معاملات طلای داریک بدون ریسک است / روند صعودی طلای جهانی
عبدالرضا عسگرخانی، مدیرعامل مجموعه داریک، با اشاره به سابقهٔ ۱۵ سالهٔ فعالیت در حوزهٔ فلزات گرانبها، گفت: من سال ۱۳۸۱ از دانشگاه امیرکبیر در رشتهٔ مخابرات سیستم فارغالتحصیل شدم و تا سال ۱۳۸۴ در حوزهٔ دستگاههای مخابراتی فعالیت داشتم. اما به دلیل یک حادثهٔ ناگوار، از حوزهٔ مخابرات و الکترونیک وارد حوزهٔ سنگهای قیمتی شدم. سال ۱۳۸۶ برندی به نام «آرگو» را در زمینهٔ تراش سنگهای قیمتی راهاندازی کردم و از سال ۱۳۸۹ که تصمیم گرفتم این چرخه را کامل کنم، شرکت داریک را تأسیس کردم.
وی با بیان اینکه در دههٔ ۱۳۹۰ شرایط خوبی برای فعالیت در بازارهای مالی فراهم بود و همواره تلاش کردم کارهای جدیدی ارائه دهم، افزود: از سال ۱۴۰۰ و پس از دوران کرونا – که زندگی همه را به دو بخش قبل و بعد از کرونا تقسیم کرد – تصمیم گرفتم وارد حوزهٔ فروش آنلاین طلا شوم. در آن زمان با خودم پرسیدم اگر بخواهم طلا را بهصورت آنلاین بفروشم، قطعاً حاکمیت با آن مقابله خواهد کرد، چون فروش آنلاین طلا با فروش آنلاین کفش تفاوت اساسی دارد؛ شما وقتی کفشی میخرید، حتماً تحویلش میگیرید، اما وقتی طلا میخرید، لزوماً به دنبال تحویل فیزیکی آن نیستید.
عسگرخانی با تاکید بر اینکه برای حل این مسئله و ایجاد ساختاری که برای مردم و حاکمیت مشکلی ایجاد نکند، طرحی را به دولت پیشنهاد دادم، تصریح کرد: این طرح با عنوان «اموال هوشمند فلزات گرانبها» به وزارت دارایی ارائه شد. از سال ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲، نزدیک به ۸۰ جلسه با تمام نهادهای ذینفع، از نهادهای امنیتی و اقتصادی برگزار کردیم و بیش از ۴۰۰ ریسک تعریف و بررسی شد. طرح ما بر این مبنا بود که طلا برای فروش آنلاین باید در اختیار یک ناظر سوم باشد و ما بانک را بهعنوان ناظر سوم پیشنهاد دادیم. به این شکل که یک مثلث متشکل از ناظر (بانک)، پلتفرم فروشنده و مردم شکل میگرفت و طلا هرگز در اختیار پلتفرم قرار نمیگرفت تا از بروز چالشهای احتمالی جلوگیری شود.
وی با اشاره به پذیرش این طرح از سوی نهادهای نظارتی، گفت: طرح ما را قبول کردند و بانک کارگشایی بهعنوان اولین بانکی که زیرساخت هوشمند داشت، انتخاب شد و طلاها را در آنجا قرار دادیم. در سال ۱۴۰۳ فعالیت خود را بهصورت رسمی آغاز کردیم. البته همزمان، فضای دیگری برای کسبوکارهای آنلاین ایجاد شد که من همان سال به مسئولان نامه زدم و هشدار دادم که این حرکت موازی، احتمالاً مردم و فعالان این حوزه را دچار چالش میکند. متأسفانه یا خوشبختانه، همیشه پیشبینیهایی که میکنیم، انتهایش معلوم میشود که چقدر درست بوده، اما آن زمان به آن توجهی نشد.
عسگرخانی با بیان اینکه خوشبختانه اکنون با توجه به چالشهای پیشآمده، ساختار نظارتی در حال شکلگیری است، افزود: این ساختار میتواند بسیاری از دغدغههای مردم را در حوزهٔ خرید و فروش آنلاین طلا برطرف کند. ساختاری که ما از سال ۱۴۰۰ برای آن برنامهریزی کرده بودیم، حالا در حال اجرایی شدن است. سابقهٔ ما در بازار طلا از سال ۱۳۸۹ و داشتن بارگاه طلا، همواره تأثیر مثبتی بر فعالیتهای ما داشته است.
وی با تاکید بر اینکه ایده و تفکر مجموعهٔ داریک فقط محدود به معاملات طلا نبوده، تصریح کرد: ما به دنبال ایجاد یک سیستم و شرایطی بودیم که بتوانیم یک زنجیرهٔ کامل از ارزشها را بسازیم. آگاهانه عمل کردیم و هیچگاه تبلیغات گسترده و بزرگی نداشتیم؛ همواره تمرکزمان بر تقویت زیرساختها، بهبود محصولات و دستیابی به اهداف تعیینشده بوده است.
