شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴
بر اساس آرایش نظامی آمریکا، به نظر نمیرسد واشنگتن انتظار داشته باشد اسرائیل آغازگر باشد. محتملتر آن است که در صورت حمله، تقسیم کار میان دو طرف صورت گیرد؛ چنانکه استقرار جنگندههای اف-۲۲ آمریکا در پایگاههای منطقهای نیز نشانهای از همین هماهنگی تلقی میشود.
به گزارش سرمایه فردا، در اسرائیل ارزیابی میشود که حملهای قریبالوقوع است و این حمله به اقدام ایران علیه اسرائیل منجر خواهد شد. حوثیها و حزبالله نیز بعید است بیطرف بمانند. امروز ارتش اسرائیل ۸ اردوگاه «نیروی رضوان» را در لبنان هدف قرار داد. همچنین این پرسش مطرح است: آیا اسرائیل از این درگیری برای «تسویه حساب» در همه جبههها استفاده خواهد کرد؟
صرفنظر از نتایج مذاکرات میان آمریکا و ایران در ژنو، در اسرائیل خود را برای فروپاشی گفتوگوها و حمله احتمالی آمریکا به ایران آماده میکنند. برآوردها حاکی از آن است که احتمال حمله آمریکا در آینده نزدیک بالاست؛ از جمله بهدلیل مطالباتی که آمریکا مطرح کرده و یک مقام ایرانی گفته است تهران «بخشی از آنها را کاملاً رد میکند». با وجود این اظهارات که از طریق الجزیره منتشر شد، مذاکرات شامگاه پنجشنبه از سر گرفته شد.
در اسرائیل فرض بر این است که هرگونه حمله آمریکا، با حمله ایران به اسرائیل همراه خواهد شد؛ موضوعی که به گفته آنها، ایران نیز پیشاپیش اعلام کرده است. از نگاه ارزیابیهای اسرائیلی، تهران حمله آمریکا را نه صرفاً علیه خود، بلکه در راستای منافع اسرائیل تلقی میکند. بنابراین اگر آمریکا حمله کند، احتمال اصابتهای ایرانی در اسرائیل زیاد است.
از منظر ایران، شلیک موشک به سوی اسرائیل آسانتر از هدف قرار دادن اهداف آمریکایی است. افزون بر این، در نگاه ایدئولوژیک حاکم در تهران، حمله به اسرائیل یک رویداد عقیدتی تلقی میشود. در اسرائیل برای سناریوی پاسخ ایران آمادگی کامل وجود دارد. نشانهای از احتمال درگیری نظامی نیز از داخل ایران مخابره شد؛ جایی که اعلام شد برخی دانشگاهها تا پایان سال به آموزش از راه دور روی میآورند و دلیل رسمی آن «همزمانی آغاز ترم با ماه رمضان» عنوان شد.
در پسزمینه احتمال درگیری، این سؤال مطرح است که ایران تا چه اندازه از جنگ تابستان گذشته موسوم به «עם כלביא» بازسازی شده است؟ آنچه قطعی است، انگیزه بالای تهران برای بازسازی است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفته ایرانیها بازسازی برنامه هستهای را آغاز کردهاند و احتمالاً منظور او ساخت تأسیسات جدید بوده است. اسرائیل تحولات مرتبط با توان موشکی ایران و روند بازسازی آن را زیر نظر دارد و معتقد است دستاوردهای تابستان گذشته ماندگار نخواهد بود.
پنج سناریوی محتمل جنگی آمریکا
با توجه به آرایش نیروهای ایالات متحده در اطراف ایران و دادههایی که از استقرار پایگاهها، شناورها و سامانههای پدافندی در حوزه عملیاتی فرماندهی مرکزی آمریکا منتشر شده، چند سناریوی نظامی محتمل قابل تصور است.
نخستین سناریو، حمله محدود و دقیق است؛ یعنی استفاده از جنگندهها، موشکهای دوربرد یا بمبافکنها برای هدف قرار دادن نقاط مشخص مانند تأسیسات حساس، بدون آنکه جنگی گسترده آغاز شود. چنین گزینهای معمولاً زمانی انتخاب میشود که هدف، ارسال پیام قدرت و ایجاد بازدارندگی باشد نه اشغال یا درگیری طولانی.
