پایگاه خبری سرمایه فردا

تسهیلات ازدواج و فرزندآوری هنوز با صف‌های طولانی و مشکلات اجرایی روبه‌رو هستند در شرایطی که بحران پیری جمعیت جدی شده‌است.

شاخص باروری ۱.۴ و ولادت کمتر از ۹۰۰ هزار نفر، یک فاجعه ملی است. تجربه کشورهایی که دچار پیری جمعیت شده‌اند نشان می‌دهد که خارج شدن از این بحران، دهه‌ها زمان و هزینه‌های سرسام‌آوری نیاز دارد. ایران هنوز پنجره جمعیتی خود را به طور کامل نبسته است، اما این پنجره هر سال کوچک‌تر می‌شود.

در برخی استان‌های کشور، تعداد مرگ‌ومیرها از تولدها بیشتر شده و رشد طبیعی جمعیت منفی شده است.

از ۶۹ هزار روستای کشور، تنها ۳۸هزار روستا دارای سکنه و ۳۱ هزار روستا خالی از سکنه شده‌اند. مهاجرت گسترده از روستاها، نتیجه خشکسالی، بیکاری و توسعه نابرابر است، اگر سیاست‌های حمایتی اصلاح نشود، بحران سکونت در کشور عمیق‌تر خواهد شد.  

کاهش شدید تمایل به فرزندآوری در میان خانواده‌های ایرانی، همراه با فشارهای اقتصادی و اجتماعی، نشان می‌دهد کشور فاقد سیاست جمعیتی منسجم است. کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون طراحی نقشه راهی روشن و پایدار، توسعه اقتصادی و حفظ نخبگان با چالش‌های جدی روبه‌رو خواهد شد.

با پیش‌بینی رسیدن جمعیت سالمندان ایران به ۳۱ درصد تا سال ۱۴۳۰، کشور در آستانه یک تحول جمعیتی قرار دارد که زیرساخت‌های شهری، نظام سلامت و ساختار خانواده برای آن آماده نیستند. از هزینه‌های نجومی مراقبت گرفته تا کمبود متخصصان سالمندی، همه چیز نشان می‌دهد که اگر امروز برای فردای سالخورده تصمیم نگیریم، بحران اجتماعی و اقتصادی اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

افزایش فاصله تولد میان فرزندان در ایران به میانگین ۵.۹ سال رسیده است؛ روندی که به‌گفته کارشناسان می‌تواند تعاملات عاطفی، تربیتی و اجتماعی میان خواهران و برادران را تضعیف کرده و به گسست تدریجی در روابط خانوادگی منجر شود.

مطالعات جهانی نشان می‌دهند که هر ۱۰ درصد افزایش در سهم سالمندان، می‌تواند تا ۰.۷ درصد از رشد اقتصادی سالانه بکاهد. در ایران، با روند سریع پیری جمعیت و ضعف زیرساخت‌های رفاهی، این تهدید به یک چالش ملی تبدیل شده است که نیازمند اصلاحات فوری در سیاست‌های جمعیتی، اقتصادی و اجتماعی است

در شلوغی و آلودگی امروز تهران، خیلی‌ها انگشت اتهام را به سمت تراکم‌فروشی شهرداری می‌گیرند، اما بررسی دقیق اسناد سه دوره «طرح جامع تهران» ثابت می‌کند که مقصر اصلی نه تنها شهرداری، بلکه شورای عالی شهرسازی و معماری است. در واقع تهران قربانی سیاست‌های شورای عالی شهرسازی شد؟ شورای عالی شهرسازی چگونه تراکم را رسمی‌کرد و این مساله چالش های جدی را پیشروی پایتخت قرار داده است؟