جمعه ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
صنعت نیروگاهی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، عملکردی قابل قبول و فراتر از انتظار بسیاری از تحلیلگران داشته است. بررسی عملکرد ۱۲ شرکت بزرگ این صنعت نشان میدهد مجموع درآمدها با رشد ۳۰ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به بیش از ۱۰۷ هزار میلیارد تومان رسیده است.
به گزارش سرمایه فردا، در صنعت نیروگاهی ایران در ۱۱ ماهه منتهی به اسفند ۱۴۰۳، شرکت مبین (نیروگاههای قدس) با درآمد نجومی ۶۴ هزار میلیارد تومانی، بیش از نیمی از کل درآمد صنعت را به خود اختصاص داده، برخی شرکتهای کوچکتر جهشهای انفجاری را تجربه کردهاند. ستاره این فصل، شمس با رشد خیرهکننده ۱۱۱ درصدی است و بکهنوج با رشد ۱۰۹ درصدی، دومین شرکت پررشد صنعت محسوب میشود. در این گزارش، تکتک این شرکتها را از نظر میزان درآمد و درصد تغییر واکاوی میکنیم و سود و زیان پنهان پشت هر نماد را نقد میکنیم.
شمس با درآمد ۶۴۸ میلیارد تومانی و رشد خیرهکننده ۱۱۱ درصدی، بالاترین نرخ رشد را در میان تمام ۱۲ شرکت این فهرست به خود اختصاص داده است. این یعنی درآمد این شرکت نسبت به سال قبل بیش از دو برابر شده، جهشی که در صنعت نیروگاهی کمسابقه است. شمس که عمدتاً در زمینه تولید برق از انرژی خورشیدی فعالیت میکند، توانسته از توجه ویژه دولت به انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش تعرفههای خرید تضمینی برق تجدیدپذیر بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که آیا چنین رشدی در صنعت نیروگاهی پایدار خواهد بود یا فقط نتیجه یک دوره رونق موقت ناشی از افزایش تعرفههاست؟ کارشناسان معتقدند با توجه به اهداف بلندمدت ایران برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، شمس پتانسیل رشد بالایی در سالهای آینده نیز دارد. با این حال، سهامداران شمس باید توجه کنند که درآمد ۶۴۸ میلیارد تومانی این شرکت در مقایسه با غولهایی مانند مبین (۶۴ هزار میلیارد تومان) بسیار ناچیز است، اما نرخ رشد آن بینظیر بوده است.
بکهنوج (کهنوج) با درآمد ۹۴۷ میلیارد تومانی و رشد ۱۰۹ درصدی، دومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای منطقهای و کوچکتر میتوانند جهشهای قابل توجهی را تجربه کنند. بکهنوج که در جنوب شرق کشور و در استان کرمان واقع شده، توانسته با بهرهبرداری از ظرفیتهای جدید و افزایش راندمان تولید، درآمد خود را بیش از دو برابر کند. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۱۰۹ درصدی، کهنوج هنوز نتوانسته به جایگاه واقعی خود به عنوان یک نیروگاه منطقهای دست پیدا کند و فاصله زیادی با نیروگاههای بزرگتر مانند مبین دارد.
بگیلان (گیلان) با درآمد ۱,۹۵۸ میلیارد تومانی و رشد ۹۴ درصدی، سومین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای شمال کشور نیز در مسیر رشد پرقدرتی حرکت میکنند. بگیلان که در استان گیلان واقع شده، توانسته از افزایش تقاضای برق در منطقه شمال و همچنین افزایش نرخهای فروش انرژی بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که رشد ۹۴ درصدی بگیلان در حالی رخ داده که میانگین صنعت ۳۰ درصد است، یعنی بگیلان سه برابر میانگین رشد کرده و این نشاندهنده مدیریت قوی و بهرهبرداری موفق از ظرفیتهای جدید است.
بمپنا (مپنا) با درآمد ۱,۷۱۴ میلیارد تومانی و رشد ۸۳ درصدی، چهارمین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که پس از سالها رکود، دوباره به مدار رشد بازگشته است. بمپنا که به عنوان یکی از غولهای صنعتی ایران شناخته میشود و در زمینه احداث و بهرهبرداری از نیروگاهها و همچنین تولید تجهیزات نیروگاهی فعالیت میکند، توانسته از افزایش قیمت انرژی و نیاز به نوسازی نیروگاههای فرسوده بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۸۳ درصدی، درآمد ۱,۷۱۴ میلیارد تومانی مپنا در مقایسه با دوران اوج خود هنوز پایین است و این شرکت فاصله زیادی با بازیابی کامل جایگاه خود دارد.
دماوند با درآمد ۳,۹۳۸ میلیارد تومانی و رشد ۸۷ درصدی، یکی از جهشهای بزرگ فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای منطقه مرکزی کشور که تأمینکننده برق پایتخت هستند، عملکرد بسیار خوبی داشتهاند. دماوند که در حوالی تهران واقع شده، توانسته از افزایش تقاضای برق در کلانشهر تهران و همچنین نرخهای بالاتر فروش انرژی بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۸۷ درصدی، دماوند هنوز نتوانسته به ظرفیت اسمی خود برسد و فاصله قابل توجهی با درآمد مبین (۶۴ هزار میلیارد تومان) دارد.