سناریوی دوم میتواند فشار دریایی باشد. حضور گسترده ناوها در منطقه این امکان را میدهد که مسیرهای حیاتی انرژی یا کریدورهای دریایی تحت کنترل قرار گیرد. این روش بیشتر ماهیت اقتصادی ـ راهبردی دارد و هدفش فرسایش توان طرف مقابل بدون شلیک گسترده است.
گزینه سوم عملیاتهای محدود و پنهان است؛ اقداماتی مانند حملات سایبری، خرابکاری هدفمند یا عملیات نیروهای ویژه. این نوع عملیاتها معمولاً کمهزینهتر و کمریسکترند و در عین حال میتوانند اثر راهبردی قابلتوجهی بگذارند.
چهارمین حالت، صرفاً نمایش قدرت است؛ یعنی جابهجایی ناوها، پرواز بمبافکنها یا رزمایشها برای ایجاد بازدارندگی روانی. در این سناریو هدف جنگ نیست، بلکه جلوگیری از اقدام طرف مقابل است.
و نهایتاً سناریوی پنجم، درگیری ترکیبی محدود است؛ وضعیتی که در آن حملات هوایی با عملیات زمینی محدود یا پشتیبانی نیروهای ویژه همراه میشود. این گزینه معمولاً زمانی مطرح میشود که سایر روشها نتیجه ندهد و تصمیم به وارد کردن فشار نظامی مستقیم گرفته شود.
در عمل، قدرتهای نظامی معمولاً یکی از این سناریوها را بهتنهایی اجرا نمیکنند، بلکه ترکیبی از چند گزینه را بهصورت مرحلهای به کار میگیرند تا هم فشار ایجاد کنند و هم امکان عقبنشینی دیپلماتیک را حفظ کنند.
در حوزه پدافند هوایی نیز گزارش شده که روند بازسازی ادامه دارد و همکاریهایی با چین وجود دارد، هرچند برخی گزارشهای رسانهای در اینباره اغراقآمیز توصیف میشود. انتقال برخی تجهیزات نظامی به ایران نیز زیر نظر اسرائیل قرار دارد. با این حال گفته میشود بازسازی کامل نیست و پیامهای رسمی ایران با تصویر واقعی فاصله دارد.
ارزیابی اسرائیل این است که مذاکرات ژنو به توافق منتهی نشد، زیرا شروط آمریکا بسیار مشخص و در بالاترین سطح مطالبات قرار دارد و از نظر سازمانی و ایدئولوژیک، تحقق آنها برای ایران بسیار دشوار است. یک منبع مطلع گفته: «پذیرش توافقی که آنها را تضعیف و از غنیسازی منع کند، برایشان قابل تصور نیست. اما شاید غافلگیریهایی هم رخ دهد؛ هفته گذشته همهچیز برای حمله آماده بود و در آخرین لحظه آمریکا به مذاکره رضایت داد.»
در اسرائیل انتظار میرود نیروهای نیابتی ایران وارد جنگ شوند. هرچند حزبالله در جنگ ۱۲ روزه مداخله نکرد، اما اکنون در حال بازسازی است و بعید دانسته میشود که بار دیگر کنار بایستد. به باور محافل اسرائیلی، احتمال ورود حزبالله به جنگ بسیار بالاست.
امروز ارتش اسرائیل ۸ اردوگاه وابسته به «نیروی رضوان» شاخه ویژه حزبالله را در منطقه بعلبک هدف قرار داد. در لبنان از ۲۵ حمله و کشته شدن یک شهروند سوری خبر داده شد. ارتش اسرائیل اعلام کرد در این اردوگاهها سلاح و راکت نگهداری میشد و نیروها برای اجرای طرحهای حمله علیه ارتش و شهروندان اسرائیلی آموزش میدیدند.
در مورد حوثیهای یمن نیز گفته میشود که در جنگ قبلی ۳ تا ۴ راکت شلیک کردند. هرچند تعداد کم بود، اما نشاندهنده تمایل آنها به درگیری است. اسرائیل بر این باور است که حوثیها همچنان یک چالش پایدار خواهند بود.
