میثم حقیقی:در اواخر سال گذشته (۱۴۰۲)، بانک مرکزی مجوز انتشار و فروش اوراق گواهی سپرده سرمایهگذاری خاص با نرخ سود علیالحساب ۳۰ درصد را در یک بازه زمانی معین به بانکها اعطا کرد. صرفنظر از آثار انتشار این اوراق بر سیاست کنترل مقداری ترازنامه و افزایش قیمت تمامشده منابع در بانکها انجام شد. (نه از محل تجهیز منابع جدید، بلکه از محل تبدیل منابع ارزانقیمت به گرانقیمت)، با نزدیک شدن به زمان سررسید این اوراق، بررسی جوانب اجرایی آن در راستای کسب تجربه و عدم تکرار تصمیمات مشابه، خالی از لطف نیست.
۱. ماهیت اوراق: با توجه به خاص بودن سپرده سرمایهگذاری، منابع حاصل از فروش آن باید در موضوعات خاص مصرف شود. بهگونهای که منابع و مصارف آن جدا از سایر عملیات بانک باشد. اما در عمل، تنها در گام اول فروش اوراق انجام میشود و سپس تلاش برای اعطای تسهیلات متقاضی در دستور کار قرار میگیرد. بنابراین، سود حاصل شده از سپرده سرمایهگذاری عملاً ارتباط مستقیمی با بازدهی پروژهها ندارد. علاوه بر این، عمده این منابع در بسیاری از بانکها به مشتریان و طرحهای موجود پرداخت شد که انتظار اتفاق خاصی در انجام پروژههای خاص در کشور را غیرمنطقی میکند.
۲. طول دوره بازپرداخت تسهیلات: طول دوره بازپرداخت تسهیلات اعطایی از محل منابع حاصل از فروش این اوراق باید حداکثر منطبق با سررسید اوراق مذکور باشد. اما در برخی موارد، سررسید تسهیلات اعطایی با سررسید اوراق مذکور مطابقت ندارد. این موضوع منابع و مصارف بانک را تحتالشعاع قرار داده و شناسایی سود و تقسیم آن میان دارندگان اوراق را دچار مشکل میکند. این مسئله ممکن است بانک را مجبور به پرداخت از محل سایر منابع خود یا تجهیز منابع گرانقیمت و انجام بازی پانزی کند.
۳. خروج منابع از بانکها: با نزدیک شدن به زمان سررسید اوراق سپرده سرمایهگذاری و با توجه به تحولات رخ داده در بازارهای موازی نظیر بازار سرمایه، طلا و ارز، احتمال خروج این منابع از بانکها بسیار بالاست. این منابع به بازارهای موازی گسیل خواهد شد و ناترازی بانکها را افزایش داده و افزایش تقاضا در سایر بازارها را به همراه خواهد داشت.
علاوه بر موارد فوق، تناقضات موجود در ضوابط ابلاغی از سوی بانک مرکزی در خصوص ماهیت عقود غیرقابل استفاده در سرمایه در گردش و لزوم اعطای تسهیلات از محل منابع اوراق مذکور نیز نادیده گرفته شده است.
در حالی که بنگاههای کوچک و متوسط در ایران با بحران نقدینگی و موانع تأمین…
با افزایش احتمال فعالسازی مکانیسم ماشه، بازار سرمایه در وضعیتی دوگانه قرار گرفته است؛ از…
مدیرعامل منطقه آزاد انزلی از آغاز پروژههای گسترده برای ارتقای زیرساختهای گردشگری، حملونقل و منظر…
حجتالاسلام حاجعلیاکبری در واکنش به اقدام اخیر سه کشور اروپایی، آن را حرکتی سیاسی، غیرقانونی…
دبیر شورای گفتوگوی بخش خصوصی و دولت در مناطق آزاد و مشاور مدیرعامل منطقه آزاد،…
عضو هیئتمدیره و معاون اقتصادی سازمان منطقه آزاد ارس، با اشاره به ظرفیتهای منحصربهفرد این…