پایگاه خبری سرمایه فردا

تجربه سال‌های اخیر نشان داده که حتی در صورت فروش نفت، وصول پول آن به شدت دشوار و زمان‌بر است. بنابراین، آنچه امروز از اهمیت بالایی برخوردار است، نه فقط فروش نفت، که «آزادسازی منابع ارزی بلوکه‌شده» (حدود ۴۰ تا ۶۰ میلیارد دلار) و «دسترسی به پول نفت فروخته شده» است.

چین، روسیه، هند و حتی برخی متحدان اروپایی دیگر باور ندارند که جهان پس از این بحران به همان نظم مالی پیش از جنگ بازگردد. آنها به دنبال «طرح B» هستند؛ طرحی که در آن دلار هنوز مهم است، اما دیگر «تنها» گزینه نیست. ایران با استفاده هوشمندانه از اهرم تنگه هرمز، در حال «سرعت بخشیدن» به این گذار تاریخی است.

نزدیک به سه ماه از مسدود شدن تنگه هرمز و شعله‌ور شدن درگیری‌های نظامی در منطقه می‌گذرد. در این مدت، بازار جهانی نفت با وجود از دست رفتن حجم عظیمی از عرضه، واکنشی نسبتاً آرام نشان داده است. اما جدیدترین تحلیل بانک سرمایه‌گذاری مورگان استنلی، که در میان نهادهای تحلیلگر مالی جهان حرف اول را می‌زند، این وضعیت شکننده را یک «مسابقه با زمان» توصیف کرده است. هشدار این بانک روشن است: عواملی که تا امروز مانع از جهش بی‌سابقه قیمت‌ها شده‌اند، اگر تنگه هرمز تا ژوئن یا ژوئیه ۲۰۲۶ بسته باقی بماند، دیگر توان مهار فشارها را نخواهند داشت.

جنگ اخیر نشان داده تجارت جهانی تا چه اندازه به چند گذرگاه محدود دریایی وابسته است چون صدا میلیون بشکه از چرخه تجارت خارج شد.

یکی از مهم‌ترین دردسرهای ساختار فروش نفت، وجود «تراستی‌ها»ست؛ همان‌هایی که بدون پشتوانه مالی و تخصص کافی، صرفاً به خاطر رابطه و نفوذ، وارد این بازی پرسود شده‌اند. «س.ص»، مدیر سابق نفتی حالا متواری شده و وزیر نفت تا حالا سکوت کرده‌است.

تشدید تنش‌های لفظی و نظامی بین ایران و آمریکا و خروج بی‌سابقه امارات از ائتلاف اوپک پلاس قیمت نفت را بالا برد. در کوتاه‌مدت، ادامه این روند می‌تواند نفت را به ۱۴۰ دلار هم برساند. هرچند موقتا دوباره نفت برنت تا ۱۰۸ دلار افت کرده‌است.

خروج امارات از اوپک افزایش ۱ تا ۲ میلیون بشکه در روز عرضه جهانی نفت را جدی می‌کند، آن هم در شرایطی که جنگ خاورمیانه ممکن است هر لحظه تمام شود و تنگه هرمز باز گردد. در آن صورت، بازار با یک شوک عرضه بی‌سابقه مواجه خواهد شد.

جهان حدود ۶۵۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک نفت خود را از دست داده است اما همچنان ترامپ بی توجه به اقتصاد جهانی به سیاست‌های یکجانبه گرایانه ادامه می‌دهد.

سیستم مدیریت عرضه به رهبری اوپک، که دهه‌ها بر بازار نفت جهان حکمرانی می‌کرد، در حال فروپاشی است. جنگ خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، تنها شتاب‌دهنده این فرآیند بوده‌اند. اما ریشه‌های فروپاشی عمیق‌تر است: ظهور انرژی‌های تجدیدپذیر، رشد خودروهای برقی، و تغییر الگوی مصرف انرژی در جهان، همگی اوپک را به حاشیه رانده بودند