تلآویو و واشنگتن درباره آینده جنگ در لبنان دیدگاههای متفاوتی دارند. دونالد ترامپ خواهان کاهش درگیریهاست تا توافق با ایران حفظ شود و رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز به وضعیت عادی بازگردد. ایران نیز اطمینان حاصل کرده است که لبنان بخشی از توافق پایان جنگ با آمریکا باشد؛ بنابراین هرگونه حمله جدید اسرائیل به جنوب لبنان میتواند ثبات تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن را با خطر روبهرو کند. نتانیاهو اکنون هم از سوی مخالفان جنگ و هم از سوی حامیان ادامه آن مورد انتقاد قرار گرفته است. جریانهای راستگرا از او میخواهند جنگ را ادامه دهد و حزبالله را شکست دهد؛ هدفی که با توجه به مقاومت این گروه و همچنین فشارهای آمریکا، دستیابی به آن آسان نیست.
در مقابل، گروهی دیگر معتقدند نادیده گرفتن خواستههای ترامپ، روابط اسرائیل و آمریکا را بیش از پیش تحت فشار قرار خواهد داد. اسرائیل همچنان حدود یکپنجم خاک لبنان را در اشغال خود دارد و توافق چارچوبی که روز جمعه در واشنگتن با بیروت امضا شد، آینده حضور نظامی این رژیم در لبنان را با ابهام روبهرو کرده است. بر اساس نتایج یک نظرسنجی تازه، نزدیک به سهچهارم اسرائیلیها از ادامه اشغال بخشهایی از لبنان حمایت میکنند، در حالی که تنها اندکی بیش از یک نفر از هر ۱۰ نفر با ادامه این اشغال مخالف هستند.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و مهمترین رقیب سیاسی کنونی نتانیاهو، اختلاف اخیر میان آمریکا و اسرائیل را ناشی از ناتوانی نتانیاهو در تشریح راهبرد کشورش در لبنان برای مقامهای واشنگتن دانست. او در یک پادکست عبریزبان درباره عملیات نظامی متوقفشده اسرائیل گفت: «ما نتوانستیم از دستاوردهای نظامی خود بهرهبرداری کنیم و اکنون با واقعیتی امنیتی روبهرو شدهایم که نباید اجازه میدادیم شکل بگیرد. حتی اینکه اسرائیل برای انجام یک حمله در لبنان نیازمند موافقت واشنگتن باشد، قابل تصور نیست.» دانیل لوی، مشاور پیشین دولت اسرائیل، نیز گفت: «بخش قابل توجهی از مخالفان نتانیاهو از جناح راست، با این ادعا که خودشان راهحلهای نظامی یا دیپلماتیک بهتری برای وضعیت لبنان دارند، از او پیشی گرفتهاند. در همین حال، نتانیاهو تلاش خواهد کرد زمان بخرد و بهطور فعال برای تضعیف توافق میان آمریکا و ایران اقدام کند.»
براساس مفاد تفاهمنامهای که میان ایران و آمریکا امضا شد، دو طرف و متحدانشان متعهد شدهاند «عملیات نظامی را بهصورت فوری و دائمی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، متوقف کنند». شاید مهمترین بخش این توافق برای بنیامین نتانیاهو، بندی باشد که در آن دو کشور «تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان» را تضمین کردهاند. با وجود این، اسرائیل بهطور علنی از تعهد به خروج از خاک لبنان خودداری کرده و حملات خود را نیز ادامه داده است. بر اساس آمار منتشرشده، از زمان آغاز دور جدید درگیریها در دوم مارس، حدود چهار هزار و ۲۳۰ نفر کشته و ۱۲ هزار و ۱۷۹ نفر دیگر زخمی شدهاند. در همین حال، شهرکهای شمالی اسرائیل همچنان در تیررس موشکها و پهپادهای حزبالله قرار دارند و این گروه مسلح لبنانی، برخلاف اهداف اعلامشده تلآویو، هنوز شکست نخورده است.
اوری گلدبرگ، تحلیلگر مسائل سیاسی، میگوید: «نتانیاهو آیندهای را به ساکنان شمال اسرائیل وعده داد که قادر به تحقق آن نبود.» براساس گزارش برخی رسانهها، دونالد ترامپ از عملکرد نتانیاهو در لبنان و سایر پروندهها بهشدت ناراضی شده و حتی در یکی از تماسهای تلفنی خود، نخستوزیر اسرائیل را «دیوانه» توصیف کرده است. ترامپ هفتم ژوئن نیز در گفتوگو با روزنامه فایننشال تایمز تأکید کرد نتانیاهو باید به توافق آتشبس مورد حمایت واشنگتن با ایران پایبند بماند و گفت: «این من هستم که تصمیم نهایی را میگیرم؛ نه او.» دانیل لوی، مشاور پیشین دولت اسرائیل، نیز یادآور شد که اگرچه ترامپ و نتانیاهو در ۱۳ ماه نخست حضور رئیسجمهور آمریکا در کاخ سفید هفت بار بهصورت حضوری دیدار کردهاند، اما از زمان آغاز جنگ مشترک علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، هیچ دیدار مستقیمی میان آن دو برگزار نشده است.
در چنین شرایطی، انتخابات پیشروی اسرائیل تنها رقابتی میان احزاب سیاسی نخواهد بود، بلکه میتواند به همهپرسی درباره عملکرد یکی از ماندگارترین و جنجالیترین چهرههای تاریخ سیاسی این رژیم تبدیل شود؛ سیاستمداری که همزمان با جنگهای متعدد، اختلاف با مهمترین متحد خارجی، فشارهای فزاینده داخلی و پروندههای قضایی، با شاید سرنوشتسازترین آزمون دوران فعالیت سیاسی خود روبهرو شده است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا