بازارها پس از پایان آتشبس
به گزارش سرمایه فردا، با وجود اینکه مذاکرات در ظاهر پیشرفتی نداشته است، نشانههایی از نزدیک شدن به یک تفاهم پشت پرده وجود دارد. یکی از این نشانهها، تشدید حملات اسرائیل به جنوب لبنان است. این رفتار که در گذشته نیز مشاهده شده، معمولاً نشاندهنده نزدیک شدن به یک توافق است و اسرائیل تلاش میکند تا شرایط را برای طرف مقابل سختتر کند. از سوی دیگر، حملات به کشتیهای اماراتی در تنگه هرمز ادامه دارد که نشاندهنده عدم قطعیت در مورد نتیجه مذاکرات است. با این حال، ترامپ همچنان بر اولویت فشار اقتصادی بر جنگ تأکید دارد و کاخ سفید امیدوار است که بتواند تنگه را باز کند و از پیشروی ایران در برنامه هستهای جلوگیری کند.
ناوهای آمریکایی؛ راهبرد شکستخورده
یکی از نشانههای شکست راهبرد قبلی آمریکا، وضعیت ناوهای آمریکایی در منطقه است. پس از آنکه پایگاههای اطراف ایران توسط جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت، آمریکا دیگر نتوانست از بحرین، کویت و دیگر پایگاهها حملات مؤثری انجام دهد. بار این قضیه بر دوش ناوها افتاد و ناوی که قرار بود سه تا شش ماه در دریا باشد، نه ماه درگیر مأموریت بود. این موضوع، اعتراضات ملوانان را نیز به دنبال داشت و نشاندهنده شکست راهبرد قبلی آمریکا بود.
اقتصاد جهانی؛ کندی اقتصاد به نفع طلا
آمارهای اقتصادی نشاندهنده کاهش قابلتوجهی در خردهفروشی آمریکا است که نگرانی از کندی اقتصادی را افزایش داده است. این موضوع، به نفع انس طلا عمل میکند و شاخص دلار را تحت فشار قرار میدهد. نظرسنجی کیتکو نشاندهنده برتری قاطع خریداران است؛ ۹۰ درصد تحلیلگران والاستریت و ۶۸ درصد سرمایهگذاران خرد، ادامه روند صعودی طلا را پیشبینی میکنند. انتظار میرود که طلا از میانگین متحرک ۲۰۰ روزه خود عبور کند و هدف بعدی، مقاومت ۴,۵۰۰ دلاری باشد.
قیمت نفت در محدوده ۸۸ دلار باقی مانده است. آمریکا ۷.۳ میلیون بشکه نفت وارد کرده که بخشی از آن از ونزوئلا و کانادا بوده است. چین نیز با کاهش خرید نفت خود، از افزایش قیمت نفت به ۱۵۰ دلار جلوگیری کرده است. چین با ذخایر بالای یک میلیارد بشکه، تابآوری بسیار بالایی دارد و این موضوع باعث شده است که قیمت نفت در سطوح فعلی باقی بماند.
بحران بنزین؛ ناترازی و سیاستهای آزادسازی
مصرف روزانه بنزین در بحران است و تولید پالایشگاهها حدود ۱۱۲ میلیون لیتر است. دولت در حال بررسی روشهای مختلفی برای کاهش مصرف بنزین است. یکی از این سیاستها، آزادسازی قیمت برای بخشی از مصرف است. بر اساس این طرح، ۳۰ میلیون لیتر برای حملونقل عمومی و بخشهای دولتی اختصاص مییابد و مابقی تولید (حدود ۹۰ میلیون لیتر) بهصورت سهمیهبندی بین مردم توزیع میشود. مازاد بر مصرف، باید با قیمت جهانی خریداری شود. این طرح، با وجود چالشهای اجتماعی، میتواند به تعادل عرضه و تقاضا در بازار بنزین کمک کند.
ناترازی گاز در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ تشدید خواهد شد. مصرف خانگی در زمستان از حدود ۳۲۰ میلیون مترمکعب به ۷۰۰ میلیون مترمکعب افزایش خواهد یافت و این موضوع، ناترازی گاز را به یک بحران تبدیل خواهد کرد. کارشناسان هشدار دادهاند که زمستان سختی در پیش است و دولت باید برای مدیریت این بحران، راهحلهای مؤثری پیدا کند.
بودجه و مالیات؛ کسری بودجه در راه است
وصول مالیات در سال جاری تنها ۳۳ درصد از هدف محقق شده است. دولت در سال ۱۴۰۵ پیشبینی کرده بود که حدود ۳ هزار میلیارد تومان مالیات دریافت کند که ۴۲ درصد بیشتر از سال قبل است، اما وصول آن بسیار ضعیف بوده است. این موضوع، کسری بودجه را تشدید خواهد کرد و دولت را تحت فشار قرار خواهد داد. اولین صندوق سرمایهگذاری ارزی تا پایان شهریور راهاندازی خواهد شد، اما سازوکار دقیق آن هنوز مشخص نیست.
بحران انرژی، صفهای فروش و انتظار برای تفاهم
در حالی که بازار سرمایه روز گذشته با ارزش معاملات ۴۰ همتی و صفهای فروش قابلتوجهی به کار خود پایان داد، فضای سیاسی و اقتصادی کشور در آستانه تحولات بزرگی قرار گرفته است. از یکسو، ناترازی انرژی و بحران بنزین، صنایع را زیر فشار قرار داده و از سوی دیگر، خبر توافق ایران و عمان برای تردد در خلیجفارس، امید به بازگشایی تنگه هرمز را زنده کرده است. در این گزارش، نگاهی داریم به تحلیل اخبار اقتصادی، وضعیت بازارهای جهانی و چشمانداز پیشروی بازار سرمایه. در ادامه، این گزارش تفصیلی را مرور میکنیم.