آیا اسرائیل «تسویه حساب» خواهد کرد؟ این پرسش مطرح است که آیا اسرائیل از حمله احتمالی آمریکا برای ضربه نهایی به ایران، حزبالله و حوثیها استفاده خواهد کرد؟ چنین احتمالی وجود دارد و اسرائیل خود را برای آن آماده میکند.
در گزارش «پولیتیکو» آمده بود که برخی مشاوران ترامپ پیشنهاد دادهاند اسرائیل آغازگر حمله باشد. در اسرائیل واکنش رسمی به این گزارش نشان داده نشده، اما گفته میشود اگر اسرائیل آغازگر جنگ باشد، ایران نیز از مشروعیت بیشتری برای پاسخ برخوردار خواهد شد. بنیامین نتانیاهو تأکید کرده که اسرائیل آغازگر جنگ نخواهد بود، اما اگر مورد حمله قرار گیرد، پاسخ بسیار شدیدی خواهد داد.
در عین حال، برخی تحلیلها حاکی است که شاید اسرائیل علاقهمند باشد برای حذف تهدید موشکهای بالستیک ایران پیشدستی کند، بهویژه آنکه تمرکز آمریکا بیشتر بر پرونده هستهای است. با این حال، بر اساس آرایش نظامی آمریکا، به نظر نمیرسد واشنگتن انتظار داشته باشد اسرائیل آغازگر باشد. محتملتر آن است که در صورت حمله، تقسیم کار میان دو طرف صورت گیرد؛ چنانکه استقرار جنگندههای اف-۲۲ آمریکا در پایگاههای منطقهای نیز نشانهای از همین هماهنگی تلقی میشود.
در ژنو مذاکرات از سر گرفته شده، اما در اسرائیل ارزیابی میشود که حملهای قریبالوقوع است و این حمله به اقدام ایران علیه اسرائیل منجر خواهد شد. حوثیها و حزبالله نیز بعید است بیطرف بمانند. امروز ارتش اسرائیل ۸ اردوگاه «نیروی رضوان» را در لبنان هدف قرار داد. همچنین این پرسش مطرح است: آیا اسرائیل از این درگیری برای «تسویه حساب» در همه جبههها استفاده خواهد کرد؟
صرفنظر از نتایج مذاکرات میان آمریکا و ایران در ژنو، در اسرائیل خود را برای فروپاشی گفتوگوها و حمله احتمالی آمریکا به ایران آماده میکند. برآوردها حاکی از آن است که احتمال حمله آمریکا در آینده نزدیک بالاست؛ از جمله بهدلیل مطالباتی که آمریکا مطرح کرده و یک مقام ایرانی گفته است تهران «بخشی از آنها را کاملاً رد میکند». با وجود این اظهارات که از طریق الجزیره منتشر شد، مذاکرات شامگاه پنجشنبه از سر گرفته شد.
در اسرائیل فرض بر این است که هرگونه حمله آمریکا، با حمله ایران به اسرائیل همراه خواهد شد؛ موضوعی که به گفته آنها، ایران نیز پیشاپیش اعلام کرده است. از نگاه ارزیابیهای اسرائیلی، تهران حمله آمریکا را نه صرفاً علیه خود، بلکه در راستای منافع اسرائیل تلقی میکند. بنابراین اگر آمریکا حمله کند، احتمال اصابتهای ایرانی در اسرائیل زیاد است.
از منظر ایران، شلیک موشک به سوی اسرائیل آسانتر از هدف قرار دادن اهداف آمریکایی است. افزون بر این، در نگاه ایدئولوژیک حاکم در تهران، حمله به اسرائیل یک رویداد عقیدتی تلقی میشود. در اسرائیل برای سناریوی پاسخ ایران آمادگی کامل وجود دارد. نشانهای از احتمال درگیری نظامی نیز از داخل ایران مخابره شد؛ جایی که اعلام شد برخی دانشگاهها تا پایان سال به آموزش از راه دور روی میآورند و دلیل رسمی آن «همزمانی آغاز ترم با ماه رمضان» عنوان شد.
