بریکس، این گروهِ نوظهورِ اقتصادی، سال‌هاست که به‌عنوان یک «بلوکِ ضدغربی» در برابر نظام مالیِ برتون وودز قد علم کرده است. اما آیا بریکس واقعاً می‌تواند جایگزینی برای دلار و نظمِ مالیِ غرب باشد؟ سرپرست دبیرخانه هماهنگی امور بریکس، در گفتگویی اختصاصی، از تفاوتِ بنیادینِ «سازمان» و «گروه»، از رویکردِ اصلاحیِ بریکس، و از دستاوردهایِ پنهانِ عضویتِ ایران در این گروه می‌گوید. 

بریکس با دلارزدایی و ابزارهای مالی جدید، می‌تواند بخشی از فشار تحریم‌ها و انزوای اقتصادی ایران را کاهش دهد.

افزایش نرخ دلار به بالای ۱۲۵ هزار تومان، نه یک جهش ناگهانی بلکه نتیجه هم‌افزایی کسری بودجه، ضعف ابزارهای بانک مرکزی و فشارهای سیاسی و فصلی است؛ وضعیتی که شکاف میان نرخ رسمی و آزاد را عمیق‌تر کرده و اعتماد عمومی به سیاست‌های ارزی را بیش از پیش فرسوده است.

بازار ارز پیش از آن‌که تحلیلگران به جمع‌بندی برسند، مسیر خود را انتخاب کرده است. در آستانه شب عید، ترکیب کاهش عرضه ارز، اصلاحات بانکی، و موج‌های فزاینده تقاضا، چشم‌انداز نرخ دلار را به محدوده‌ای تازه سوق داده است؛ محدوده‌ای که نه حاصل هیجان، بلکه نتیجه مستقیم نقدینگی، سیاست پولی و رفتار جمعی است.

نرخ دلار در ایران، بیش از آنکه یک عدد اقتصادی باشد، بازتابی از سیاست، روان عمومی و مسیرهای سرمایه‌گذاری است. از سفر تاریخی دلار در چهار دهه گذشته تا تحلیل ارزش دلاری نقدینگی، این یادداشت نگاهی تحلیلی دارد به سناریوهای پیش‌رو، ریسک‌های پنهان و فرصت‌های محتمل برای سرمایه‌گذاران در مسیر پرنوسان اقتصاد ایران.

با رسیدن اختلاف نرخ دلار آزاد و نیمایی به ۶۰ درصد، تجارت خارجی ایران وارد مرحله‌ای پرریسک و غیرشفاف شده است. در حالی که بانک مرکزی بر تثبیت نرخ نیمایی تأکید دارد، فعالان اقتصادی هشدار می‌دهند که این شکاف نه‌تنها موجب رشد معاملات صوری و سودجویی می‌شود، بلکه دیر یا زود بازار واقعی مسیر خود را تحمیل خواهد کرد.

درک صحیح از قیمت دلاری دارایی‌ها، به‌ویژه طلا، می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از معاملات هیجانی و تصمیم‌گیری‌های اشتباه ایفا کند. آرش بهنودی، مدیر صندوق طلای لیان، در یک آموزش کاربردی، فرمول ساده‌ای برای محاسبه قیمت دلاری طلا و مزنه ارائه کرده که به فعالان بازار کمک می‌کند ارزش واقعی دارایی خود را بهتر بسنجند.

در روزهای پایانی مرداد، بازارهای مالی ایران شاهد تحرکات قابل توجهی بودند؛ دلار آمریکا با عبور از قله قبلی وارد مسیر صعودی تازه‌ای شده، طلای ۱۸ عیار به سقف تاریخی خود نزدیک شده و صندوق‌های کالایی از جمله زعفران نیز در آستانه شکست مقاومت‌های بلندمدت قرار گرفته‌اند. در این میان، شاخص کل بورس با اصلاحی قابل توجه مواجه شده و برخی نمادها از جمله خودرو، علیرغم فضای منفی بازار، عملکردی متفاوت از خود نشان داده‌اند.

با وجود کاهش نرخ بهره توسط بانک مرکزی آمریکا، ارزش بازار دلار حفظ شده است. تحلیلگران به بررسی دلایل پایداری ارزش دلار در بازار دلار پرداخته اند.