چرا بازارها سرخ‌پوش شدند؛ از تنش مذاکرات تا نشست فدرال رزرو

آزاد کلهر: آخرین هفته‌ی خرداد، برای بازارهای جهانی و داخلی، هفته‌ای پر از نوسان و تناقض بود. امضای تفاهمنامه‌ی ایران و آمریکا، ابتدا موجی از خوش‌بینی را به بازارها تزریق کرد و قیمت دلار و سکه را به پایین‌ترین سطح خود رساند، اما این خوش‌بینی، دیری نپایید. نشست فدرال رزرو و اعلام سیاست‌های انقباضی، بار دیگر بازارها را به سمت نزول سوق داد و طلا و نقره را با کاهش مواجه کرد. در بازار داخلی نیز، اخبارِ متناقضِ سیاسی و اقتصادی، سایه‌ی سنگینی بر بازار ارز و طلا انداخته است. از بسته شدنِ تنگه‌ی هرمز تا سفرِ وزیر خارجه به سوئیس، همه و همه، دست‌به‌دست داده‌اند تا بازار را در یک بازیِ پرنوسانِ خبری گرفتار کنند. در این گزارش، به بررسیِ علل و عواملِ این نوسانات و چشم‌اندازِ پیشِ رویِ بازارهایِ مالی می‌پردازیم.

هفته‌ی گذشته، با انتشارِ خبرِ امضایِ تفاهمنامه‌ی ایران و آمریکا، بازارهای داخلی، واکنشی شدید و مثبت نشان دادند. قیمت دلار تا کفِ ۱۵۴ هزار تومان، تتر تا ۱۵۲ هزار تومان، سکه تا ۱۵۵ میلیون تومان و مثقال طلا تا ۶۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان کاهش یافت. این ریزش‌ها، نشان‌دهنده‌ی خوش‌بینیِ فعالانِ اقتصادی به آینده و امیدواریِ آنها به گشایش‌هایِ اقتصادی بود. در مقابل، بازارهای جهانی نیز با استقبال از این خبر، ریسک‌پذیرتر شدند و قیمت طلا، نقره و بیت‌کوین افزایش یافت و نفت نیز با ریزشِ سنگینی مواجه شد. با این حال، این خوش‌بینی، پایدار نبود. نشستِ فدرال رزرو که در همان روز برگزار شد، با لحنی انقباضی و نگران‌کننده، بازارها را به سمتِ نزول سوق داد. اعلامِ نگرانی از تورم و همچنین صحبت‌هایِ کوین وارز، رئیسِ جدیدِ فدرال رزرو، درباره‌ی تغییرِ ساختارِ این نهاد، بازارها را به‌شدت تحتِ تأثیر قرار داد و قیمت طلا، نقره و بیت‌کوین را کاهش داد.

اخبارِ متناقض؛ بازیِ جدیدِ بازارساز

در روزهایِ اخیر، بازارهای داخلی با انبوهی از اخبارِ متناقضِ سیاسی و اقتصادی روبرو شده‌اند که هرکدام، به‌نوبه‌ی خود، نوساناتِ شدیدی را بر بازار تحمیل کرده‌اند. از یک سو، خبرِ «بسته شدن تنگه‌ی هرمز» و «تنش در جبهه‌ی لبنان» که باعثِ افزایشِ قیمتِ دلار و سکه شد و از سوی دیگر، خبرِ «آزادسازیِ منابعِ بلوکه‌شده» و «سفرِ وزیر خارجه به سوئیس» که می‌توانست به کاهشِ قیمت‌ها کمک کند. این اخبارِ متناقض، بازار را در یک «بازیِ جدیدِ خبری» گرفتار کرده است که در آن، هر خبرِ مثبت یا منفی، می‌تواند قیمت‌ها را تا چند هزار تومان جابه‌جا کند.

آزادسازیِ منابعِ بلوکه‌شده؛ تهدیدی جدی برای کف‌های قیمتی

یکی از مهم‌ترین اخبارِ مثبتی که می‌تواند بر بازارِ ارز و طلا تأثیر بگذارد، خبرِ «آزادسازیِ منابعِ بلوکه‌شده» است. بر اساسِ اخبار، ایران در کشورهایِ مختلف، از جمله چین (۲۰ میلیارد دلار)، هند (۷ میلیارد دلار)، قطر (۶ میلیارد دلار)، عراق (۶ میلیارد دلار) و آمریکا (۱.۶ میلیارد دلار) منابعِ بلوکه‌شده دارد. کارشناسان معتقدند که اگر این منابع، واقعاً آزاد شوند، می‌توانند کف‌هایِ قیمتیِ بازار ارز را به‌راحتی بشکنند و قیمت دلار را به سطحِ ۱۵۰ هزار تومان یا حتی پایین‌تر برسانند. با این حال، آنها تأکید دارند که «انتظاراتِ مثبت» نسبت به آینده، نقشی بسیار مهم‌تر از خودِ آزادسازیِ منابع در کاهشِ قیمت‌ها دارد. به‌عبارتِ دیگر، اگر مردم نسبت به آینده خوش‌بین باشند و احساس کنند که اوضاعِ اقتصادی در حالِ بهبود است، حتی بدونِ آزادسازیِ کاملِ منابع، قیمت‌ها نیز کاهش خواهند یافت.

افزایشِ نرخِ سودِ بانکی؛ سیاستی که در برجام جواب داد، اما این بار…؟

در کنارِ اخبارِ سیاسی، بحثِ «افزایشِ نرخِ سودِ بانکی» نیز به‌عنوانِ یک ابزارِ اقتصادیِ مهم برایِ کنترلِ تورم و هدایتِ نقدینگی مطرح است. کارشناسان با اشاره به تجربه‌یِ موفقِ این سیاست در دورانِ برجام (سال‌های ۹۲ تا ۹۶)، معتقدند که اگر نرخِ سودِ بانکی افزایش یابد و هم‌زمان، اخبارِ مثبتِ سیاسی نیز به بازار مخابره شود، می‌تواند به جذبِ نقدینگی و کاهشِ فشار بر بازار ارز کمک کند. با این حال، آنها تأکید دارند که افزایشِ نرخِ سود به‌تنهایی، نمی‌تواند ریال را پرطرفدار کند و نقشِ اصلی را «انتظاراتِ مثبتِ مردم نسبت به آینده» ایفا می‌کند. اگر مردم احساس کنند که اوضاعِ اقتصادی در حالِ بهبود است، تمایل بیشتری به نگهداریِ ریال خواهند داشت و این موضوع، می‌تواند به کاهشِ قیمتِ دلار کمک کند. به‌عبارتِ دیگر، افزایشِ نرخِ سود، مانندِ «گیلاسی رویِ کیکِ توافق» است که می‌تواند به بهبودِ اوضاع کمک کند، اما به‌تنهایی، نمی‌تواند معجزه‌ای رقم بزند.

حبابِ سکه؛ سیگنالی برایِ افزایشِ قیمت یا نشانه‌ای از اشباعِ بازار؟

حبابِ سکه، که در روزهایِ اخیر به ۴ درصد رسیده، یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایِ وضعیتِ بازار است. حبابِ سکه، نشان‌دهنده‌یِ اختلافِ قیمتِ بازارِ سکه با ارزشِ ذاتیِ آن است. کارشناسان معتقدند که افزایشِ حبابِ سکه، می‌تواند دو معنا داشته باشد: یا اینکه قیمتِ دلار باید افزایش یابد تا حباب، منطقی شود، و یا اینکه قیمتِ سکه باید کاهش یابد تا حباب تخلیه شود. با توجه به اینکه در ماه‌هایِ اخیر، حبابِ سکه، اغلب منفی بوده است (یعنی قیمتِ بازار، از ارزشِ ذاتیِ آن کمتر بوده)، افزایشِ حباب به ۴ درصد، می‌تواند نشانه‌ای از «اشباعِ بازار» و «کاهشِ قدرتِ خریدِ مردم» باشد و همچنین می‌تواند هشداری برایِ سرمایه‌گذاران باشد که از خریدِ سکه در قیمت‌هایِ بالا خودداری کنند.

بازارهایِ مالی، در روزهایِ اخیر، به‌شدت تحتِ تأثیرِ اخبارِ سیاسی و اقتصادیِ متضاد قرار گرفته‌اند. از یک سو، امضایِ تفاهمنامه و آزادسازیِ منابعِ بلوکه‌شده، می‌تواند به کاهشِ قیمت‌ها و بهبودِ وضعیتِ اقتصادی کمک کند و از سوی دیگر، تنش‌هایِ نظامی و سیاست‌هایِ انقباضیِ فدرال رزرو، می‌تواند بازار را با نوساناتِ شدیدی مواجه کند. در این شرایط، سرمایه‌گذاران باید با احتیاطِ کامل و با تحلیلِ دقیقِ اخبار و رویدادهایِ سیاسی و اقتصادی، تصمیم‌گیری کنند. به‌نظر می‌رسد که بازار، در کوتاه‌مدت، همچنان در یک «بازیِ خبری» گرفتار خواهد بود و قیمت‌ها، به‌شدت تحتِ تأثیرِ اخبارِ مثبت و منفیِ سیاسی قرار خواهند گرفت. اما در میان‌مدت و بلندمدت، عواملی مانندِ «انتظاراتِ مردم نسبت به آینده»، «حجمِ نقدینگی» و «نرخِ ارز» هستند که مسیرِ اصلیِ بازار را تعیین خواهند کرد.

حباب سکه به ۴ درصد رسید

در هفته‌ای که بازارهای طلا و ارز با نوساناتِ شدیدی روبرو بودند، حباب سکه به ۴ درصد افزایش یافت؛ رقمی که در سال جاری، بالاتر از میانگین بوده و توجهِ بسیاری از فعالانِ بازار را به خود جلب کرده است. این در حالی است که در ماه‌هایِ اخیر، حباب سکه اغلب منفی یا صفر بوده و افزایشِ ناگهانیِ آن، می‌تواند نشانه‌ای از تغییرِ روند یا اشباعِ بازار باشد. در این گزارش، به بررسیِ عللِ افزایشِ حباب سکه، مرزهایِ حمایت و مقاومتِ بازار و همچنین چشم‌اندازِ پیشِ رویِ بازارهای طلا، ارز و سرمایه می‌پردازیم.

—

حباب سکه، که در روزهایِ اخیر به ۴ درصد رسیده، یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایِ وضعیتِ بازار است. افزایشِ حباب، نشان‌دهنده‌یِ اختلافِ قیمتِ بازارِ سکه با ارزشِ ذاتیِ آن است و می‌تواند دلایلِ متعددی داشته باشد. یکی از مهم‌ترینِ آنها، ریزشِ اخیرِ قیمتِ اونسِ جهانیِ طلا است که باعث شده ارزشِ ذاتیِ سکه کاهش یابد. از سوی دیگر، قیمتِ بازارِ سکه، به‌دلیلِ انتظاراتِ تورمی و تقاضایِ موجود، به‌اندازه‌یِ ارزشِ ذاتیِ آن کاهش پیدا نکرده است. در نتیجه، حباب سکه افزایش یافته است. این موضوع، نشان می‌دهد که بازار، همچنان منتظرِ کاهشِ بیشترِ قیمت‌ها است و سرمایه‌گذاران، با احتیاطِ بیشتری عمل می‌کنند. با این حال، برخی از کارشناسان معتقدند که افزایشِ حباب سکه، می‌تواند سیگنالی برایِ افزایشِ قیمتِ دلار نیز باشد؛ چراکه اگر قیمتِ دلار افزایش یابد، ارزشِ ذاتیِ سکه نیز بالا می‌رود و حباب، به‌طورِ طبیعی، تخلیه می‌شود.

بر اساسِ تحلیل‌هایِ تکنیکال، مرزهایِ حمایت و مقاومتِ بازار طلا و ارز، به‌شرحِ زیر است:

-طلا (مثقال): اولین مرزِ مقاومت، ۷۰ میلیون و ۷۵۰ هزار تومان و اولین مرزِ حمایت، ۶۸ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان است. در صورتِ تداومِ اخبارِ منفی، قیمتِ طلا می‌تواند تا ۶۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان نیز کاهش یابد. کفِ اصلی، ۶۶ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است که در روزِ چهارشنبه ثبت شده است.
– دلار: مرزِ حمایتِ میانی، ۱۵۸ هزار تومان و مرزِ مقاومتِ میانی، ۱۶۳ هزار تومان است. کفِ اصلی، ۱۵۵ هزار تومان است و در صورتِ شکستنِ مقاومتِ ۱۶۳ هزار تومان، قیمت می‌تواند تا ۱۶۷ هزار تومان نیز افزایش یابد.
– سکه: با توجه به افزایشِ حباب، بازارِ سکه نیز با نوساناتِ زیادی روبرو خواهد بود. در صورتِ تداومِ اخبارِ منفی، احتمالِ ریزشِ بیشترِ قیمتِ سکه وجود دارد، اما اگر اخبارِ مثبتِ سیاسی به بازار مخابره شود، می‌تواند به رشدِ قیمت‌ها کمک کند.

بازار سرمایه؛ خروجِ پول و احتیاطِ سرمایه‌گذاران

بازار سرمایه، پس از مدتها، در روزِ شنبه با خروجِ پول مواجه شد. در حالی که هفته‌هایِ گذشته، رکوردِ ورودِ پول به بازار ثبت شده بود، امروز شاهدِ خروجِ ۳.۳ همتیِ پول از سهام و حق‌تقدم بودیم. این موضوع، نشان‌دهنده‌یِ افزایشِ احتیاطِ سرمایه‌گذاران و نگرانیِ آنها از نوساناتِ اخیر است. در این میان، صندوق‌هایِ درآمدِ ثابت، با ورودِ ۳۰۵ میلیارد تومانیِ پول مواجه شده‌اند که نشان‌دهنده‌یِ تمایلِ سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری در دارایی‌هایِ کمریسک‌تر است. همچنین، صندوق‌هایِ طلا و نقره نیز با ورودِ پول روبرو شده‌اند که نشان‌دهنده‌یِ تمایلِ سرمایه‌گذاران به دارایی‌هایِ امن در شرایطِ عدم‌اطمینان است.

پیش‌بینیِ قیمتِ نفت؛ تأثیرِ تنگه‌ی هرمز بر بازارهایِ جهانی

یکی از مهم‌ترین عواملی که در روزهایِ اخیر بر بازارهایِ جهانی تأثیر گذاشته، بحثِ «بسته شدنِ تنگه‌ی هرمز» است. این موضوع، قیمتِ نفت را با نوساناتِ زیادی مواجه کرده است. قیمتِ نفت برنت، که در روزهایِ گذشته تا ۷۶ دلار کاهش یافته بود، با انتشارِ اخبارِ متناقض، دوباره به ۸۰ دلار بازگشته است. با این حال، کارشناسان معتقدند که اگر تنگه‌ی هرمز باز شود و عرضه‌ی نفت به روالِ عادی بازگردد، قیمتِ نفت می‌تواند تا ۶۰ تا ۶۵ دلار نیز کاهش یابد. این موضوع، می‌تواند تأثیرِ قابلِ توجهی بر بازارهایِ مالی و همچنین بر درآمدهایِ ارزیِ کشور داشته باشد.