عسگرخانی با اشاره به رشد مجموعهٔ داریک، گفت: ما از حدود پنج یا شش نفر در سال ۱۴۰۲، امروز به تیمی بالغ بر ۲۰۰ نفر رسیدهایم و خوشبختانه هر یک از این عزیزان در این مسیر مؤثر بودهاند. هدف اصلی ما این است که شما با استراتژی مجموعه از ابتدا آشنا شوید و بتوانید بین واقعیتهای موجود در جامعه و آنچه در فضای آنلاین بیان میشود، درک بهتری پیدا کنید.
ویژگی منحصربهفرد بازار ایران در مقایسه با سایر بازارهای جهانی
مدیرعامل مجموعه داریک، در ادامه با اشاره به ویژگی منحصربهفرد بازار ایران در مقایسه با سایر بازارهای جهانی، گفت: ایران تنها کشوری در دنیاست که بازار ۷×۲۴ دارد. کشورهای دیگر حتی اگر بهصورت شبانهروزی کار کنند، در واقع ۵×۲۴ هستند، چون تمام بازارهای جهانی شنبه و یکشنبه تعطیل است. اما ایران تنها کشوری است که شنبهها بازارش باز است. این ویژگی از یک جهت خوب است، چون ریسک بازار وقتی خاموش میشود، کاملاً غیرقابلکنترل خواهد بود.
وی با بیان اینکه تمام جنگهای مهم دنیا روز شنبه اتفاق افتاده است، افزود: این تصادفی نیست. کسانی که جنگ را تولید میکنند، همیشه میدانند فردا چه خبر است. نمونهاش را در فروردین ۱۴۰۴ دیدیم؛ آقای ترامپ ساعت ۱۲ شب توییت زد که از فردا تعرفه برای بازار چین اعمال میکند. بهطور کاملاً اتفاقی، شب قبلش سهام خود را در اساندپی ۵۰۰ فروخته بود. چرا؟ چون وقتی این خبر میرود، بازارهای مالی دچار چالش میشوند و سهام شرکتها کاهش مییابد. دو ماه بعد، باز هم ساعت ۱۲ شب توییت زد که پشیمان شده و میتواند با چین تعامل کند؛ باز هم روز قبلش سهام خریده بود. در این دو توییت، ایشان سه و نیم میلیون دلار سود کرد. چرا این کار را میکند؟ چون شنبه خبر را پخش میکند و بازارهای جهانی نمیتوانند نسبت به آن واکنش نشان دهند.
عسگرخانی با تاکید بر اینکه قیمت طلا در ایران فرمول سادهای دارد، تصریح کرد: قیمت طلا برابر است با انس جهانی ضربدر دلار تقسیم بر ۹.۵۷۴۲. این دو عدد را حفظ کنید: ۵۷۴۲. قیمت طلا همین است، اما معمولاً یک حباب مثبت یا منفی کنار این عدد قرار میگیرد. پس قیمت طلا در ایران کاملاً معلوم است؛ چون انس جهانی مشخص است و قیمت تتر هم مشخص است. حتی اگر قیمت دلار ساعت ۱۱ شب معلوم نباشد، سایتهایی در ایران هستند که تتر معامله میکنند و بازار قویای دارند.
وی با اشاره به قاعدهٔ عرضه و تقاضا در بازار، گفت: هر بازاری یک عرضه و تقاضایی دارد. الان ما حدود ۵ میلیون کاربر داریم و این ۵ میلیون کاربر از تمام اقشار جامعه هستند. پس هم قیمت را داریم و هم عرضه و تقاضا را. ما از روز اول، ساختار انبار هوشمند را طوری طراحی کردیم که اول طلا باید در بانک قرار بگیرد و بعد بهازای هر یک گرم طلا، ۱۰ هزار حوالهٔ یکدهم گرمی تولید شود و مردم بتوانند معامله کنند. یادم هست در سال ۱۴۰۳، یک کیلو طلا در بانک کارگشایی گذاشتم و تبدیلش کردم به ۱۰ هزار حوالهٔ یکتا. روز اول همهٔ حوالهها مال داریک بود و قیمت آن همان فرمول انس جهانی ضربدر دلار تقسیم بر ۵۷۴۲ بود.
عسگرخانی با بیان اینکه در حادثهٔ موشکباران ۲۳ خرداد، قیمت طلا شب ۶.۵ بود، افزود: کاربران داریک صبح روز بعد با هم معامله میکردند، در حالی که بازار بسته بود. از من پرسیدند چرا نبستی؟ گفتم طلای مردم در بانک است و پولشان در بانک ملی. مردم میتوانستند بروند طلای خود را از بانک کارگشایی تحویل بگیرند. وقتی طلا و پول مردم در بانک است، من ریسکی ندارم که شامل حال من شود. اما بعضی زیرساختها مجبور شدند ببندند، چون طلا دست خودشان بود و ممکن بود اتفاقاتی بیفتد.
وی تاکید کرد: قیمت طلا کاملاً معلوم است. وقتی قیمت جهانی را دارید و کاربر میتواند از روی این دو عدد قیمت را محاسبه کند، قیمت طلا واقعاً مشخص است و همیشه این طلا در بانک بوده است.
رویکرد مواجهه با نوسانات بازار طلا
مدیرعامل مجموعه داریک، در ادامه با اشاره به رویکرد این مجموعه در مواجهه با نوسانات بازار طلا، گفت: واقعیت این است که سیاست و هدف ما در تاریکی نیست که همه مردم ایران بیایند در پلتفرم ثبتنام کنند. ما همیشه سعی کردهایم با توجه به توان و قدرتی که داریم، جامعهای را که امکان ارائهٔ بهترین سرویس را به آنها داریم، در اختیار داشته باشیم.
وی با بیان اینکه بانک کارگشایی مسئولیت تحویل طلای مردم را بر عهده دارد، افزود: اگر همهٔ کاربران داریک علاقهمند باشند که امروز طلای خود را تحویل بگیرند، این امکان وجود دارد، به شرطی که بانک کارگشایی توانایی پذیرش این تعداد را داشته باشد. در دوران جنگ، دهم و یازدهم اسفند، بسیاری از مردم ترسیده بودند که ممکن است اتفاقاتی بیفتد و باید داراییهایشان زیر سر خودشان باشد. آقای دکتر نیازی به من گفتند که در طول چهار روز، ۲۵۰۰ نفر از مردم به بانک مراجعه کردند و طلای خود را تحویل گرفتند. حتی اتفاق جالبی افتاد که یک خانم از همدان آمده بود، ۲۰۰ گرم طلا تحویل گرفت، بیرون رفت و دوباره برگشت و گفت میخواهم دوباره تحویل بدهم! اما اجازهٔ دریافت مجدد وجود ندارد، چون ممکن است کسی تقلب کرده باشد. به ما گفتند این خانم یک ساعت است که طلا را گرفته و میخواهد تغییر بدهد. بعد به دفتر زنگ زدند و گفتند برای چه میخواهید این کار را بکنید؟ گفت من فقط میخواستم خیالم راحت شود که طلا در بانک است. پس از بررسی، دوباره طلا را به بانک بازگرداندیم. در آن چهار روز، بانک کارگشایی توانست ۲۵۰۰ نفر را پشتیبانی کند. اینکه بتواند ۲۵ هزار نفر را پشتیبانی کند، بستگی به توانایی بانک کارگشایی دارد.
مدیریت ریسک در داریک
عسگرخانی در پاسخ به سوال خبرنگار دربارهٔ رویکرد این مجموعه در نوسانات بالا و بحث کارمزد، گفت: تحلیل بازار طلا مثل هر بازار دیگری، کاملاً علمی است و در لبهٔ علم قرار دارد. من چون خودم مخابرات سیستم خواندهام و از سال ۱۳۷۹ روی سریهای زمانی کار کردهام، باید بگویم متأسفانه اکثر افرادی که در فضای اینستاگرام خودشان را تحلیلگر معرفی میکنند و میگویند بخر، بفروش، کاملاً احساسی عمل میکنند و سعی میکنند از احساسات مردم استفاده کنند. این یک علم است، مثل پزشکی یا مخابرات، و تا توانایی علمی نداشته باشید، نباید وارد حوزهٔ ترید شوید.
وی با تاکید بر اینکه تنها فاکتوری که داریک را از نوسانات و ریسکها نجات داده، تحلیل علمی بر اساس ریسکمنیجمنت و مانیمنیجمنت است، تصریح کرد: ما همیشه یک مقدار طلا میخریم و در بانک میگذاریم و بر اساس قیمت لحظهای طلا را به کاربران عرضه میکنیم. بعضی وقتها ساعت ۳ صبح قیمتی وجود ندارد، چون طلای ما تمام شده و فروخته شده است و دیگر طلایی نداریم که بفروشیم. ما هیچوقت ریسک نمیکنیم. اگر ۱۵ سال است که بازارهای مالی را رصد کردهاید، میدانید در طول ۱۷ سال گذشته فقط چهار شب اتفاق افتاده که طلا ۳۵ درصد ریخته یا ۳۰ درصد بالا رفته است. ما این چهار شب را در نظر گرفتهایم و هرگز احتمال آن را صفر نمیدانیم. در طول سه سال فعالیت، دو سه شب اتفاق افتاده که کاربران زنگ زدند و گفتند چرا نمیفروشید؟ و تا ساعت ۷ یا ۸ صبح که بانک کارگشایی باز شود، طلا نداریم. این نشاندهندهٔ صحت کار ماست.
عسگرخانی با بیان اینکه هر بازاری ریسکهای خاص خود را دارد و باید آنها را کنترل کرد، افزود: مثلاً فرض کنید یک قصابی ۵۰ کیلو گوشت دارد، نفر پنجاه و یکم که میآید، دیگر گوشتی ندارد و میگوید فردا بیا. بنزین هم همینطور است. مردم باید مفهوم بازار را درک کنند و هیجانی برخورد نکنند.
وی در مورد کارمزد، گفت: از اول تا الان کارمزد ما فقط نیم درصد بوده و حتی میتوانیم برای خبرنگاران کمپینی بگذاریم و کارمزد آنها را به ۲۵ صدم درصد کاهش دهیم. من خبرنگاران را دوست دارم و این کار برای من افتخار است. برای اینکه بدانید این چه ارزشی دارد، اگر در ۵ سال گذشته ماهی ۱ میلیون تومان پسانداز میکردید، ۶۰ میلیون تومان میشد. اما اگر ماهی یک میلیون طلا میخریدید، الان بیش از ۳۰۰ میلیون تومان داشتید. شما باید یاد بگیرید مستمر و پیوسته، بدون هیجان، ماهی یک میلیون، دو میلیون یا هرچقدر که دوست دارید پسانداز کنید برای یک آیندهٔ قویتر.
روند تاریخی قیمت طلا و تأثیر آن بر اقتصاد ایران
مدیرعامل مجموعه داریک، در ادامه با اشاره به روند تاریخی قیمت طلا و تأثیر آن بر اقتصاد ایران، گفت: اگر کسی ۲۰ سال پیش از مریخ به زمین آمده بود و امروز در این جلسه حضور داشت، به او میگفتم برو نمودار قیمت طلا در ۲۰ سال گذشته را ببین. هر شبی که کندل طلا بیش از ۳ درصد رشد یا نزول داشته، ساعت آن را یادداشت کن. مثلاً ۱۱ سپتامبر، ساعت ۹ صبح، ناگهان کندل ۳ درصدی شکل گرفت. چرا؟ چون طلا در دنیا کالای ترس است.
وی با بیان اینکه ارزش هر کشور به تولید ناخالص ملی آن بستگی دارد، افزود: هر وقت قیمت دلار واقعی پایین بیاید، دود کارخانهها بالا میرود و اشتغال افزایش مییابد. اما متأسفانه الان دولت با بدهی انبوهی مواجه است و حجم زیادی دلار به کشور بدهکار است. هرچند عدد دقیق آن را نمیدانم، اما حدود ۳۰۰ میلیارد دلار برآورد میشود. دولت باید این بدهی را پرداخت کند تا بتواند رشد ایجاد کند.
عسگرخانی با تاکید بر اینکه قیمت طلای جهانی به دلیل فشار آمریکا کاهش یافته است، تصریح کرد: این جنگ نفت با جنگهای دیگر تفاوت دارد؛ این جنگ برای آمریکا بوده است. قیمت نفت رفته بالا، اقتصاد آمریکا دچار چالش شده، تورم بالا رفته و بانک فدرال رزرو نرخ بهره را افزایش داده تا تورم را کنترل کند. وقتی نرخ بهره بالا میرود، قدرت دلار افزایش مییابد و چون ۶۰ درصد ارزش جهانی به دلار وابسته است، ارزش طلا کاهش مییابد. پس این کاهش قیمت طلا در دنیا کاملاً کاذب و حبابی است و قیمت طلا باید بهسمت بالا حرکت کند.
**وی با اشاره به فرمول قیمت طلا در ایران، افزود: در کشور عزیزمان، قیمت طلا همانطور که اول جلسه گفتم، حاصل ضرب دو متغیر است: قیمت دلار و قیمت جهانی طلا. دلار باید بالا برود، چون دولت به دلیل بدهیهایش ناچار به افزایش آن است و طلای جهانی نیز باید بالا برود، چون کاهش فعلی آن کاذب و موقتی است. پس حاصل ضرب این دو، قیمت طلا را بهسمت بالا هدایت میکند.
عسگرخانی ابراز امیدواری کرد: انشاءالله که کشور ما بهسمت ثبات حرکت میکند و رشد بهتری را تجربه خواهد کرد. کمکم پس از مدتی قیمتها تعدیل میشوند، اما باید ریاضیات آن را حساب کنید. اگر دولت ۳۰۰ میلیارد دلار بدهکار است و سالی ۶۰ میلیارد میتواند درآمد داشته باشد، این کمکم شدن بدهی زمانبر است و شما میتوانید محاسبه کنید که در چه بازهای قیمت طلا به تعادل میرسد.