چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
قیمت زعفران این روزها سر به فلک کشیده است. هر ۵۰۰ گرم زعفران سوپر نگین اتویی امسالی ۱۰۸ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان قیمت دارد. یعنی هر کیلو بیش از ۲۱۷ میلیون تومان. یک دو مثقال (۹ گرم و ۲۰۰ میلی گرم) از این نوع زعفران، ۳ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان فروخته میشود. در این گزارش، نگاهی میاندازیم به قیمت انواع زعفران در بازار و علل افزایش بیسابقه آن.
به گزارش سرمایه فردا، زعفران ایران که همواره به عنوان «طلای سرخ» شناخته میشده، این روزها از نظر قیمتی نیز به طلا نزدیک شده است. با افزایش نرخ ارز، تورم ۷۳.۵ درصدی و افزایش هزینههای تولید و صادرات، قیمت زعفران در بازار داخلی نیز جهش قابل توجهی داشته است. بررسی قیمتها نشان میدهد که زعفران مرغوب و درجه یک، به کالایی لوکس و بعضاً غیرقابل دسترس برای بسیاری از خانوادهها تبدیل شده است. در ادامه، قیمت انواع زعفران را بر اساس آخرین نرخهای اعلام شده در بازار مرور میکنیم.
گرانترین زعفران موجود در بازار، «زعفران سوپر نگین اتویی امسالی» است. هر ۵۰۰ گرم از این زعفران، ۱۰۸ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان قیمت دارد. یعنی هر کیلو حدود ۲۱۷ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان. این نوع زعفران که با نام «سوپر نگین» شناخته میشود، در واقع مرغوبترین و باکیفیتترین نوع زعفران است که از بلندترین و بهترین کلالههای زعفران تهیه میشود. قیمت هر دو مثقال (حدود ۹.۲ گرم) از این زعفران، ۳ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان است. با این قیمت، یک خانواده معمولی برای خرید ۹ گرم زعفران، باید حدود ۳ میلیون تومان هزینه کند. رقمی که برای بسیاری از خانوادهها، غیرقابل تصور است.
افزایش قیمت زعفران، فقط به خاطر تورم و نرخ ارز نیست. جنگ و محاصره دریایی نیز نقش مهمی داشته است. بخش قابل توجهی از زعفران ایران صادرات میشود و بسته شدن تنگه هرمز، صادرات را مختل کرده است. در نتیجه، عرضه زعفران در بازار داخلی کاهش یافته و قیمتها افزایش پیدا کرده است. همچنین، خشکسالیهای اخیر در خراسان رضوی (قطب تولید زعفران ایران) نیز تولید را کاهش داده است. این کاهش عرضه از یک سو و افزایش تقاضا (به دلیل عید نوروز و ماه رمضان) از سوی دیگر، جهش قیمت را تشدید کرده است. صادرکنندگان ترجیح میدهند زعفران خود را به جای فروش در داخل (با قیمت پایینتر)، در بازارهای جهانی (با قیمت بالاتر) بفروشند. اما محاصره دریایی، این کار را هم دشوار کرده است. نتیجه، زعفرانی که هم در داخل گران است و هم صادراتش مختل شده است. یک فاجعه دوگانه. هم تولیدکننده ضرر میکند، هم مصرفکننده. و هیچ کس نمیتواند کاری کند. یا اگر میتواند، نمیکند. نمیداند چطور باید بکند. شاید هم میداند، اما نمیخواهد. نمیدانم. فقط میدانم که قیمت زعفران هر روز بالاتر میرود و مردم، روز به روز از خرید آن محرومتر میشوند. حیف. چون زعفران، فقط یک ادویه نیست. بخشی از فرهنگ ماست. فرهنگ غذایی، فرهنگ دارویی، فرهنگ مهمانیهایمان. وقتی زعفران گران میشود، یک تکه از این فرهنگ هم دارد از دست میرود. شاید برای همیشه. این را باید در محاسبات سیاستگذاری لحاظ کرد. وگرنه، پشیمانی سودی ندارد. هیچ سودی.
نوع دیگر زعفران که کیفیت پایینتری نسبت به سوپر نگین دارد، «زعفران سرگل تاپ صادراتی» است. هر ۱۰۰ گرم از این زعفران، ۲۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد. یعنی هر کیلو حدود ۲۳۱ میلیون تومان. جالب است که با وجود کیفیت پایینتر، قیمت هر کیلو این نوع زعفران از نوع سوپر نگین نیز گرانتر است. دلیل آن، شاید بستهبندی و برند تجاری باشد. زعفران صادراتی معمولاً با استانداردهای بینالمللی بستهبندی میشود و هزینههای بازاریابی و برندینگ نیز به قیمت نهایی اضافه میگردد.
