پایگاه خبری سرمایه فردا

، در کمتر از چهار هفته، بیش از ۱۲ تریلیون دلار از ارزش بازارهای جهانی سهام نابود شد؛ اما آثار بسته شدن تنگه هرمز و جهش قیمت نفت به ۱۱۴ دلار فراتر از این اعداد است. این بحران نه‌تنها اقتصادهای بزرگ را لرزانده، بلکه پیام روشنی دارد: قرار نیست مردم ایران زیر فشار زندگی کنند و دیگران آسوده بمانند؛ جهان باید رنج ایران را لمس کند.

بستن تنگه هرمز عامل جهش بیش از ۵۰ درصدی قیمت نفت به ۱۱۳ دلار، از افزایش قیمت دیزل به بالاترین سطح ۱۸ ماهه تا تورم مواد غذایی با فاصله ۴ تا ۶ هفته، از فشار بر ارزهای بازارهای نوظهور تا سهمیه‌بندی انرژی برای اقتصادهای G7، و در نهایت افزایش نرخ بهره و آغاز رکود اقتصادی، همگی نشانه‌هایی از تکرار بحران نفتی ۱۹۷۳ هستند.

میدل ایست آی از فروپاشی اقتصاد امارات در اثر جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران خبر داده است. بر اساس این گزارش، ۱۲۰ میلیارد دلار از ارزش بازارهای ابوظبی و دبی نابود شده است. امارات که روزگاری خود را مصون از خطرات منطقه می‌پنداشت، حالا با جدی‌ترین شوک اقتصادی تاریخ خود مواجه است.

افزایش بی‌سابقه نرخ اوراق در اقتصادهای بزرگ، از بریتانیا تا آمریکا، نشانه‌ای از تشدید فشارهای تورمی و نگرانی بازارها از آینده رشد اقتصادی است. نرخ اوراق ۱۰ ساله بریتانیا به سطوحی رسیده که از بحران مالی ۲۰۰۸ تاکنون دیده نشده و همزمان آمریکا نیز از مرز ۴.۵ درصد عبور کرده است.

میانگین روزهای ذخایر اضطراری نفت در کشورهای جهان، تصویری روشن از آسیب‌پذیری اقتصادهای بزرگ در برابر بحران انرژی تنگه هرمز ارائه می‌دهد. ژاپن با ۲۰۸ روز ذخیره در صدر جدول قرار دارد و کره جنوبی با ۲۰۰ روز در رتبه دوم است. آلمان با ۱۳۰ روز، بریتانیا با ۱۲۴ روز و فرانسه با ۱۱۷ روز، وضعیت بهتری نسبت به سایر کشورهای اروپایی دارند.

بازارهای مالی در هفته اول فروردین ۱۴۰۵، عملکرد متفاوتی را تجربه کردند. دلار با افزایش ۳.۵۹ درصدی به ۱۵۸,۵۸۰ تومان رسید و یورو و پوند نیز افزایش‌های محدودی داشتند. بازار طلا و سکه با افزایش‌های اندک همراه بود؛ سکه جدید با ۳۰ تومان افزایش به ۱۸۹,۹۹۰ هزار تومان و اونس طلا با ۰.۸۴ درصد افزایش به ۴,۵۴۷ دلار رسید. اما در سوی دیگر، بازار ارزهای دیجیتال با کاهش قابل توجهی مواجه شد

اگر تنگه هرمز برای حمل‌ونقل نفت و گاز بازگشایی نشود، اروپا ممکن است از ماه آینده با کمبود انرژی و سهمیه‌بندی سوخت روبه‌رو شود. با بسته شدن این آبراه استراتژیک، کشتی‌های حامل LNG مجبور به تغییر مسیر به دور آفریقا شده‌اند و ذخایر گاز در اروپا ۴۰ درصد کمتر از میانگین پنج سال گذشته است.

آنچه در خاورمیانه می‌گذرد، دیگر فقط یک جنگ منطقه‌ای نیست. این یک بحران انرژی تمام‌عیار است که دارد دومینوی اقتصادهای بزرگ جهان را یکی پس از دیگری به زمین می‌زند. هنوز مشخص نیست آخرین دومینو کدام اقتصاد بزرگ خواهد بود و چه زمانی این سقوط‌ها متوقف می‌شوند.

با جنگ خاورمیانه در کوتاه‌مدت، مردم آمریکا با افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و هزینه‌های مالی روبرو خواهند شد. در بلندمدت، ادامه این روند می‌تواند به کاهش اعتبار آمریکا، افزایش هزینه استقراض و تضعیف جایگاه دلار در جهان منجر شود.