پایگاه خبری سرمایه فردا

سناریوی اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران، اگرچه هنوز تأیید نشده، اما زنگ خطری جدی برای آینده جنگ است. هر یک از اهداف اعلام‌شده برای این عملیات - از باز کردن تنگه هرمز تا تصرف ذخایر اورانیوم و تأسیسات نفتی - به تنهایی می‌تواند معادلات جنگ را تغییر دهد. اما ریسک‌های این عملیات نیز به همان اندازه بزرگ است.

اگر حکومت ایران تغییر کند، زیرساخت‌های تخریب شده، مسیرهای جایگزین انرژی و دانش فنی از دست رفته، سال‌ها طول خواهد کشید تا جبران شود. این همان تصویری است که اسرائیل از آینده ایران در ذهن دارد؛ ایران ضعیف، وابسته و بی‌اثر در معادلات منطقه.

بسته شدن تنگه هرمز در پی جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، زنجیره تأمین انرژی جهان را با شوکی بی‌سابقه مواجه کرده است، اما همه کشورها به یک اندازه از این بحران آسیب نمی‌بینند. داده‌های منتشر شده نشان می‌دهد هند با ۲۸ درصد، پاکستان با ۲۶ درصد و تایوان با ۲۷ درصد، بیشترین وابستگی به گاز عبوری از این آبراه را دارند و در خط مقدم آسیب‌پذیری قرار گرفته‌اند. کره جنوبی با ۲۰ درصد و سنگاپور با ۱۸ درصد نیز در رتبه‌های بعدی هستند. در مقابل، چین با تنها ۶ درصد و اروپا با ۳ درصد وابستگی، از این بحران مصون‌تر مانده‌اند. این نقشه از وابستگی، برندگان و بازندگان واقعی بحران انرژی خاورمیانه را به وضوح نشان می‌دهد.

آنچه در خاورمیانه می‌گذرد، دیگر فقط یک جنگ منطقه‌ای نیست. این یک بحران انرژی تمام‌عیار است که دارد دومینوی اقتصادهای بزرگ جهان را یکی پس از دیگری به زمین می‌زند. هنوز مشخص نیست آخرین دومینو کدام اقتصاد بزرگ خواهد بود و چه زمانی این سقوط‌ها متوقف می‌شوند.

با جنگ خاورمیانه در کوتاه‌مدت، مردم آمریکا با افزایش قیمت بنزین، مواد غذایی و هزینه‌های مالی روبرو خواهند شد. در بلندمدت، ادامه این روند می‌تواند به کاهش اعتبار آمریکا، افزایش هزینه استقراض و تضعیف جایگاه دلار در جهان منجر شود.

بدهی ۳۹ تریلیون دلاری آمریکا یک زنگ خطر جدی برای اقتصاد جهان است. رشد انفجاری بدهی در یک دهه گذشته، نشان‌دهنده ساختاری ناپایدار در اقتصاد این کشور است.

داده‌های دهه گذشته نشان‌دهنده یک تغییر بنیادین در ساختار بازار جهانی انرژی است. مرکز ثقل تقاضای نفت از غرب به شرق، از اروپا و آمریکا به چین و هند منتقل شده است.

معامله ۱۶ میلیارد دلاری آمریکا با امارات و کویت، خیلی بیشتر از یک قرارداد ساده تسلیحاتی است. این فروش توی بستر جنگ ایران و آمریکا معنا پیدا می‌کند و چند واقعیت مهم را نشان می‌دهد.

هر تهدیدی می‌تواند تبدیل به فرصتی برای بازاندیشی و تحول شود، به شرطی که در سطح نخبگانی و حکمرانی، یک درک دقیق و آینده‌نگر از شرایط وجود داشته باشد. اگر این اتفاق بیفتد، شاید بتوان این مرحله را سرآغازی برای بازتعریف افق‌های پیش‌رو دانست.