پایگاه خبری سرمایه فردا

اظهارات اخیر ترامپ درباره «تغییر رژیم» در ایران، بیش از آنکه نوید جنگی تازه باشد، بازگشت به همان الگوی آشنای اوست: فشار حداکثری، تهدید کنترل‌شده و مذاکره از موضع قدرت. در کنار این رویکرد، فروپاشی تدریجی کوبا و دگرگونی اقتصادی سوریه، تصویری از جهانی ارائه می‌دهد که در آن ساختارهای قدیمی در حال فروریختن‌اند و بازیگران منطقه‌ای ناچارند خود را با نظم جدیدی تطبیق دهند. پرسش اصلی این است: آیا تهران و واشینگتن می‌توانند به «معامله بزرگ» برسند یا مسیر تنش ادامه خواهد یافت؟

در سال‌های اخیر، مجموعه‌ای از تحولات هم‌زمان در کارائیب، خاورمیانه و واشینگتن، نقشه ژئوپلیتیک جهان را در حال بازترسیم کرده است. از فشارهای فزاینده بر کوبا گرفته تا روایت‌های الهیاتی درباره نقش سیاسی رهبران غربی و تغییرات اقتصادی پس از سقوط دولت‌ها، همه نشان می‌دهد جهان در آستانه دوره‌ای تازه قرار گرفته؛ دوره‌ای که در آن قدرت، سیاست و ایدئولوژی با سرعتی بی‌سابقه در حال جابه‌جایی‌اند.

از دیدگاه کاخ سفید، ایران نه فقط بازیگر بزرگ منطقه‌ای، که منبع ارزان انرژی و هاب لجستیکی در آسیای باختری است. فشار و تهدید ترامپ علیه ایران، بخشی از پازل کلان جنگ سرد جدید با پکن محسوب می‌شود.

یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تشدید ریسک‌های سیاسی و اجتماعی به سرمایه‌گذاران هشدار داد: «در شرایط فعلی، باید دو حساب جداگانه داشته باشید؛ یک پول برای مخارج روزمره که کاملاً بیرون از بازار باشد و یک پول برای سرمایه‌گذاری در بورس که با پذیرش ریسک سیستماتیک وارد کرده‌اید و قرار نیست با کوچکترین خبری آن را خارج کنید.»

اقتصاد ایران پس از نزدیک به دو سال رکود پیاپی به مرحله‌ای رسیده که حتی جهش تورم و افزایش نرخ دلار هم نتوانسته رفتارهای معمول بازار را تحریک کند. کاهش مداوم تقاضا، افزایش شدید هزینه‌ها و اوج‌گیری انتظارات تورمی، شاخص‌های کلیدی مانند شامخ اقتصاد و صنعت را به محدوده خطر کشانده و سقوط سفارشات جدید و افت موجودی مواد اولیه نشان می‌دهد زنجیره تأمین هر ماه ضعیف‌تر می‌شود. هم‌زمان، کاهش نقدینگی بنگاه‌ها اثر خود را در بازار کار گذاشته و شاخص استخدام به زیر مرز ۵۰ رسیده؛ نشانه‌ای روشن از اینکه تعدیل نیرو به یکی از ابزارهای بقا تبدیل شده است.

یک سال پس از اعتراضات دانشگاه کلمبیا، لقـا کُردیه، زن ۳۳ ساله فلسطینی، همچنان تنها بازداشتی آن اعتراضات است.

در حالی که عربستان طی هفته‌های گذشته نسبت به خطر جنگ در منطقه هشدار می‌داد، گزارش تازه اکسیوس نشان می‌دهد خالد بن سلمان در جلسه‌ای خصوصی در واشنگتن از ترامپ خواسته اگر تهدیدهایش علیه ایران را عملی نکند، تهران قدرتمندتر خواهد شد. این تغییر لحن، که به گفته منابع حاضر در جلسه بازتاب‌دهنده پیام‌های منتقل‌شده به کاخ سفید است، می‌تواند نشانه‌ای از بازآرایی مواضع ریاض برای تقویت جایگاه خودش در خاورمیانه باشد.

به گفته بخشی در دوران جنگ، جامعه و حاکمیت در یک مسیر قرار داشتند و همین هم‌جهتی باعث شد کشور بتواند فشارهای اقتصادی را بهتر مدیریت کند. اما امروز میان خواسته‌های مردم و مسیر حاکمیت فاصله معناداری ایجاد شده و این شکاف هر روز عمیق‌تر می‌شود.

افزایش تنش‌های ژئوپولیتیک و شایعه محاصره نفتی ایران، فضای روانی بورس را به‌شدت متلاطم کرده و موج تازه‌ای از خروج نقدینگی را رقم زده است؛ بازاری که فعلاً توان واکنش مثبت به اخبار بنیادی را ندارد.