در پسزمینه احتمال درگیری، این سؤال مطرح است که ایران تا چه اندازه از جنگ تابستان گذشته موسوم به «עם כלביא» بازسازی شده است؟ آنچه قطعی است، انگیزه بالای تهران برای بازسازی است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، گفته ایرانیها بازسازی برنامه هستهای را آغاز کردهاند و احتمالاً منظور او ساخت تأسیسات جدید بوده است. اسرائیل تحولات مرتبط با توان موشکی ایران و روند بازسازی آن را زیر نظر دارد و معتقد است دستاوردهای تابستان گذشته ماندگار نخواهد بود.
در حوزه پدافند هوایی نیز گزارش شده که روند بازسازی ادامه دارد و همکاریهایی با چین وجود دارد، هرچند برخی گزارشهای رسانهای در اینباره اغراقآمیز توصیف میشود. انتقال برخی تجهیزات نظامی به ایران نیز زیر نظر اسرائیل قرار دارد. با این حال گفته میشود بازسازی کامل نیست و پیامهای رسمی ایران با تصویر واقعی فاصله دارد.
یک منبع مطلع گفته: «پذیرش توافقی که آنها را تضعیف و از غنیسازی منع کند، برایشان قابل تصور نیست. اما شاید غافلگیریهایی هم رخ دهد؛ هفته گذشته همهچیز برای حمله آماده بود و در آخرین لحظه آمریکا به مذاکره رضایت داد.»
در اسرائیل انتظار میرود نیروهای نیابتی ایران وارد جنگ شوند. هرچند حزبالله در جنگ ۱۲ روزه مداخله نکرد، اما اکنون در حال بازسازی است و بعید دانسته میشود که بار دیگر کنار بایستد. به باور محافل اسرائیلی، احتمال ورود حزبالله به جنگ بسیار بالاست.
امروز ارتش اسرائیل ۸ اردوگاه وابسته به «نیروی رضوان» شاخه ویژه حزبالله را در منطقه بعلبک هدف قرار داد. در لبنان از ۲۵ حمله و کشته شدن یک شهروند سوری خبر داده شد. ارتش اسرائیل اعلام کرد در این اردوگاهها سلاح و راکت نگهداری میشد و نیروها برای اجرای طرحهای حمله علیه ارتش و شهروندان اسرائیلی آموزش میدیدند.
در مورد حوثیهای یمن نیز گفته میشود که در جنگ قبلی ۳ تا ۴ راکت شلیک کردند. هرچند تعداد کم بود، اما نشاندهنده تمایل آنها به درگیری است. اسرائیل بر این باور است که حوثیها همچنان یک چالش پایدار خواهند بود.
آیا اسرائیل «تسویه حساب» خواهد کرد؟
این پرسش مطرح است که آیا اسرائیل از حمله احتمالی آمریکا برای ضربه نهایی به ایران، حزبالله و حوثیها استفاده خواهد کرد؟ چنین احتمالی وجود دارد و اسرائیل خود را برای آن آماده میکند.
در گزارش «پولیتیکو» آمده بود که برخی مشاوران ترامپ پیشنهاد دادهاند اسرائیل آغازگر حمله باشد. در اسرائیل واکنش رسمی به این گزارش نشان داده نشده، اما گفته میشود اگر اسرائیل آغازگر جنگ باشد، ایران نیز از مشروعیت بیشتری برای پاسخ برخوردار خواهد شد. بنیامین نتانیاهو تأکید کرده که اسرائیل آغازگر جنگ نخواهد بود، اما اگر مورد حمله قرار گیرد، پاسخ بسیار شدیدی خواهد داد.
در عین حال، برخی تحلیلها حاکی است که شاید اسرائیل علاقهمند باشد برای حذف تهدید موشکهای بالستیک ایران پیشدستی کند، بهویژه آنکه تمرکز آمریکا بیشتر بر پرونده هستهای است. با این حال، بر اساس آرایش نظامی آمریکا، به نظر نمیرسد واشنگتن انتظار داشته باشد اسرائیل آغازگر باشد. محتملتر آن است که در صورت حمله، تقسیم کار میان دو طرف صورت گیرد؛ چنانکه استقرار جنگندههای اف-۲۲ آمریکا در پایگاههای منطقهای نیز نشانهای از همین هماهنگی تلقی میشود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا