واکنش بازارها به تنشها
به گزارش سرمایه فردا، گزارش جدید صندوق بینالمللی پول (IMF) نشان میدهد که بازده طلا با چه داراییها و شاخصهایی همبستگی دارد و این رابطه در دورههای مختلف چگونه تغییر کرده است. از همبستگی منفی قوی با نرخ بهره تا رابطهای ضعیف و متغیر با سهام، نفت و بیتکوین، این گزارش تصویری شفاف از جایگاه طلا در سبد سرمایهگذاری جهانی ارائه میدهد. مهمترین نتیجه؟ طلا هنوز هم یک پناهگاه امن است، اما نه به همان روشی که بسیاری تصور میکنند.
همبستگی منفی با نرخ بهره؛ قویتر از همیشه
مهمترین یافته گزارش IMF، همبستگی منفی قوی طلا با بازده اوراق خزانه آمریکا (بهویژه ۱۰ ساله) است. به بیان ساده، هرچه نرخ بهره واقعی یا اسمی کاهش یابد، قیمت طلا معمولاً رشد میکند و برعکس. این رابطه، در سالهای اخیر، بیش از پیش تقویت شده و طلا را به یک ابزار حساس به سیاستهای پولی تبدیل کرده است.
طلا در بحرانهای مالی؛ پناهگاهی امن
شاخص US CISS که تنشهای مالی و ریسک سیستمیک در بازار آمریکا را اندازهگیری میکند، در بیشتر دورهها همبستگی مثبتی با طلا دارد. یعنی هرچه تنش مالی و ریسک بازار بیشتر شود، تقاضا برای طلا افزایش مییابد. این موضوع، جایگاه طلا را به عنوان یک دارایی امن در زمان بحرانهای مالی، تثبیت میکند.
طلا و سهام؛ رابطهای ضعیف و متغیر
همبستگی طلا با شاخص S&P500 تقریباً نزدیک به صفر است. این یعنی طلا نه همیشه با سقوط بورس رشد میکند و نه همیشه همراه با آن بالا میرود. با این حال، در برخی دورههای خاص مانند دوران همهگیری کرونا، این همبستگی به طور موقت مثبت شده است. به عبارت دیگر، طلا و سهام در مسیرهای جداگانهای حرکت میکنند و این ویژگی، طلا را به ابزاری مناسب برای تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری تبدیل کرده است.
همبستگی پایین با نفت؛ دو بازار جدا از هم
همبستگی طلا و نفت در اغلب دورهها بین ۰ تا ۲۰ درصد بوده است. یعنی رشد قیمت نفت الزاماً به معنای افزایش قیمت طلا نیست. این دو دارایی، محرکهای متفاوتی دارند و سرمایهگذاران نباید انتظار حرکت هماهنگ آنها را داشته باشند.
بیتکوین؛ هنوز جایگزین طلا نشده است
همبستگی بیتکوین با طلا بسیار پایین و ناپایدار است. در برخی دورهها، این همبستگی منفی و در برخی دیگر، مثبت بوده است. IMF نیز تأکید کرده است که بیتکوین هنوز رفتار یک دارایی امن مانند طلا را ندارد و نمیتواند جایگزین آن در سبد سرمایهگذاری شود.
غافلگیری تورمی؛ واکنش بازار به سیاست، نه خود تورم
در دورههای اخیر، طلا با شوکهای تورمی همبستگی منفی پیدا کرده است. این نکته نشان میدهد که بازار بیش از خود تورم، به واکنش بانکهای مرکزی و نرخ بهره توجه میکند. به عبارت دیگر، وقتی تورم بالا میرود، سرمایهگذاران نگران افزایش نرخ بهره هستند و این نگرانی، میتواند فشار نزولی بر طلا وارد کند.
طلا، ابزاری برای تنوعبخشی و پوشش ریسک
در مجموع، میتوان گفت که مهمترین محرک قیمت طلا، نرخ بهره است. در دورههای بحران مالی، طلا نقش پناهگاه امن را حفظ میکند، اما همبستگی آن با سهام، نفت و بیتکوین ضعیف و متغیر است. بنابراین، ارزش طلا در سبد ذخایر بانکهای مرکزی و سرمایهگذاران، بیشتر به دلیل تنوعبخشی، پوشش ریسک و محافظت در برابر بحرانهای مالی است، نه صرفاً بهعنوان یک پوشش مستقیم در برابر تورم.
مهار تورم یا خفه کردن اقتصاد؟
بانک مرکزی، در شانزدهمین حراج عملیات اجرای سیاست پولی، به ۷۰ همت از ۳۶۲ همت تقاضای پول بانکها پاسخ داده است. این رقم، کمتر از ۲۰ درصدِ تقاضا را شامل میشود و نشان میدهد که بانک مرکزی، قصد ورود به سیاست انبساطی را ندارد. این رویکرد، در حالی ادامه مییابد که اقتصاد کشور، پس از دو جنگ، به شدت نیازمند نقدینگی است و اعمال سیاستهای انقباضی، میتواند فعالیتهای اقتصادی را با چالش مواجه کند. از سوی دیگر، افزایش تقاضای بانکها برای جذب پول، نشان میدهد که نرخ بهره، در مسیر صعودی قرار دارد.
بازار خودرو و مسکن؛ رکودی سنگین در سایه تنشها
بازار خودرو و مسکن، در هفتههای اخیر، با رکودی سنگین مواجه شدهاند. بازار خودرو، پس از افزایش قیمتها و اخبار مثبتِ تفاهمنامه، به رکود فرو رفته است. بازار مسکن نیز، با وجود فصلِ معمولِ رونق، به دلیل سیاستهای انقباضی بانک مرکزی و افزایش ریسکهای سیستماتیک، با کاهش تقاضا روبرو شده است.
دلار و طلا؛ صعودیِ تحت تأثیر تنشها
بازار ارز و طلا، در هفتهای که گذشت، تحت تأثیر تعطیلات و افزایش تنشهای سیاسی، نوساناتی را تجربه کرد. دلار که هماکنون در کانال ۱۹۴ هزار تومانی قرار دارد، با وجود تعطیلیها، روند صعودی خود را حفظ کرده است. طلا نیز، با وجود رنجی بودنِ نسبی، به نظر میرسد که در هفتههای آینده، با توجه به رشد قیمت دلار، مسیر صعودی را در پیش بگیرد.
بازار سرمایه؛ واکنشِ شدید به اخبار سیاسی
بازار سرمایه، در هفتهای که گذشت، با نوساناتِ قابل توجهی مواجه بود. شاخص کل، در ابتدای هفته، رشد کرد، اما با افزایش تنشها، تمامیِ رشد خود را از دست داد. این واکنشِ شدید، نشان میدهد که بازار سرمایه، به شدت تحت تأثیر ریسکهای سیاسی قرار دارد و از این پس، ادامهی روند صعودیِ آن، به عواملی مانند کاهش تنشها و بهبود فضای سیاسی، وابسته است.
چشمانداز بازار؛ ارزندگی در برابر ریسک
با وجود ارزندگیِ بنیادیِ بازار سرمایه و رشدِ سودآوریِ شرکتها، ریسکهای سیاسی، به عنوانِ مهمترین عاملِ تأثیرگذار بر بازار، مطرح هستند. در صورتِ کاهش تنشها و بازگشتِ ثبات، بازار سرمایه میتواند به رشد خود ادامه دهد و به هدفِ پنج میلیون و ۷۰۰ هزار واحدی برسد. با این حال، در صورتِ تداوم تنشها، بازار با فشارِ فروشِ بیشتری مواجه خواهد شد.
هفتهای پرنوسان در انتظارِ بازارها
هفتههایِ آینده، برای بازارهای مالی ایران، هفتههایی پرنوسان خواهند بود. سیاستهای انقباضیِ بانک مرکزی، افزایش تنشهای سیاسی و رکودِ بازارهایِ خودرو و مسکن، همگی، عواملی هستند که میتوانند بر بازارها تأثیر بگذارند. در این شرایط، سرمایهگذاران باید با احتیاط بیشتری عمل کنند و با تحلیلِ دقیقِ اخبار، نسبت به تصمیمگیری اقدام نمایند.