پایگاه خبری سرمایه فردا

در نیمه نخست۱۴۰۴، صنعت فولاد ایران با وجود سهمیه‌بندی شدید برق و تنش‌های منطقه‌ای، عملکردی مثبتی ثبت کرده و این مساله شائبه هایی دارد، اما درصورت صحت آمار تاب وری ایجادکرده است.

سعید میرزامحمدی در این یادداشت تحلیلی، با نگاهی انتقادی به سیاست‌های تنظیم‌گرایانه و تقاضامحور دولت‌ها، از ناکارآمدی اقتصاد دستوری در ایران سخن می‌گوید. او با مرور پنج دهه مداخله‌گری، تأکید می‌کند که تنها راه برون‌رفت از بن‌بست فعلی، تجربه‌ای جسورانه از اقتصاد آزاد است—نه به‌عنوان نسخه‌ای وارداتی، بلکه به‌عنوان ضرورتی ملی برای احیای تولید، مهار رانت، و بازگرداندن تعادل به رابطه تولیدکننده و مصرف‌کننده. این مسیر، اگر با اعتماد به نسل جوان و اصلاحات تدریجی همراه شود، می‌تواند آینده‌ای رقابت‌پذیر و پایدار برای اقتصاد ایران رقم بزند.

کارشناسان اقتصادی معتقدند تولید ملی نه‌تنها مانع از تورم افسارگسیخته شده، بلکه به‌عنوان موتور محرک رشد، اشتغال‌زایی و ثبات ارزی عمل کرده است. این مسیر، اگر با حمایت هدفمند و اصلاحات نهادی همراه شود، می‌تواند الگوی اقتصاد مقاوم و درون‌زا را به شکلی پایدار تثبیت کند.

در اقتصاد ایران که سرمایه‌گذاری با ریسک‌های تحریمی، محدودیت‌های بانکی و تهدید اسنپ‌بک مواجه است، رشد عددی درآمد شرکت‌ها لزوماً نشانه‌ای از سلامت نیست. بررسی صورت‌های مالی صبا فولاد خلیج فارس در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که افزایش درآمد صادراتی این شرکت، عمدتاً ناشی از جهش نرخ ارز بوده و نه بهبود عملکرد تولیدی. افت محسوس در تولید و فروش داخلی، تصویر واقعی‌تری از چالش‌های عملیاتی و فرصت‌سوزی در بازار فولاد ترسیم می‌کند.

سیدمحمد رضوی مهرآبادی هم‌زمان در سه جایگاه کلیدی صنعت فولاد کشور حضور دارد: رئیس هیئت‌مدیره مجتمع فولاد خراسان، مدیرعامل شرکت معدنی و صنعتی فولاد شرق خراسان، و عضو هیئت‌مدیره فولاد هرمزگان جنوب. در حالی که ساختار مدیریتی مجتمع فولاد خراسان با بلاتکلیفی در سمت مدیرعامل مواجه است، وابستگی این مجموعه به صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر تحت مدیریت حامد قادرمرزی، پرسش‌هایی درباره استقلال صنعتی و کارآمدی راهبری ایجاد کرده است.

شرکت فولاد امیرکبیر کاشان، از زیرمجموعه‌های سرمایه‌گذاری تجاری شستان تحت مدیریت افشار بازیار، در ادامه روند ضعیف شرکت‌های وابسته مانند فروسیلیسیم خمین و پتروشیمی بوشهر، با افت قابل‌توجه سودآوری مواجه شده است. کاهش تولید ناشی از محدودیت‌های برقی و هم‌پوشانی مسئولیت‌ها در ساختار مدیریتی، چالش‌های این شرکت را دوچندان کرده است.

بازار صادرات شمش ایران وارد دوره‌ای از عدم قطعیت شدید شده و فعالیت‌های تجاری به‌طور محسوسی کاهش یافته است. تنش‌های سیاسی، محدودیت‌های مالی و نوسانات نرخ ارز هم عرضه‌کنندگان و هم خریداران را در وضعیتی محتاط و متوقف نگاه داشته است.

هند معمولاً صادرکننده نیمه‌نهایی (بیلت، اسلب) و محصولات تخت به بازارهای خاورمیانه، آفریقا و آسیای جنوب‌شرقی است. اما در حال توسعه بازار است.

در شرایطی که صادرات محصولات طویل فولادی ایران با محدودیت‌های جدی در بازارهای سنتی مانند عراق مواجه شده، تولیدکنندگان داخلی به‌دنبال یافتن مقاصد جدیدی چون سوریه و ازبکستان هستند. همزمان، رقابت فشرده با چین در بازارهای آسیایی و جهش تاریخی صادرات فولاد نیمه‌نهایی این کشور، چشم‌انداز صادراتی ایران را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است. این گزارش، ضمن بررسی وضعیت فعلی بازارهای منطقه‌ای و جهانی، به تحلیل فرصت‌ها و تهدیدهای پیش‌روی صادرکنندگان ایرانی می‌پردازد.