چشم‌اندازِ اونسِ جهانیِ طلا؛ کاهشِ پیش‌بینیِ گلدمن ساکس

گلدمن ساکس، که در ابتدایِ سال ۲۰۲۶، قیمتِ اونسِ جهانیِ طلا را ۵۴۰۰ دلار پیش‌بینی کرده بود، اخیراً این پیش‌بینی را ۵۰۰ دلار کاهش داده و به ۴۹۰۰ دلار رسانده است. دلیلِ اصلیِ این کاهش، سیاست‌هایِ انقباضیِ فدرال رزرو و نگرانی از تورم است. با این حال، کارشناسان معتقدند که در بلندمدت، عواملِ ساختاری مانندِ تقاضایِ بانک‌هایِ مرکزی، تقاضایِ جواهرات و صندوق‌هایِ ETF، می‌توانند از قیمتِ طلا حمایت کنند و روندِ صعودیِ آن را در بلندمدت حفظ کنند.

آینده‌ی حباب سکه؛ بازگشت به روالِ عادی یا ادامه‌ی روندِ منفی؟

یکی از سوالاتِ مهمی که در این برنامه مطرح شد، آینده‌ی حباب سکه بود. کارشناسان معتقدند که در یک بازارِ نرمال، حباب سکه باید نزدیکِ صفر باشد و نباید به‌طورِ مداوم منفی یا مثبت باشد. با این حال، در بازارِ ایران، به‌دلیلِ انتظاراتِ تورمی و عدمِ تعادلِ عرضه و تقاضا، همواره حبابِ مثبت در بازار وجود داشته است. اگر توافقِ سیاسی شکل بگیرد و انتظاراتِ تورمی کاهش یابد، احتمالاً حباب سکه به صفر یا حتی منفی خواهد رسید. اما اگر تنش‌هایِ سیاسی ادامه یابد و نگرانی‌ها از آینده، افزایش پیدا کند، ممکن است حباب سکه دوباره افزایش یابد و به سطوحِ بالاتر برسد.

بازار، در انتظارِ یک تصمیمِ بزرگ

بازارهایِ مالی، در روزهایِ اخیر، به‌شدت تحتِ تأثیرِ اخبارِ سیاسیِ متناقض قرار گرفته‌اند. از یک سو، امضایِ تفاهمنامه و آزادسازیِ منابعِ بلوکه‌شده، می‌تواند به کاهشِ قیمت‌ها و بهبودِ وضعیتِ اقتصادی کمک کند و از سوی دیگر، تنش‌هایِ نظامی و سیاست‌هایِ انقباضیِ فدرال رزرو، می‌تواند بازار را با نوساناتِ شدیدی مواجه کند. در این شرایط، سرمایه‌گذاران باید با احتیاطِ کامل و با تحلیلِ دقیقِ اخبار و رویدادهایِ سیاسی و اقتصادی، تصمیم‌گیری کنند. به‌نظر می‌رسد که بازار، در کوتاه‌مدت، همچنان در یک «بازیِ خبری» گرفتار خواهد بود و قیمت‌ها، به‌شدت تحتِ تأثیرِ اخبارِ مثبت و منفیِ سیاسی قرار خواهند گرفت. با این حال، در بلندمدت، عواملی مانندِ «انتظاراتِ مردم نسبت به آینده»، «حجمِ نقدینگی» و «نرخِ ارز» هستند که مسیرِ اصلیِ بازار را تعیین خواهند کرد. باید منتظر ماند و دید که آیا اخبارِ مثبتِ سیاسی، می‌تواند بر جوّ روانیِ بازار غلبه کند و به بهبودِ وضعیتِ اقتصادی کمک کند، یا اینکه بار دیگر، تنش‌هایِ سیاسی، بازار را به مسیرِ نزولیِ خود بازخواهند گرداند.