بجهرم (جهرم) با درآمد ۲,۱۴۲ میلیارد تومانی و رشد ۸۲ درصدی، ششمین نرخ رشد بالای فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای جنوب کشور که در معرض گرمای شدید و افزایش مصرف برق قرار دارند، عملکرد بسیار خوبی داشتهاند. بجهرم که در استان فارس واقع شده، توانسته از افزایش تعرفههای برق در فصول گرم و همچنین مدیریت بهینه سوخت بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۸۲ درصدی، بجهرم نتوانسته به رکوردهای بگیلان (۹۴ درصد) یا بمپنا (۸۳ درصد) دست پیدا کند، اما فاصله ناچیز است و همه در یک سطح قرار دارند.
آبادا (آبادان) با درآمد ۱,۰۰۰ میلیارد تومانی و رشد ۸۶ درصدی، یکی از جهشهای بزرگ فهرست را ثبت کرده و نشان داده که نیروگاههای جنوب غرب کشور نیز در مسیر رشد قرار گرفتهاند. آبادا که در استان خوزستان واقع شده و به عنوان یکی از نیروگاههای استراتژیک کشور محسوب میشود، توانسته از افزایش تولید نفت و گاز در منطقه و تخصیص سوخت کافی بهره ببرد. نقد این عملکرد این است که با وجود رشد ۸۶ درصدی، درآمد ۱,۰۰۰ میلیارد تومانی آبادا در مقایسه با نیروگاههای بزرگتر مانند بفجر (۲۷ هزار میلیارد تومان) بسیار ناچیز است و این نشان میدهد که این نیروگاه هنوز ظرفیت رشد زیادی دارد.
بپیوند (پیوند) و بزاگرس (زاگرس) هر دو با رشد ۶۵ درصدی، عملکردی بسیار بهتر از میانگین صنعت (۳۰ درصد) داشتهاند. بپیوند با درآمد ۱,۰۳۸ میلیارد تومانی و بزاگرس با درآمد ۸۹۰ میلیارد تومانی، نشان دادهاند که در بخش نیروگاههای مقیاس کوچک و منطقهای، توانستهاند از افزایش نرخهای فروش انرژی بهره ببرند. نقد این عملکرد این است که رشد ۶۵ درصدی این دو شرکت در حالی رخ داده که شمس و بکهنوج رشدهای بالای ۱۰۰ درصد داشتهاند، بنابراین آنها نتوانستهاند به اندازه شمس از این موج استفاده کنند.
بمولد با رشد ۴۹ درصدی دارای عملکرد متوسط
بمولد (مولد) با درآمد ۱,۲۳۳ میلیارد تومانی و رشد ۴۹ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت داشته اما در مقایسه با رقبای پررشد فاصله دارد. بمولد که در زمینه تولید برق از نیروگاههای سیکل ترکیبی و گازی فعالیت میکند، توانسته از افزایش نرخهای فروش انرژی بهره ببرد اما نتوانسته جهش بزرگی مانند بگیلان (۹۴ درصد) یا بمپنا (۸۳ درصد) را تجربه کند.
بفجر (فجر) با درآمد ۲۷,۱۵۴ میلیارد تومانی، دومین شرکت بزرگ این فهرست از نظر حجم درآمد است، اما رشد ۴۲ درصدی آن در حالی که میانگین صنعت ۳۰ درصد است، عملکردی قابل قبول اما نه چندان درخشان داشته است. بفجر که در اهواز واقع شده و یکی از بزرگترین نیروگاههای کشور محسوب میشود، توانسته از افزایش تولید نفت و گاز در خوزستان و تخصیص سوخت کافی بهره ببرد، اما نتوانسته جهشهای بالای ۸۰ درصد برخی رقبا را تجربه کند. نقد این عملکرد این است که با وجود درآمد عظیم ۲۷ هزار میلیارد تومانی، رشد ۴۲ درصدی بفجر در مقایسه با رشد ۹۴ درصدی بگیلان (با درآمد ۱,۹۵۸ میلیارد تومانی) پایینتر است و این نشان میدهد که غولهای بزرگ صنعت نیروگاهی، برخلاف شرکتهای کوچکتر، نرخ رشد کمتری دارند.