اختلاف قیمت زعفران سوپر نگین و سرگل تاپ صادراتی، نشان میدهد که بازار زعفران ایران دچار «شکاف قیمتی» است. یک مصرفکننده داخلی که زعفران را برای مصارف خانگی میخرد، شاید نیازی به خرید زعفران صادراتی با قیمت بالاتر نداشته باشد. اما متأسفانه، در بازار داخلی، اغلب زعفران با همان قیمتهای صادراتی به فروش میرسد. چرا؟ چون تولیدکنندگان ترجیح میدهند محصول خود را با نرخ بالاتر (نزدیک به نرخ ارز آزاد) بفروشند، نه با نرخ پایینتر (نرخ ارز نیمایی). این یعنی مصرفکننده داخلی، عملاً «جریمه» میشود. چرا که باید همان قیمت صادراتی را بپردازد، بدون اینکه از مزایای صادرات (دریافت ارز) بهرهمند شود. دولت باید با شفافسازی و تنظیم بازار، از این سوءاستفاده جلوگیری کند. باید قیمت زعفران برای مصرفکننده داخلی را بر اساس نرخ ارز نیمایی محاسبه کند، نه نرخ آزاد.
در بازار، زعفران با برندهای تجاری مختلف و در بستهبندیهای متنوع نیز عرضه میشود. برای مثال، «زعفران بستهبندی شده سرگل ممتاز قائنات» به صورت یک مثقالی (حدود ۴.۶ گرم) به قیمت یک میلیون و ۴۵۵ هزار تومان فروخته میشود. «زعفران بستهبندی شده مصطفوی ۴.۶ گرمی» نیز یک میلیون و ۹۷۳ هزار تومان قیمت دارد. «۵ گرم زعفران سحرخیز خاتم» نیز دو میلیون و ۷۳ هزار تومان است. این ارقام نشان میدهد که قیمت زعفران در بستهبندیهای کوچک، بسیار بالاتر از قیمت فله است. (چون هزینه بستهبندی، برندینگ و بازاریابی به آن اضافه میشود).
خرید زعفران بستهبندی شده، اگرچه گرانتر است، اما از نظر بهداشتی و کیفیت، ایمنتر است. زعفران فله ممکن است تقلبی باشد یا با مواد دیگر مخلوط شده باشد. به مصرفکنندگان توصیه میشود که زعفران مورد نیاز خود را از فروشگاههای معتبر و با برندهای شناخته شده خریداری کنند. هرچند قیمت بالاتری میپردازند، اما از سلامت و کیفیت محصول اطمینان بیشتری خواهند داشت. در این شرایط اقتصادی، شاید «قناعت» بهترین گزینه باشد. یعنی کمتر زعفران بخریم، اما از نوع مرغوب و باکیفیت. تا هم سلامت مان حفظ شود، هم به اقتصاد تولیدکننده واقعی (نه واسطه) کمک کنیم. این یک «مسئولیت اجتماعی» است. هر ایرانی میتواند با خرید آگاهانه، از تولید ملی حمایت کند. حتی با بودجه محدود. یک مثقال زعفران مرغوب، میتواند ماهها برای یک خانواده کافی باشد.
قیمت زعفران در بازار به بالاترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. هر ۵۰۰ گرم زعفران سوپر نگین اتویی، ۱۰۸ میلیون و ۹۵۰ هزار تومان و هر ۱۰۰ گرم زعفران سرگل تاپ صادراتی، ۲۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان قیمت دارد. افزایش نرخ ارز، تورم، خشکسالی و اختلال در صادرات به دلیل جنگ و محاصره دریایی، از مهمترین عوامل این گرانی هستند. مصرفکنندگان برای خرید زعفران، باید بودجه قابل توجهی را اختصاص دهند و بهتر است از برندهای معتبر و بستهبندیهای استاندارد خریداری کنند. دولت نیز باید با حمایت از کشاورزان و تولیدکنندگان و تسهیل صادرات، زمینه کاهش قیمت تمامشده زعفران را فراهم کند. زعفران، سرمایه ملی ایران است. نباید اجازه داد این سرمایه، به دلیل سیاستگذاریهای غلط، از دست برود.
تمام حقوق برای پایگاه خبری سرمایه فردا محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
سرمایه فردا