پایگاه خبری سرمایه فردا

سال ۲۰۲۶ نشان داد که «امنیت انرژی و استقلال ملی» اکنون به محرک اول نوآوری و سرمایه‌گذاری تبدیل شده است. کشورهای واردکننده سوخت، به دلیل نوسانات شدید بازار فسیلی، با سرعت بیشتری به سمت بومی‌سازی انرژی (خورشیدی، بادی و هسته‌ای) حرکت می‌کنند

کارشناسان سازمان ملل تأکید کرده‌اند که این سناریوها (بازگشت تدریجی نفت و گاز به تعادل طی ۱.۵ سال) فقط در صورتی معتبر هستند که طی ماه‌های آینده جنگ جدیدی در خاورمیانه آغاز نشود.

داده‌های دهه گذشته نشان‌دهنده یک تغییر بنیادین در ساختار بازار جهانی انرژی است. مرکز ثقل تقاضای نفت از غرب به شرق، از اروپا و آمریکا به چین و هند منتقل شده است.

ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اعلام وضعیت فوق‌العاده در حوزه انرژی را «ضرورتی برای زنده ‌ماندن کشور» توصیف کرده است. به گفته وزارت انرژی اوکراین، در سه هفته گذشته بیش از ۱۲۰۰ تأسیسات انرژی، از نیروگاه‌های برق گرفته تا پست‌های انتقال، هدف حمله قرار گرفته‌اند.

بازار جهانی نفت و گاز در آستانه تحولات بزرگ قرار دارد؛ از ورود پرقدرت شل به آب‌های آنگولا و تلاش این کشور برای احیای صنعت نفت پس از خروج از اوپک، تا هشدار آژانس بین‌المللی انرژی درباره موج بی‌سابقه عرضه LNG و پیامدهای آن بر قیمت و امنیت انرژی، و در نهایت قرارداد ۴ میلیارد دلاری چین برای ساخت سازه‌های دریایی در قطر که نقطه عطفی در همکاری‌های انرژی خاورمیانه و شرق آسیا محسوب می‌شود.

در بحبوحه تحولات ژئوپلیتیک و فناوری، انرژی به نقطه تلاقی منافع ملی، رقابت‌های جهانی و آینده‌نگری اقتصادی تبدیل شده است. هشدار مشترک آمریکا و قطر به اروپا درباره مقررات پایداری، کاهش هزینه‌های تولید نفت شیل با هوش مصنوعی، اتحاد استراتژیک واشنگتن و کانبرا علیه سلطه چین بر عناصر نادر، و تلاش دولت آمریکا برای بازسازی ذخایر نفتی، همگی نشانه‌هایی از بازآرایی قدرت در جهان انرژی هستند.

اتحادیه اروپا با تصویب پیش‌نویس آیین‌نامه‌ای جدید، واردات نفت و گاز از روسیه را تا سال ۲۰۲۸ به‌طور کامل متوقف خواهد کرد و این قاره را به دژ ممنوعه انرژی روسیه بدل می‌کند. هم‌زمان، هند نیز تحت فشار آمریکا برای کاهش خرید نفت روسیه قرار گرفته و پالایشگاه‌های بزرگ این کشور از جمله ریلاینس، به‌دنبال جایگزینی منابع خاورمیانه‌ای هستند. در حالی‌که اروپا مسیر قطع کامل را برگزیده، هند میان تهدید تعرفه‌ها و حفظ منافع مصرف‌کنندگان خود، در حال سنجش گام‌های بعدی است.

سرمایه‌گذاری گسترده چین در انرژی‌های تجدیدپذیر، این کشور را به بزرگ‌ترین تولیدکننده انرژی پاک جهان تبدیل کرده است—جایگاهی که نه‌تنها حاصل ظرفیت داخلی، بلکه نتیجه نفوذ فزاینده پکن در زنجیره‌های تأمین جهانی و پروژه‌های زیرساختی در اقتصادهای نوظهور، به‌ویژه در آفریقاست. با مشارکت در ۸۴ پروژه انرژی در قاره سیاه طی چهار سال اخیر، چین اکنون نقشی راهبردی در گذار انرژی آفریقا ایفا می‌کند؛ هرچند ابهام در سازوکارهای مالی همچنان نگرانی‌های جدی برای پایداری این نفوذ ایجاد کرده است.

وقتی خاموشی‌ها به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شدند، امید از جایی غیرمنتظره جوانه زد از دل یک مدرسه فنی‌وحرفه‌ای، از ذهن دختری نوجوان، و از زخمی که پدرش در یک حادثه صنعتی برداشت. این روایت، داستان عبور از بحران است؛ نه با بودجه‌های کلان، بلکه با اراده، همدلی، و نوری که از پشت‌بام‌ها آغاز شد و به قلب یک شهر رسید.