فولاد جهانی فلزات در تعادل شکننده؛ از آتش جنگ تا احتیاط بازار
به گزارش سرمایه فردا، بازار جهانی فولاد در هفتههای اخیر تصویری دوگانه را به نمایش گذاشته است. از یک سو، آمارهای انجمن جهانی فولاد (worldsteel) از رشد ۱.۷ درصدی تولید جهانی در ماه ژوئن به ۱۵۵.۷ میلیون تن حکایت دارد. از سوی دیگر، منطقه خاورمیانه با سقوط آزاد ۱۳.۴ درصدی تولید مواجه شده و ایران، بزرگترین تولیدکننده فولاد منطقه، برای نخستین بار در سالهای اخیر از جمع ۱۰ تولیدکننده برتر جهان خارج شده است. در این میان، حادثه غرق شدن یک کشتی حامل ۴۳ هزار تن شمش فولادی در تنگه هرمز، تجارت دریایی محصولات فولادی ایران را عملاً متوقف کرده و موج جدیدی از عدماطمینان را بر بازارهای منطقه سایه افکنده است. این گزارش، نگاهی جامع به آخرین تحولات بازار جهانی فولاد و مواد اولیه دارد.
سنگآهن در مسیر صعود، زغالسنگ در فشار
قیمت سنگآهن ۶۲ درصد وارداتی چین در معاملات روز چهارشنبه با کاهش یک دلاری به ۹۸ دلار به ازای هر تن CFR رسید. با این حال، قیمتها در میانه ژوئیه به کانال ۱۰۰ دلار بازگشت و تا ۱۴ ژوئیه به ۱۰۲.۷۳ دلار در هر تن رسید. این افزایش عمدتاً ناشی از نگرانیها درباره احتمال اختلال در عرضه و افزایش ۱۵.۳ درصدی واردات سنگآهن چین در ژوئن بوده است.
در معاملات روز چهارشنبه، یک محموله ۱۷۰ هزار تنی سنگآهن ریزدانه Pilbara Blend با عیار ۶۱ درصد از استرالیا با قیمت ۹۶.۶۵ دلار CFR به چین فروخته شد. همچنین یک محموله ۸۵ هزار تنی BRBF با عیار ۶۲ درصد از برزیل با قیمت ۱۰۲.۳۰ دلار CFR معامله شد که نشان از اختلاف کیفیت و هزینه حمل بین منابع مختلف دارد.
زغالسنگ ککشو؛ ثبات در انتظار
قیمت زغالسنگ ککشوی استرالیا در سطح ۲۲۴ دلار به ازای هر تن FOB بدون تغییر باقی ماند. شرکت Carborough Downs استرالیا، ۷۵ هزار تن زغالسنگ ککشو با قیمت ۱۸۶.۵ دلار FOB و شرکت Goonyella Premium نیز ۳۰ هزار تن با قیمت ۲۲۹ دلار FOB معامله کردند. ثبات نسبی قیمت زغالسنگ در کنار کاهش قیمت سنگآهن نشان میدهد که بازارهای مواد اولیه در مسیرهای متفاوتی حرکت میکنند.
قراضه؛ تقویت در ترکیه و هلند
بازار قراضه وارداتی ترکیه در روز چهارشنبه با رشد محسوسی همراه شد. قیمت قراضه HMS ۱&۲ با نسبت ۸۰:۲۰ از آمریکا با افزایش ۵ دلاری به ۳۷۵ دلار CFR رسید و قراضه خردشده نیز در سطح ۳۹۵ دلار CFR معامله شد. همچنین یک محموله قراضه از بلژیک با قیمت ۳۶۸ دلار CFR به ترکیه فروخته شد که ۷ دلار پایینتر از قیمت قراضه آمریکا بود.
در بازار صادراتی هلند، قیمت قراضه HMS ۱&۲ با نسبت ۸۰:۲۰ با افزایش ۷ دلاری به ۳۳۳ دلار FOB رسید. در ژاپن، قیمت صادراتی قراضه HMS ۲ بدون تغییر در سطح ۵۲ هزار و ۵۰۰ ین FOB باقی ماند.
بازار شمش فولادی ایران و جهان
قیمت شمش فولادی چهارگوش ۱۵۰ میلیمتری در بازار تانگشان چین با کاهش روزانه ۲۰ یوان به ۲ هزار و ۹۶۰ یوان (معادل ۴۳۶ دلار) به ازای هر تن EXW رسید. این کاهش در شرایطی رخ داد که بازار محصولات نهایی چین تقریباً باثبات بود و نشان از ادامه فشار بر حاشیه سود تولیدکنندگان دارد.
ایران ارزانترین شمش منطقه
قیمت شمش فولادی صادراتی ایران با ابعاد ۱۳۰ تا ۱۵۰ میلیمتر در سطح ۴۰۸ دلار به ازای هر تن FOB بنادر جنوبی ارزیابی شد که ارزانترین قیمت در میان بازارهای منطقه است. با این حال، به دلیل بسته شدن عملاً تنگه هرمز و توقف تردد کشتیها، معاملات صادراتی ایران عملاً متوقف شده است. شمش ایران ۶۰ دلار ارزانتر از شمش صادراتی روسیه (۴۶۸ دلار FOB) است، اما هزینههای حمل، ریسکهای بیمهای و دشواری انتقال پول بخش قابلتوجهی از این مزیت را کاهش میدهد.
قیمت شمش وارداتی ترکیه و فیلیپین هر دو در سطح ۴۸۵ دلار CFR باقی ماندند. شمش صادراتی روسیه نیز بدون تغییر در ۴۶۸ دلار FOB ارزیابی شد.
رشد میلگرد در ترکیه، با ثبات در اروپا
قیمت میلگرد ۱۲ میلیمتری ترکیه با افزایش روزانه ۵ دلار به ۵۸۰ دلار به ازای هر تن EXW رسید و قیمت صادراتی آن نیز با ۵ دلار افزایش در سطح ۵۷۵ دلار FOB قرار گرفت. یک معامله ۳۰ هزار تنی میلگرد در منطقه کارادنیز با قیمت ۵۷۸ دلار EXW انجام شد که نشان از ثبات نسبی بازار داخلی این کشور دارد. در آلمان، قیمت میلگرد بدون تغییر در سطح ۷۰۰ یورو CPT باقی ماند.
ورق گرم؛ چین و آلمان ثابت، ویتنام اندکی پایینتر
قیمت ورق گرم صادراتی چین بدون تغییر در سطح ۵۰۰ دلار FOB باقی ماند. در ویتنام، قیمت ورق گرم ۲ میلیمتری وارداتی با کاهش ۲ دلاری به ۵۲۲ دلار CFR رسید. قیمت پایه ورق گرم آلمان نیز بدون تغییر در سطح ۷۰۰ یورو EXW باقی ماند.
در معاملات اخیر، چین ۵۰ هزار تن ورق گرم به ترکیه با قیمت ۵۳۰ دلار CFR و ۲۰ هزار تن به ویتنام با قیمت ۴۹۷ دلار CFR فروخته است.
تولید فولاد منطقه GCC؛ کاهش ۰.۵ درصدی در نیمه نخست ۲۰۲۶
کارخانههای فولاد کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCC) در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با شرایط عملیاتی دشوارتری روبهرو شدند. مجموع تولید فولاد خام شش کشور عضو GCC در فاصله ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۶ به ۱۰.۲ میلیون تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۰.۵ درصد کاهش نشان میدهد.
عملکرد کشورها به تفکیک:
کشور تولید نیمه نخست ۲۰۲۶ تغییرات سالانه تولید ژوئن
عربستان سعودی ۴.۸ میلیون تن ۳٪ منفی
امارات ۱.۸ میلیون تن ۱.۷٪ منفی
عمان ۱.۵۱ میلیون تن ۰.۷٪ منفی
قطر ۱.۰۱ میلیون تن ۳۲.۱٪ مثبت
بحرین ۰.۵۹ میلیون تن ۳.۳٪ منفی
کویت ۰.۴۷ میلیون تن ۱۵.۸٪ منفب
آمار ماه ژوئن نشان میدهد شرایط عملیاتی منطقه بیش از پیش تضعیف شده است. تولید فولاد خام کشورهای GCC در ژوئن با ۱۰.۵ درصد کاهش سالانه به ۱.۶ میلیون تن رسید. به گفته فعالان بازار، این کاهش ناشی از ترکیبی از رکود فصلی تقاضا، کاهش مصرف فولاد در منطقه و تلاش تولیدکنندگان برای تطبیق عرضه با نیاز بازار بوده است. همچنین، تنشهای ژئوپلیتیکی و ادامه حملات حوثیها به کشتیهای تجاری در دریای سرخ، فضای فعالیت را تحت تأثیر قرار داده است.
تنگه هرمز؛ توقف صادرات شمش ایران
در تحولی جدی برای بازار فولاد منطقه، یک کشتی فلهبر حامل ۴۳ هزار تن شمش فولادی در تنگه هرمز غرق شد. این حادثه، همراه با تشدید فعالیتهای دریایی آمریکا از ۱۴ ژوئیه، تجارت محصولات نیمهنهایی ایران را به شدت مختل کرده است.
بر اساس گزارشها، بازار واردات و صادرات محصولات نیمهنهایی ایران در هفته اخیر عملاً راکد بوده است. بسیاری از کشتیها در لنگرگاه منتظر مانده یا سفرهای خود را لغو کردهاند و کلیه مناقصات صادراتی دریایی ایران متوقف شده است. برخی کارخانههای ایرانی تلاش کردند شمش را با قیمت ۴۱۰ تا ۴۱۵ دلار FOB عرضه کنند، اما خریداران بینالمللی عملاً از بازار خارج شدهاند.
در همین حال، کمبود عرضه در بازار داخلی، قیمت شمش ایران را به ۴۲۳ دلار در هر تن رسانده که نسبت به قیمتهای صادراتی، یک وارونگی قیمتی قابلتوجه ایجاد کرده است.
چشمانداز بازار
بازار جهانی فولاد در شرایطی به استقبال نیمه دوم سال میرود که نشانههای ضدونقیضی از آینده به چشم میخورد. از یک سو، رشد تولید جهانی و افزایش قیمت سنگآهن نشان از عزم صنعت برای ادامه مسیر دارد. از سوی دیگر، سقوط تولید در خاورمیانه، توقف صادرات ایران و تداوم ریسکهای ژئوپلیتیکی، زنگهای خطر را به صدا درآورده است.
در کوتاهمدت، روند قیمتها به سرنوشت اعتصاب احتمالی در شرکت BHP، سیاستهای تولید فولادسازان چینی و سرعت تجدید موجودی انبارها در چین بستگی خواهد داشت. بدون اختلال جدید در عرضه و با تداوم کاهش تولید فولاد در چین، احتمال رشد بیشتر قیمتها محدود خواهد بود.
اما آنچه بیش از هر چیز بر بازار سایه افکنده، سرنوشت تنگه هرمز است. تا زمانی که این آبراه حیاتی در هالهای از ابهام باقی بماند، تجارت فولاد منطقه با ریسکی جدی مواجه خواهد بود و قیمتها در نوسان شدید باقی خواهند ماند.