بحران انرژی؛ از ناترازی گاز تا چالش فولاد
ناترازی گاز در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ به یک بحران جدی تبدیل شده است. مصرف خانگی در زمستان از ۳۲۰ میلیون مترمکعب به ۷۰۰ میلیون مترمکعب افزایش مییابد و این در حالی است که تولید گاز کشور پس از جنگ حدود ۶۰۰ میلیون مترمکعب است. این ناترازی، صنعت فولاد را نیز در آستانه بحران قرار داده است. فعالان صنعت فولاد در نشست تخصصی خود اعلام کردند که چالشهای زنجیره فولاد از مرحله مسئله به بحران تبدیل شده است. تداوم ناترازی انرژی، مداخلات دولتی، نامتوازن بودن ظرفیتها و کاهش حاشیه سود، به عنوان اصلیترین مسائل این صنعت عنوان شد.
مصرف ۱۳۵ میلیون لیتری و طرح آزادسازی
مصرف روزانه بنزین به ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. در حالی که تولید پالایشگاهها حدود ۱۱۲ میلیون لیتر است و پتروشیمیها نیز ۹ میلیون لیتر تولید میکنند، دولت در حال بررسی روشهای مختلفی برای کاهش مصرف بنزین است. یکی از این روشها، آزادسازی قیمت برای بخشی از مصرف است. بر اساس این طرح، ۳۰ میلیون لیتر برای حملونقل عمومی و بخشهای دولتی اختصاص مییابد و مابقی تولید (حدود ۹۰ میلیون لیتر) بهصورت سهمیهبندی بین مردم توزیع میشود. مازاد بر مصرف، باید با قیمت جهانی خریداری شود. این طرح با وجود چالشهای اجتماعی، میتواند به تعادل عرضه و تقاضا در بازار بنزین کمک کند.
صنعت فولاد؛ بازگشاییها و طرحهای جدید
در صنعت فولاد، اخبار امیدوارکنندهای نیز وجود دارد. فولاد خوزستان گزارش ۱۲ ماهه خود را منتشر خواهد کرد و انتظار میرود که وضعیت این شرکت بهبود پیدا کند. همچنین، سیستم تزریق اکسیژن در کورهها میتواند به بهبود شرایط دمایی و کنترل دقیقتر پارامترهای عملیاتی کمک کند و تولید را افزایش دهد. پتروشیمی ارومیه نیز با اجرای سه طرح جدید، زنجیره ارزش خود را تکمیل خواهد کرد.
صنعت داروسازی؛ حذف ارز ترجیحی و افزایش نرخ
صنعت داروسازی با حذف ارز ترجیحی و افزایش نرخ مواد اولیه مواجه شده است. دفارا، دشیمی، دبالک، بیوتیک و دپارس به عنوان هلدینگ، از شمول دریافت ارز ترجیحی خارج شدهاند. این موضوع، منجر به افزایش نرخ در صنعت آنتیبیوتیکها شده است و باید دید که این افزایش نرخ، چه تأثیری بر درآمد شرکتها خواهد داشت. ددانا نیز اوراق تأمین مالی منتشر کرد تا از بانک وام بگیرد.
بازارهای جهانی؛ مس، طلا و نفت
در بازارهای جهانی، قیمت نفت در محدوده ۸۸ دلار باقی مانده است. با این حال، آژانس بینالمللی انرژی تقاضای نفت را ۱.۶ میلیون بشکه کاهش داده است. تردد از بابالمندب به پایینترین سطح خود کاهش یافته است. در بازار مس، افزایش قیمتها باعث شده که خریداران چینی از بازار عقبنشینی کنند و استراتژیست ارشد کالا در ANZ اعلام کرد که بالای ۱۴ هزار دلار، جهش جدیدی در قیمت مس اتفاق نخواهد افتاد. در بازار طلا، قیمت نقدی در معاملات جمعه نیم درصد افزایش یافت و کاهش ارزش دلار و کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره، از طلا حمایت کردند.
ارزش معاملات روز گذشته ۲۰ همت بود و خروج پول حقیقی قابلتوجهی ثبت شد. صندوقهای اهرمی عمدتاً صف فروش شدند. صندوقهای طلا با حباب منفی ۳ درصد، مثبت بسته شدند. بازار با نوسانات زیادی همراه بود؛ پس از یک شروع مثبت، در ساعت ۹ و نیم بازار منفی شد و سپس بهبود یافت. پیشبینیها حاکی از آن است که بازار در روزهای آتی با عرضههای قابلتوجهی مواجه خواهد شد.
خبر توافق ایران و عمان برای نحوه تردد در خلیجفارس، میتواند نکته مثبتی باشد و نشان دهد که شرایط لازم برای بازگشت به تفاهم فراهم است. تا زمان نهایی شدن نتیجه مذاکرات، فضای بازار مبهم و توأم با امیدواری خواهد بود. اگر تفاهمی اتفاق بیفتد، این تفاهم میتواند سوخت جدیدی برای رشد بازار باشد. در غیر این صورت، فضای مبهم ادامه خواهد یافت.