مبین (نیروگاههای قدس) با درآمد خیرهکننده ۶۴,۹۲۴ میلیارد تومانی، بزرگترین شرکت این فهرست از نظر حجم درآمد و یکی از غولهای بیرقابت بورس ایران است، اما رشد تنها ۱۸ درصدی آن در حالی که میانگین صنعت ۳۰ درصد است، یک ناامیدی بزرگ محسوب میشود. مبین که بیش از نیمی از درآمد کل صنعت نیروگاهی (۶۴ هزار میلیارد از ۱۰۷ هزار میلیارد) را به خود اختصاص داده، نتوانسته همگام با صنعت رشد کند و حتی از میانگین نیز عقب مانده است. نقد جدی به مدیریت مبین وارد است؛ چرا که با وجود انحصار نسبی در تأمین برق مناطق مرکزی و جنوبی کشور، نتوانسته از افزایش تعرفهها و رشد تقاضا بهره کافی ببرد. سهامداران مبین باید نگران باشند که اگر این روند ادامه پیدا کند، احتمالاً این سهم در مقایسه با سایر نیروگاهیها بازدهی کمتری خواهد داشت. با این حال، مبین همچنان یک غول بیرقابت است و درآمد ۶۴ هزار میلیارد تومانی آن، حتی با رشد ۱۸ درصدی هم رقمی افسانهای محسوب میشود.
مجموع درآمد ۱۲ شرکت بزرگ نیروگاهی در ۱۱ ماهه ۱۴۰۳ به ۱۰۷,۵۸۴ میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳۰ درصد رشد داشته است. این رشد مثبت اما نه چندان انفجاری نشان میدهد که صنعت برق ایران با وجود افزایش تعرفهها و رشد تقاضا، هنوز با چالشهایی مانند کمبود سوخت، فرسودگی نیروگاهها و محدودیتهای سرمایهگذاری مواجه است.
اول، قطب برنده انفجاری: شمس، بکهنوج، بگیلان، بمپنا، دماوند، بجهرم، آبادا. این هفت شرکت با رشدهای ۱۱۱، ۱۰۹، ۹۴، ۸۳، ۸۷، ۸۲ و ۸۶ درصدی، همگی عملکردی بسیار بهتر از میانگین صنعت داشتهاند. شمس با رکورد ۱۱۱ درصدی در حوزه انرژی خورشیدی، بکهنوج با جهش ۱۰۹ درصدی در جنوب شرق، و بگیلان و بمپنا و دماوند و بجهرم و آبادا با رشدهای بالای ۸۰ درصد، پیشتازان بیچونوچرای این رقابت هستند. سرمایهگذاران هوشمند سبد خود را به سمت این هفت شرکت سنگین میکنند.
دوم، قطب برنده متوسط: بپیوند، بزاگرس، بمولد. این سه شرکت با رشدهای ۶۵، ۶۵ و ۴۹ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت داشتهاند اما نتوانستهاند جهشهای بالای ۸۰ درصد را تجربه کنند. این شرکتها گزینههای نسبتاً امن و قابل قبولی برای سرمایهگذاری هستند.
سوم، قطب کند اما عظیم: بفجر. با رشد ۴۲ درصدی، عملکردی بهتر از میانگین صنعت داشته اما با توجه به حجم عظیم درآمد ۲۷ هزار میلیارد تومانی، نرخ رشد آن پایینتر از شرکتهای کوچکتر است. این الگوی طبیعی در صنایع مختلف دیده میشود؛ غولهای بزرگ نرخ رشد کمتری دارند.
چهارم، قطب ناامیدکننده: مبین. با رشد تنها ۱۸ درصدی و پایینتر از میانگین صنعت، بزرگترین ناامیدی این فصل است. سهامداران مبین که انتظار داشتند این غول بیرقابت همگام با صنعت رشد کند، حالا با بازدهی پایینتر از حد انتظار مواجه شدهاند. با این حال، درآمد ۶۴ هزار میلیارد تومانی مبین آنقدر عظیم است که حتی با رشد ۱۸ درصدی هم رقمی بینظیر محسوب میشود.
پنجم، هشدار درباره آینده. صنعت نیروگاهی ایران با چالشهای جدی مواجه است. کمبود سوخت (گاز و مازوت) در فصل سرد سال، فرسودگی نیروگاهها و نیاز به سرمایهگذاری ۵۰ میلیارد دلاری برای نوسازی، و همچنین افزایش هزینههای تعمیر و نگهداری، همگی میتوانند سودآوری این صنعت را در سالهای آینده تحت فشار قرار دهند. از سوی دیگر، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر (خورشیدی و بادی) میتواند فرصتهای جدیدی برای شرکتهایی مانند شمس ایجاد کند.
در نهایت، صنعت نیروگاهی ایران با این رشد ۳۰ درصدی، یک رونق متوسط را تجربه میکند، اما این رونق عادلانه نیست. شرکتهای کوچکتر و فعال در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر (مانند شمس) جهشهای انفجاری داشتهاند، در حالی که غولهای بزرگ (مانند مبین و تا حدی بفجر) با نرخ رشد پایینتری مواجه بودهاند. سهامداران هوشمند کسانی هستند که سبد خود را به سمت برندگان واقعی این رقابت، یعنی شمس، بکهنوج، بگیلان، بمپنا، دماوند، بجهرم و آبادا سنگین میکنند و از سهمهایی که نتوانستهاند همگام با صنعت رشد کنند (به ویژه مبین) فاصله میگیرند، مگر اینکه به دنبال سرمایهگذاری در یک غول با درآمد عظیم اما رشد پایین باشند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا