مس در آستانه ابرچرخه ؛ فلز سرخ در مسیر تاریخسازی
به گزارش سرمایه فردا، موجودی مس در بورس فلزات لندن (LME) تنها در عرض دو هفته به نصف کاهش یافته است. انبارهای قابلدسترس (on-warrant) این بورس که در ابتدای ژوئیه حدود ۲۰۰ هزار تن بود، اکنون به ۱۰۱,۶۵۰ تن رسیده است. تحلیلگران پیشبینی میکنند این رقم در هفتههای آینده به زیر ۱۰۰ هزار تن سقوط کند؛ رقمی که در عمل برای تأمین نیازهای جهانی ناچیز محسوب میشود.
صرفنظر از عدد موجودی، آنچه بازار را بیش از پیش نگران کرده، انتقال سریع مس به سمت شرق است. بخش قابلتوجهی از فلز باقیمانده در انبارهای LME، یا قبلاً خریداری شده و در انتظار تحویل (cancelled warrants) است یا به مقصد بازارهای آسیایی در حال حمل است. در سوی دیگر، موجودی انبارهای بورس شانگهای (SHFE) برای اولین بار از سال ۲۰۱۶ از مرز ۱۰۰ هزار تن عبور کرده است. صرفنظر از این افزایش در چین، تمرکز فلز در انبارهای LME به پایینترین سطح ممکن رسیده و هرگونه اختلال در زنجیرهی تأمین میتواند شوک شدیدی به بازار وارد کند. عوارض تحویل نقدی (Cash-LME 3M spread) نیز به بالاترین سطح هفت ماه اخیر رسیده و نشان از کمبود شدید فلز در بازار فیزیکی دارد.
سقوط تولید؛ معادن بزرگ در بحران
بزرگترین تولیدکنندگان مس جهان همگی با کاهش تولید دستوپنجه نرم میکنند:
· کودلکو (Codelco)، بزرگترین تولیدکنندهی مس جهان، تولید خود را از حدود ۱.۷ میلیون تن در سال به ۱.۳ تا ۱.۴ میلیون تن رسانده است. این شرکت که در سال ۲۰۱۵ به رکورد ۱.۹ میلیون تن دست یافته بود، اکنون اعلام کرده دستیابی به هدف پیشین تولید ۱.۷ میلیون تن مس ظرف پنج سال آینده «هیچ امکانی» ندارد. در سه ماههی اول ۲۰۲۶، تولید این شرکت ۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است.فریپورت
مکموران (Freeport-McMoRan)، دومین تولیدکنندهی بزرگ مس جهان، در سه ماههی دوم ۲۰۲۶ با کاهش ۱۸.۲ درصدی تولید مس نسبت به سال قبل مواجه شده است. فروش کلی مس این شرکت نیز ۳۰.۱ درصد سقوط کرده است.
· ریو تینتو (Rio Tinto) اعلام کرد تولید مس به دلیل تداوم تعطیلی یکی از معادن، با افت ۷ درصدی همراه بوده است.
· بیاچپی (BHP) نیز در سه ماههی دوم ۵ درصد کاهش تولید را گزارش کرده و نسبت به افت بیشتر تولید در معادن شیلی هشدار داده است.
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در تازهترین گزارش خود پیشبینی کرده که در سیاستهای فعلی، عرضهی مس اولیه تا سال ۲۰۳۵ حدود ۲۵ درصد کمتر از میزان تقاضا خواهد بود. این رقم اگرچه نسبت به پیشبینی سال قبل (۳۰ درصد) بهبود یافته، اما همچنان یک کسری ساختاری عمیق را نشان میدهد که تاکنون بیسابقه بوده است.
شکاف سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری
صنعت مس برای حفظ سطح فعلی تولید به حدود ۲۵۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری تا سال ۲۰۳۰ نیاز دارد. این رقم برای احداث حدود ۸۰ معدن جدید ضروری است. با این حال، سرمایهگذاری فعلی صنعت تنها حدود ۱۵۰ میلیارد دلار برآورد میشود؛ شکافی معادل ۱۰۰ میلیارد دلار که هر سال عمیقتر میشود.
میزان سرمایهی مورد نیاز برای هر معدن جدید مس بین ۲۰,۰۰۰ تا ۳۰,۰۰۰ دلار به ازای هر تن تولید سالانه متغیر است. این در حالی است که قیمت فعلی مس در بورس فلزات لندن حدود ۱۳,۷۹۰ دلار است. به عبارت دیگر، برای جذب سرمایهگذاری لازم و جبران کسری عرضه در آینده، به قیمتهای بسیار بالاتری برای مس نیاز داریم.
چین؛ شکنندهی روندهای تاریخی
واردات مس تصفیهشدهی چین در ماه ژوئن ۲۰۲۶، علیرغم قیمتهای بالا، نسبت به سال گذشته ۱۰ درصد افزایش یافت. حجم واردات مس تصفیهنشده و محصولات مسی به ۴۶۴ هزار تن رسید. این یک واگرایی غیرمعمول است؛ چرا که در گذشته، قیمتهای بالاتر مس همواره با کاهش واردات همراه بود. چین در پنج ماههی نخست سال، ۱.۶۱ میلیون تن مس تصفیهشده وارد کرده که نسبت به سال قبل ۱۹.۲ درصد رشد داشته است.
این افزایش واردات در شرایطی رخ میدهد که قیمت مس در بازارهای جهانی به بالاترین سطح خود در سالهای اخیر رسیده است. تحلیلگران این رفتار را نشانهای از تقاضای پنهان و پایدار چین برای مس میدانند؛ تقاضایی که نه از سوی بخش ساختوساز سنتی، که از سوی صنایع نوظهور مانند خودروهای برقی، زیرساختهای انرژی تجدیدپذیر و مراکز داده تغذیه میشود.
خودروهای برقی؛ اشتهای سیریناپذیر برای مس
هر خودروی برقی به ۳ تا ۴ برابر مسِ بیشتر نسبت به خودروهای بنزینی نیاز دارد. روند جهانی پذیرش خودروهای برقی شتاب گرفته است؛ پیشبینی میشود تعداد آنها تا سال ۲۰۳۰ از مرز ۳۵۰ میلیون دستگاه فراتر رود. کشورهایی مانند هند با ارائه مشوقهای دولتی، تقاضا برای مس را بیش از پیش افزایش میدهند.
این تغییر الگوی مصرف، مس را از یک فلز صنعتی به ستون فقراتِ تحول انرژی تبدیل کرده است. انجمن بینالمللی مس (ICA) تخمین میزند که صنعت خودروهای برقی به تنهایی تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۳ میلیون تن تقاضای جدید مس ایجاد خواهد کرد؛ رقمی که معادل کل تولید سالانهی یک کشور بزرگ معدنی است.
انقلاب خورشیدی؛ مس به مثابه «ارز انرژی پاک»
مس نقشی حیاتی در جذب و توزیع انرژی خورشیدی ایفا میکند. هر مگاوات برق خورشیدی به ۴ تا ۵ تن مس نیاز دارد؛ مس در پنلهای فتوولتائیک (PV)، اینورترها، کابلکشی داخلی و اتصال به شبکهی برق، نقشی غیرقابلجایگزین دارد. هدفگذاری بلندپروازانهی هند برای دستیابی به ظرفیت ۵۰۰ گیگاوات انرژی تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰، وابستگی شدیدی به انرژی خورشیدی و در نتیجه به مس دارد.
در این انقلاب انرژی، مس نه فقط یک رسانای الکتریکی، بلکه به «ارزِ انرژی پاک» تبدیل شده است. هرچه جهان بیشتر به سمت انرژیهای تجدیدپذیر حرکت کند، تقاضا برای مس سریعتر از هر فلز دیگری رشد خواهد کرد.
مراکز داده و هوش مصنوعی؛ مصرفکنندگان خاموش
در پسِ هر سرویس دیجیتال – از اینترنت تا هوش مصنوعی – یک زیرساخت فیزیکی نهفته است که مس جزء جداییناپذیر آن محسوب میشود. مراکز داده از مس در سیمکشی، سیستمهای سرمایشی و توزیع برق استفاده میکنند. راهاندازی شبکههای ۵G نیز نیازمند زیرساختهای گسترده و غنی از مس است.
با گسترش هوش مصنوعی و نیاز به پردازشهای سنگین، تقاضا برای مراکز داده در سراسر جهان به شدت افزایش یافته است. هر مرکز داده در مقیاس بزرگ، صدها تن مس در خود جای میدهد. در این عصر دیجیتال، مس نیروی محرکهی خاموشی است که به زندگی آنلاین ما انرژی میبخشد.
پیشبینی سیتیگروپ؛ مس در مسیر تاریخسازی
سیتیگروپ که تا پیش از این موضعی خنثی نسبت به مس داشت، برای اولین بار در سال ۲۰۲۶ موضع صعودی اتخاذ کرده است. این بانک بزرگ سرمایهگذاری پیشبینی کرده که قیمت مس میتواند در سه ماههی دوم ۲۰۲۶ از سقف تاریخی خود عبور کند و حتی به ۱۵,۰۰۰ دلار به ازای هر تن برسد. این پیشبینی نشاندهندهی رشد بیش از ۱۰ درصدی نسبت به قیمتهای فعلی است.
گلدمن ساکس نیز پیشبینی قیمت مس در پایان ۲۰۲۶ را از ۱۲,۴۶۵ دلار به ۱۳,۷۳۵ دلار افزایش داده است. هر دو بانک بزرگ والاستریت بر این باورند که کسری ساختاری عرضه و تقاضای پایدار از سوی صنایع نوظهور، مس را به یکی از جذابترین کالاهای سرمایهگذاری در سالهای آینده تبدیل خواهد کرد.
جمعبندی؛ ابرچرخهای که از همین حالا آغاز شده
همهی نشانهها حکایت از آن دارد که جهان در آستانهی یک ابرچرخهی مس قرار گرفته است. از یک سو، عرضه با کاهش تولید معادن بزرگ، کمبود سرمایهگذاری و کسری ۲۵ درصدی تا ۲۰۳۵ مواجه است. از سوی دیگر، تقاضا نه فقط از بخشهای سنتی، که از خودروهای برقی، انرژی خورشیدی، مراکز داده و هوش مصنوعی با سرعتی بیسابقه در حال رشد است.
انبارهای LME در آستانهی تهی شدن، چین با وجود قیمتهای بالا در حال انبار کردن مس، و بزرگترین بانکهای سرمایهگذاری جهان پیشبینی عبور قیمت از ۱۵,۰۰۰ دلار را میدهند. مس، فلزی که روزگاری تنها یک مادهی اولیهی صنعتی محسوب میشد، امروز به محرک اصلی گذار انرژی و تحول دیجیتال تبدیل شده است. و این، تازه آغاز ماجراست.